
Làm thế nào để đẩy nhanh thủ tục xuất khẩu thép mà vẫn đảm bảo tuân thủ trong kiểm tra sau thông quan?
Ngành thép Việt Nam hiện đứng thứ 14 về xuất khẩu ra thế giới, với hơn 30 thị trường nhập khẩu thép Việt Nam; khoảng 25-30% sản lượng thép xuất khẩu của Việt Nam là sang thị trường Liên minh châu Âu (EU), chiếm khoảng 16% thị phần thép xuất khẩu vào thị trường này mỗi năm.
Tuy nhiên, để “đón sóng” tăng trưởng mạnh mẽ từ nhu cầu nhập khẩu thép quốc tế và đẩy mạnh tỷ lệ chiếm lĩnh thị phần với lợi nhuận cao, tăng trưởng bền vững, đòi hỏi mỗi doanh nghiệp khi gia nhập vào cuộc chơi toàn cầu hóa này đều phải tự trang bị cho doanh nghiệp mình nền tảng hải quan đủ dài, đủ sâu để có thể ngăn ngừa mọi rủi ro thuế bất thép “ập” đến trước mọi cuộc thanh kiểm tra trước – trong – sau thông quan.
Hiểu điều đó, TACA mang đến cho doanh nghiệp một lộ trình cụ thể, chi tiết từ lúc “nung nấu” ý tưởng xuất nhập khẩu đến quá trình đẩy nhanh thủ tục thông quan hàng hóa và các giải pháp hoàn thiện quá trình thanh kiểm tra hải quan (kiểm tra sau thông quan) thông qua bài viết dưới đây:
(Nếu doanh nghiệp bạn đã & đang xuất khẩu thép, có thể bỏ qua phần này và đến với lộ trình hoàn tất thủ tục hải quan và kiểm tra sau thông quan hàng thép xuất khẩu).
Khi bắt đầu gia nhập vào một thị trường mới, một công tác không thể bỏ qua của mọi doanh nghiệp là: Phân tích đánh giá và lựa chọn thị trường mục tiêu thông qua việc đánh giá các yếu tố vĩ mô – vi mô (từ tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường cạnh tranh, nhu cầu khách hàng mục tiêu >> đến các yếu tố về tỷ giá hối đoái, phương thức thanh toán (T/T, L/C, D/A, D/P), Incoterms, loại hình vận chuyển, đơn vị vận chuyển và các vấn đề hải quan (như: thủ tục thông quan, quy trình kiểm tra sau thông quan)… Theo đó, các yếu tố hải quan quan trọng doanh nghiệp cần đánh giá và xác định chính xác trong giai đoạn này để giảm thiểu tối đa các rủi ro về thuế sau này sẽ bao gồm:
Hiện nay, các loại thép xuất khẩu của Việt Nam đã được xuất khẩu đến hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ khác nhau, chiếm tới 8,2% thị phần xuất khẩu thép toàn cầu.
Theo số liệu vừa công bố của Tổng cục Hải quan cho thấy, tổng sản lượng sắt thép xuất khẩu từ đầu năm đến giữa tháng 2 của Việt Nam đạt 1,54 triệu tấn, kim ngạch đạt gần 1,1 tỷ USD. Như vậy, so với cùng kỳ 2023, lượng sắt thép xuất khẩu tăng 65%, trong khi kim ngạch tăng 66,2%. Trong đó, ASEAN là thị trường xuất khẩu thép lớn nhất của Việt Nam, chiếm 40% thị phần xuất khẩu, kế tiếp đó là EU và Trung Quốc lần lượt đứng thứ 2 và 3, chiếm 18% và 11%:

Tỷ trọng xuất khẩu sắt thép từ Việt Nam sang các thị trường chính
Tỷ trọng xuất khẩu thép từ Việt Nam sang các thị trường chính
Đáng chú ý, trong tháng đầu năm 2024, xuất khẩu sắt thép tăng trưởng ấn tượng tới 3 con số từ một số thị trường như: Italy, Hoa Kỳ và Malaysia. Cụ thể, tính đến hết tháng 1/2024, xuất khẩu sang Italy đạt 203 nghìn tấn, tăng 114% so với cùng kỳ năm trước; Hoa Kỳ đạt 139 nghìn tấn, tăng 419%; Malaysia đạt 120 nghìn tấn, tăng 625%.
Dựa theo những số liệu trên, theo bạn đâu là thị trường tiềm năng mang lại lợi nhuận tốt và phù hợp nhất với nguồn lực nội tại của doanh nghiệp bạn? Cách nhanh nhất để trả lời câu hỏi này chính là thực hiện khảo sát thị trường, ngành hàng, nhu cầu thị trường mục tiêu thông qua các đối thủ cạnh tranh và các “tiền bối lão làng”. Hiện nay, không ít doanh nghiệp đã tìm đến TACA để củng cố góc nhìn thị trường thông qua “Bộ dữ liệu các doanh nghiệp xuất khẩu thép tại Việt Nam” để tham khảo: Giá bán, lưu lượng xuất nhập khẩu, đơn vị xuất khẩu đầu Việt Nam, đơn vị thu mua/ nhập khẩu từ các thị trường… để từ đó điều chỉnh chính sách kinh doanh một cách hợp lý thông qua sự cố vấn của các chuyên gia cấp cao của TACA tại: Dịch vụ hỗ trợ tư vấn hải quan
– Bên cạnh những vấn đề nếu trên thì một số yếu tố hải quan quan trọng doanh nghiệp không thể xem nhẹ. Đó chính là việc đánh giá lại hàng hóa để xác định chính xác mã HS Code, trị giá hải quan, xin C/O (để được miễn thuế),… cho lần xuất khẩu đầu tiên là rất quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến các rủi ro thuế, rủi ro uy tín, thương hiệu và mức độ tuân thủ hải quan của doanh nghiệp trong dài hạn. Cụ thể:
Tùy theo từng loại thép mà sẽ có mã HS khác nhau. Theo quy định, mã HS của thép xuất khẩu thuộc vào chương chương 72: Sắt và thép. Theo đó: Thép có nhiều mã HS đa dạng, tùy vào tính chất mặt hàng mà bạn có thể lựa chọn một mã HS phù hợp cho sản phẩm. Việc xác định chi tiết mã HS của một mặt hàng phải căn cứ vào tính chất, thành phần cấu tạo… của hàng hóa thực tế xuất khẩu. Bạn có thể tham khảo các mã HS về mặt hàng thép mà chúng tôi cung cấp dưới đây.
Việc xác định chi tiết mã HS của một mặt hàng phải căn cứ vào tính chất, thành phần cấu tạo…của hàng hóa thực tế nhập khẩu. Theo quy định hiện hành, căn cứ để áp mã HS vào hàng hóa thực tế nhập khẩu tại thời điểm nhập khẩu, trên cơ sở catalogue, tài liệu kỹ thuật (nếu có) hoặc/và đi giám định tại Cục Kiểm định hải quan. Kết quả kiểm tra thực tế của hải quan và kết quả của Cục Kiểm định hải quan xác định là cơ sở pháp lý để áp mã đối với hàng hóa nhập khẩu.
Để tra cứu chính xác mã HS code của doanh nghiệp mình, bạn có thể tham khảo 3 cách tra cứu mã HS code dưới đây:
Tuy nhiên, để tiết kiệm thời gian và tránh sai sót không đáng có. Cách tốt nhất là bạn nên thuê đơn vị tư vấn hải quan uy tín. Do các chuyên gia này không chỉ am hiểu về luật hải quan, về các vấn đề hải quan liên quan đến đa ngành, đa lĩnh vực mà họ còn là những người trực tiếp giải quyết các tranh chấp về mã HS Code giúp doanh nghiệp, do đó họ có thể tư vấn cho doanh nghiệp các thông tin chi tiết về thuế, về lệ phí và các điều kiện nhập xuất hàng hóa đến thị trường mục tiêu. Qua đó, giúp doanh nghiệp xác định mã HS Code chính xác, phù hợp, tiết kiệm thuế và được cơ quan hải quan chấp thuận ngay từ lần kê khai đầu tiên.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần lưu trữ lại bộ hồ sơ liên quan đến việc xác thực tính minh bạch hợp pháp của từng nguyên vật liệu thành phẩm ít nhất 5 năm để phục vụ cho công tác thanh kiểm tra hải quan (kiểm tra sau thông quan) được diễn ra minh bạch, nhanh chóng và ngăn ngừa mọi rủi ro về thuế có thể phát sinh.
>> Tham khảo: Dịch vụ đánh giá rà soát mã HS Code
Khi xác định trị giá hải quan bên cạnh mức giá từ đối tác, người dân/ người buôn thép thì doanh nghiệp cần căn cứ trên nguyên tắc và 4 phương pháp các định trị giá xuất khẩu hàng hóa và dựa trên giá thương mại, chi phí vận chuyển, bảo hiểm và các chi phí khác liên quan đến xuất khẩu khác để định giá một cách hợp lý nhất cho doanh nghiệp. Tránh việc định giá quá thấp hoặc cao hơn so với giá thực tế của hàng hóa, để giảm thiểu tối đa mọi tranh chấp về trị giá hải quan với cơ quan thuế hải quan có thể xảy ra.
Báo cáo Tổng cục Thống kê cho thấy, trong 2 tháng đầu năm nay, xuất khẩu sắt thép đạt 1,5 tỷ USD. Mặc dù tính riêng trong tháng 2, xuất khẩu sắt thép giảm ở mức thấp nhất trong 3 tháng qua, ước đạt 950 nghìn tấn, với trị giá 678 triệu USD, giảm 18,1% về lượng và 17,6% về trị giá so với tháng trước. Song, so với cùng kỳ năm ngoái, xuất khẩu mặt hàng này tăng 19,3% về lượng và 12,6% về trị giá.
Bên cạnh đó, trị giá thép trong nước đã tạo đáy xong trong quý III/2023 và hồi phục dần kể từ cuối năm 2023. Trong năm nay, giá thép xây dựng dự báo sẽ tăng 6%, đạt trung bình 15 triệu đồng/tấn. Đáng chú ý, chênh lệch giá thép Việt Nam với giá thép Trung Quốc hiện chỉ còn ở mức 30 USD/tấn, thấp hơn mức trung bình 50 USD/tấn của 2 năm qua. Điều này sẽ giúp các sản phẩm thép tại Việt Nam không chịu áp lực cạnh tranh về giá từ thép Trung Quốc. Trong trung hạn, khi thị trường bất động sản bước vào chu kỳ hồi phục trong năm 2025, giá thép xây dựng dự kiến tiếp tục tăng thêm 8%, đạt mức trung bình 16,4 triệu đồng/tấn.
>> Xem thêm: Để tìm hiểu rõ hơn về trị giá hải quan hàng thép xuất khẩu đối với từng loại và từng thị trường, bạn có thể theo dõi dưới phần Cập nhật diễn biến giá thép xuất khẩu mới nhất
Mặt khác, để doanh nghiệp xây dựng được chiến lược giá hợp lý, vừa đảm bảo tính cạnh tranh, vừa đảm bảo tuân thủ các điều kiện, tiêu chí như thị trường đối tác yêu cầu, doanh nghiệp có thể tham khảo các tư vấn thực tiễn từ các chuyên gia hàng đầu về hải quan thông qua dịch vụ: Dịch vụ đề xuất trị giá hải quan
Đồng thời, doanh nghiệp cũng cần lưu trữ lại bộ tài liệu hải quan bao gồm hóa đơn xuất khẩu và các chứng từ liên quan về trị giá, hợp đồng ngoại thương, hóa đơn vận chuyển, phí bảo hiểm… để hỗ trợ xác nhận trị giá hải quan. Bộ hồ sơ này cần được doanh nghiệp lưu trữ cẩn thận ít nhất 5 năm, phòng khi cơ quan hải quan triệu tập và muốn thanh kiểm tra (kiểm tra sau thông quan) định kỳ/ đột xuất để giảm thiểu tối đa những rủi ro về thuế phát sinh.
>> Xem thêm: Tham vấn trị giá hải quan – Bí quyết dành “thắng lợi” cho doanh nghiệp bạn
Trong quá trình xuất khẩu thép từ Việt Nam ra thế giới, việc nghiên cứu và hiểu rõ về quy định thuế, mức thuế xuất/ nhập khẩu là vô cùng quan trọng để tối ưu hóa hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, điều này đồng thời giúp bạn tối đa lợi ích từ các thỏa thuận thương mại từ do và quyết định chiến lược kinh doanh thông minh.
Theo quy định hiện hành, hàng xuất khẩu từ Việt Nam được hưởng:
Do đó, khi xuất khẩu thép người xuất khẩu không phải nộp bất kỳ loại thuế xuất khẩu nào. Bên cạnh đó, việc nghiên cứu kỹ lưỡng về các quy định thuế và mức thuế nhập khẩu cũng rất cần thiết để bạn có thể thích ứng và đưa ra các quyết định chiến lược phù hợp. Ngoài ra, bạn cũng nên tìm hiểu về các thỏa thuận thương mại tự do và các chính sách hỗ trợ để tận dụng tối đa lợi ích từ các hiệp định này.
>>Tham khảo: Dịch vụ hoàn thuế XNK – GTGT: Tối đa số tiền thuế hoàn về một cách nhanh chóng
Lộ trình hoàn thiện thủ tục hải quan xuất khẩu thép từ Việt Nam ra thế giới cần đi quan 3 bước chính, bắt đầu từ việc: Doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện để được phép xuất khẩu thép – Doanh nghiệp chuẩn bị bộ hồ sơ hải quan – Doanh nghiệp khai báo hải quan và thông quan mặt hàng thép xuất khẩu. Theo đó:
Để có thể xuất khẩu thép từ Việt Nam – ra thế giới, mỗi doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ các điều kiện, yêu cầu, quy định và tiêu chuẩn thép thị trường đối tác cần để đảm bảo cung cấp đúng mẫu – đủ chứng nhận chứng minh chất lượng, nguồn gốc xuất xứ và một số chứng nhận liên quan khác để có thể xuất khẩu vào thị trường mục tiêu cũng như được hưởng ưu đãi thuế nhờ các Hiệp định thương mại tự do tương ứng. Theo đó, doanh nghiệp cần chuẩn bị giấy phép để xuất khẩu thép bao gồm:
Sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết như trên, hàng thép của bạn có thể xuất khẩu đi bất cứ đâu. Tuy nhiên tùy từng thị trường sẽ có những tiêu chí và quy định riêng cho hàng thép nhập khẩu vào quốc gia họ, do đó doanh nghiệp cần trao đổi kỹ với đối tác để có được các phương án hợp lý nhất.
Bên cạnh đó, đối với các quốc gia yêu cầu chứng nhận chất lượng thép, doanh nghiệp nên chuẩn bị và tiến hành kiểm định và xin chứng nhận chất lượng trước 1 khoảng thời gian hợp lý trước khi gửi hàng. Thời gian chuẩn bị và kiểm nghiệm này có thể dao động tùy thuộc vào quy trình sản xuất với các yếu tố cụ thể, như: lịch trình tàu chạy, kế hoạch kiểm nghiệm định kỳ, yêu cầu từ đơn vị nhập khẩu, tiêu chuẩn nội bộ của doanh nghiệp…
>> Lưu ý: Để tránh rắc rối và đảm bảo chất lượng sản phẩm thép trước khi xuất khẩu, doanh nghiệp nên chuẩn bị và tiến hành kiểm nghiệm chất lượng một khoảng thời gian hợp lý trước khi gửi hàng. Thời gian chuẩn bị và kiểm nghiệm này có thể dao động tùy thuộc vào quy trình sản xuất với các yếu tố cụ thể, như: lịch trình tàu chạy, kế hoạch kiểm nghiệm định kỳ, yêu cầu từ đơn vị nhập khẩu, tiêu chuẩn nội bộ của doanh nghiệp…
Về cơ bản, theo quy định tại Nghị định 69/2018/NĐ-CP thì sắt thép không thuộc vào danh mục bị cấm xuất khẩu. Trừ trường hợp một số nguyên liệu bị cấm nhập khẩu ở một số quốc gia dựa trên chính sách ngoại thương của họ đối với hàng nhập khẩu. Vì vậy, nhà xuất khẩu có thể kiểm tra chéo các yêu cầu nhập khẩu sản phẩm của họ trước khi đặt hàng. Nếu không có vẫn đề gì phát sinh thì thủ tục hải quan khi xuất khẩu thép như hàng thông thường.
Khi xuất khẩu thép cũng như mặt hàng khác, chính phủ Việt Nam sẽ không yêu cầu người xuất khẩu làm xuất xứ Made in Vietnam cho một đơn hàng xuất khẩu. Tuy nhiên, trong rất nhiều trường hợp, người mua hàng sẽ yêu cầu bên xuất khẩu làm chứng nhận xuất xứ Made in Vietnam. Đối với khách hàng tại các nước ký hiệp định thương mại tự do với nước ta thì có thể sẽ yêu cầu làm chứng nhận xuất xứ theo form có trong hiệp định thương mại tự do tương ứng để người mua có thể được hưởng mức thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt dựa theo hiệp định.
Điển hình như: Trước EVFTA, Việt Nam và EU chưa có chung FTA nào. Do đó, hàng hóa của Việt Nam xuất khẩu sang Đức trước khi có EVFTA phải chịu mức thuế nhập khẩu chung (thuế MFN, áp dụng cho các nước thành viên WTO). Mức thuế nhập khẩu MFN của Đức năm 2021 trung bình là 11,93%. Mức MFN cụ thể đối với từng mặt hàng cũng tương đối cao, thậm chí một số mặt hàng bị đánh thuế lên tới 135%. Với mức cam kết thuế quan trong EVFTA, hàng hóa của Việt Nam xuất khẩu sang Đức sẽ được hưởng lợi đáng kể. Trong đó, thép xuất khẩu của Việt Nam cũng được nằm trong danh sách xóa bỏ thuế quan.
Do đó nếu doanh nghiệp có chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) chứng minh thép được xuất khẩu từ Việt Nam theo Hiệp định thương mại tự do EVFTA thì doanh nghiệp sẽ được miễn thuế khi xuất khẩu thép (theo quy định) vào thị trường Đức.
Do đó, nếu doanh nghiệp có thể xin được C/O form EUR.1 cho mặt hàng thép xuất khẩu của mình thì doanh nghiệp đã có thể tiết kiệm được rất nhiều thuế. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến lợi nhuận và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp. Đồng thời, do nhận thấy được “tiềm năng” đó, hầu hết các doanh nghiệp lần đầu xuất khẩu thép từ Việt Nam ra thế giới hiện nay đều lựa chọn phương án thuê các chuyên gia vào khảo sát, đánh giá sản phẩm để được tư vấn giải pháp xin cấp C/O tối ưu nhằm tiết kiệm thời gian, tiết kiệm thuế và tăng tỷ lệ chấp thuận của cơ quan hải quan ngay từ lần đầu xin cấp.
>>Xem thêm: Dịch vụ rà soát CO – giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O Review)
Thông thường, thủ tục xin cấp chứng nhận xuất xứ hàng hóa đối với mặt hàng thép xuất khẩu sẽ diễn ra:
– Thời gian: mất khoảng là 1-2 ngày (không kể thời gian phát sinh)
– Hình thức: Để đăng kí xin cấp C/O doanh nghiệp có thể xin theo 2 hình thức:
– Bộ hồ sơ để xin cấp C/O khi xuất khẩu gốm sứ gồm:
Bill Of Lading, Invoice, Packing List, Tờ khai xuất thông quan
Đầu vào nguyên vật liệu (tờ khai nhập, hóa đơn mua nguyên vật liệu, bảng kê thu mua…)
>> Xem thêm:
– Để xin cấp chứng nhận xuất xứ hàng hóa, doanh nghiệp cần xem xét dựa trên 2 yếu tố:
Lưu ý: Đối với từng thị trường hoặc khu vực sẽ có những mẫu C/O khác nhau, theo đó cách trình bày, biểu mẫu và thông tin cũng cần có sự thay đổi để phù hợp với điều kiện, tiêu chí hàng hóa theo quy định của nước nhập khẩu. Do đó doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ các quy định về hàng hóa của thị trường mục tiêu cũng như các điều khoản cần đáp ứng của hiệp định thương mại và mẫu C/O tương ứng. Dưới đây là một số thông tin quan trọng cho từng mẫu C/O cụ thể mà doanh nghiệp có thể tham khảo bao gồm:
Dưới đây là bảng các mẫu chứng nhận xuất xứ hàng hóa C/O phổ biến, giúp doanh nghiệp dễ dàng nắm bắt các thông tin cần thiết để mở rộng thị trường xuất khẩu thép của mình trong dài hạn:
| C/O form EAV | C/O mẫu S |
| C/O mẫu VJ | C/O mẫu AK |
| C/O mẫu AI | C/O mẫu E |
| C/O mẫu AANZ | C/O mẫu A |
| C/O mẫu VC | C/O mẫu D |
| C/O mẫu VK | C/O mẫu AJ |
| C/O mẫu EAV | C/O mẫu B |
>>Xem thêm: Tổng hợp chi tiết các mẫu CO form phổ biến & những lưu ý quan trọng tương ứng
Lưu ý: Đối với các thông tin, sổ sách chứng từ trong doanh nghiệp gia công, chế xuất, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu tâm đến vấn đề lưu trữ hồ sơ hải quan ít nhất 5 năm kể từ thời điểm đang hoạt động để phòng khi cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra sau thông quan đột ngột / định kỳ. Để rà soát lại hệ thống chứng nhận xuất xứ hàng hóa doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ rà soát C/O của TACA tại đây: Dịch vụ rà soát C/O
Để đẩy nhanh quá trình thông quan và tiết kiệm thời gian chi phí cho 1 lần hoàn thành thủ tục là xong thì doanh nghiệp cần chuẩn bị đủ bộ hồ sơ hải quan xuất khẩu bao gồm:
– Bộ hồ sơ hải quan xuất khẩu bao bì gồm có những giấy tờ, chứng từ sau:
– Và một số chứng từ có thể cần phải có theo yêu cầu của đối tác nhập khẩu:
Sau khi chuẩn bị xong bộ hồ sơ hải quan, doanh nghiệp thực hiện: Nộp hồ sơ Hải quan, chờ phía hải quan tiến hành kiểm tra hồ sơ/ kiểm tra hàng hóa (nếu có). Sau đó bạn nộp lệ phí hải quan, nộp thuế (nếu có) và hoàn thành thủ tục và nhận lại tờ khai thông quan.
Ở bước này, phần lớn là do phòng xuất nhập khẩu hoặc đơn vị forwarder phụ trách, tuy nhiên nhà quản lý cũng cần nắm được sơ bộ quy trình thông quan hàng hóa để xây dựng kế hoạch xuất khẩu thép phù hợp (từ: Thời gian, chi phí, nguồn lực…) cũng như các chiến lược ứng biến trước mọi rủi ro phát sinh trong quá trình thông quan hàng hóa. Cụ thể:
+ Thời gian nộp tờ khai hải quan
+ Thời hạn nộp chứng từ có liên quan thuộc hồ sơ hải quan được quy định như sau:
+ Thời hạn nộp thuế xuất khẩu thép: Trong khoảng 30 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan.
+ Thời hạn cơ quan hải quan thực hiện thủ tục hải quan:
+ Chi phí làm tờ khai hải quan: Thông thường chi phí làm tờ khai hải quan sẽ phụ thuộc vào đơn vị forwarder bạn lựa chọn. Tuy nhiên mức phí thông thường trên thị trường sẽ rơi vào 800.000 – 900.000vnd/tờ khai
+ Chi phí phát sinh tại cảng:
Và một số chi phí phát sinh khác như: chi phí bảo hiểm, chi phí xử lý hàng hoá, chi phí lưu kho, và các chi phí khác liên quan đến quá trình vận chuyển và xuất khẩu…
Bước 1: Doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ chứng từ như đã được nêu ở trên
Bước 2: Doanh nghiệp chuẩn bị chữ ký số, đăng ký với Tổng cục hải quan và cài đặt phần mềm khai báo hải quan VNACCS để truyền tờ khai (Đối với doanh nghiệp lần đầu xuất khẩu)
Bước 3: Doanh nghiệp đăng ký kiểm tra chuyên ngành như kiểm dịch thực vật, kiểm tra chất lượng thép, hun trùng … Thường thì đó là tùy chọn theo thỏa thuận giữa bên mua và bên bán, chứ không phải là điều kiện bắt buộc khi làm thủ tục hải quan hàng thép xuất khẩu.
Bước 4: Khai truyền tờ khai hải quan
Doanh nghiệp sử dụng phần mềm kê khai hải quan mà bạn đã cài đặt, nhập thông tin số liệu lô hàng vào tờ khai. Sau khi truyền thử, bạn cần kiểm tra lại 1 lần nữa những thông tin quan trọng như: Mã loại hình, mã chi cục hải quan, mã địa điểm lưu kho chờ thông quan…
Lưu ý: nếu sai những thông tin này, nhiều khả năng bạn phải hủy tờ khai, chứ không được truyền sửa như những thông tin khác.
Sau đó bạn truyền chính thức, tờ khai sẽ được hệ thống tự động phân luồng:
Tiếp đó, doanh nghiệp chuyển sang bước tiếp theo là nộp lại tờ khai tờ mã vạch cho hãng tàu, để họ làm thủ tục xác nhận thực xuất với hải quan giám sát, khi hàng đã lên tàu.
Tóm lại, quy trình khai báo hải quan và thông quan khá phức tạp, đòi hỏi người thực hiện phải hiểu quy định pháp luật và có khả năng ứng biến trước những bất thép phát sinh. Vì thế thay vì giao toàn quyền cho đơn vị forwarder, bạn nên cắt cứ nhân sự chuyên phụ trách và kiểm soát khâu này để đảm bảo thông tin, chứng từ được kê khai chính xác, hợp lý và giảm thiểu tối đa mọi sai sót có thể xảy ra trong quá trình thông quan cũng như sau thông quan. Đồng thời, không chỉ tờ khai mà các thông tin, dữ liệu và bộ hồ sơ hải quan cần được doanh nghiệp lưu lại ít nhất 5 năm để phòng khi cơ quan hải quan yêu cầu thực hiện thanh kiểm tra định kỳ để ngăn ngừa tối đa mọi phát sinh thuế có thể xảy ra.
>> Xem thêm: 10 bước rà soát tuân thủ hải quan nhằm đẩy nhanh thông quan, tiết kiệm thuế và giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp bạn
Khi doanh nghiệp xuất khẩu thép, quá trình thông quan hàng hóa và vận chuyển hàng hóa từ nhà cung cấp đến đối tác nước ngoài chỉ là một phần trong toàn bộ quy trình. Tuy nhiên, bên cạnh công tác hoàn thiện thủ tục hải quan đó, nguy cơ rất cao rằng hàng hóa của bạn sẽ được chọn để kiểm tra sau thông quan bởi các thanh tra hải quan.
Kiểm tra sau thông quan hay còn được hiểu là thanh kiểm tra hải quan được diễn ra định kỳ/ đột xuất bao gồm kiểm tra hồ sơ hải quan, sổ kế toán, chứng từ kế toán và các chứng từ khác, tài liệu, dữ liệu có liên quan đến hàng thép xuất khẩu (như: Trị gia hải quan, mã HS Code, C/O, thuế doanh nghiệp đang nộp…). Bên cạnh đó, một số thanh tra sẽ yêu điều tra phòng vệ thương mại để đảm bảo doanh nghiệp không bán phá giá hoặc cầu kiểm tra thực tế hàng hóa trong trường hợp cần thiết cũng như các điều kiện khi hàng hóa đã được thông quan nhằm đảm bảo rằng hàng hóa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn và quy định hải quan.)
Số lượng các mặt hàng và lĩnh vực các ngành hàng của Việt Nam bị kiện phòng vệ thương mại ngày càng tăng nhanh và mở rộng hơn nhiều so với trước. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động ứng phó để giảm tối đa thiệt hại. Dưới đây là diễn biến mới nhất về các cuộc yêu cầu điều tra phòng vệ thương mại đối với mặt hàng thép xuất khẩu của Việt Nam:

Một số thông tin về vụ việc điều tra phòng vệ thương mại với mặt hàng thép xuất khẩu của Việt Nam
Một số thông tin về vụ việc điều tra phòng vệ thương mại với mặt hàng thép xuất khẩu của Việt Nam
Theo đó, các thị trường như: Mỹ, Malaysia, Thái Lan, Canada, Mỹ,… là các thị trường thắt chặt kiểm tra phòng vệ thương mại lớn nhất đối với mặt hàng thép xuất khẩu (CRC, Mạ lạnh, Ống thép hàn…) của Việt Nam. Các vụ việc điều tra chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại này đang có xu hướng gia tăng, gây áp lực lớn cho các doanh nghiệp. Nếu các doanh nghiệp xử lý không tốt, hàng hóa xuất khẩu của doanh nghiệp sẽ bị áp dụng thuế phòng vệ thương mại ở mức cao, làm giảm lợi thế cạnh tranh, dẫn đến mất một phần thị trường xuất khẩu.
Thậm chí, trước đây chỉ ở những thị trường xuất khẩu trọng điểm mới bị kiện phòng vệ thương mại, nhưng đến nay thì các thị trường khác, kể cả những thị trường mới có số vụ việc phòng vệ thương mại cũng chiếm tỷ lệ rất lớn. Cụ thể, trong tổng số 235 vụ việc tính đến tháng 8/2023 thì Hoa Kỳ chiếm 23% số vụ việc, Ấn Độ chiếm 14%, Thổ Nhĩ Kỳ chiếm 10%, sau đó là Canada, EU, Philippines, Indonesia. Và, mặc dù sắt, thép hay nhôm không phải là nhóm mặt hàng xuất khẩu trọng điểm của Việt Nam, nhưng đây lại là nhóm mặt hàng tập trung nhiều nhất các vụ kiện phòng vệ thương mại trên thế giới, vì thế Việt Nam cũng chịu liên đới về phòng vệ thương mại.
Tính đến nay, Canada đã khởi xướng điều tra 8 vụ việc phòng vệ thương mại đối với các mặt hàng thép xuất khẩu của Việt Nam, trong đó có 5 vụ việc chống bán phá giá, 2 vụ việc chống trợ cấp và 1 vụ việc tự vệ. Theo đó, Canada nhắm tới hầu hết các mặt hàng, loại hình thép xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như: RCR, Mạ lạnh, ông thép hàn, thép cốt bê tông, thép tấm chống ăn mòn, thép cuộn, ống thép dẫn dầu…
>> Để ứng phó với vấn đề trên, các chuyên gia cho rằng, doanh nghiệp cần nâng cao hiểu biết về phòng vệ thương mại và kỹ năng sử dụng công cụ này. Đặc biệt, doanh nghiệp phải luôn duy trì hệ thống kế toán minh bạch, chặt chẽ và phù hợp. Lý do là các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại đòi hỏi cung cấp các số liệu, bằng chứng về chi phí sản xuất hàng hóa, các giấy tờ giao dịch liên quan của các lô hàng trong giai đoạn điều tra – thường là trong vòng 1 năm liền trước vụ kiện. Khối lượng công việc phải làm, các chứng từ số liệu phải cung cấp thường rất lớn, trong khi thời hạn tố tụng lại rất ngắn, nếu không chủ động chuẩn bị trước, doanh nghiệp sẽ khó theo đuổi được các vụ kiện.
Đồng thời, doanh nghiệp cần thường xuyên theo dõi các hệ thống cảnh báo về nguy cơ phòng vệ thương mại để chuẩn bị trước từ sớm. Việc cảnh báo sớm giúp doanh nghiệp chủ động trong công tác ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại của nước ngoài và chủ động xây dựng chiến lược sản xuất, xuất khẩu, chuẩn bị nguồn lực; xây dựng kế hoạch ứng phó, giúp giảm thiểu tác động tiêu cực do biện pháp phòng vệ thương mại của nước ngoài gây ra.
Theo đó, trong quá trình thực hiện thủ tục thông quan tại cảng, phần lớn các lô hàng thép xuất khẩu chưa phải kiểm tra hoặc chỉ bị kiểm tra sơ bộ để hàng hóa được thông quan nhanh chóng phục vụ cho công tác sản xuất xuất khẩu, hoặc đưa vào lưu thông trong nước với mục đích lưu thông hàng hóa tại cảng, hỗ trợ doanh nghiệp giảm thiểu thời gian, chi phí lưu kho, lưu bãi tại cảng. Còn việc kiểm tra sau thông quan này sẽ được lựa chọn và thực hiện sau khi hàng hóa đã thông quan hoặc thực hiện sau 5-10 năm sau.
Đặc biệt, trong bối cảnh toàn cầu hóa như hiện nay, các cơ quan Hải quan toàn quốc đều tập trung nguồn lực triển khai quyết liệt mục tiêu: “Chuyển dịch xu thế quản lý hải quan tiền kiểm sang hậu kiểm“, tăng cường chống thất thu ngân sách qua công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện thủ tục hải quan, quản lý thuế, kiểm tra sau thông quan, thanh tra chuyên ngành, kiểm tra nội bộ, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại… Theo đó cơ quan hải quan sẽ tập trung rà soát chủ yếu vào các yếu tố hải quan sau:
Cụ thể quy trình kiểm tra sau thông quan đối với các doanh nghiệp thương mại, doanh nghiệp gia công, chế xuất, sản xuất xuất khẩu mặt hàng thép được diễn ra như sau:

Quy trình kiểm tra sau thông quan tại Việt Nam
Quy trình kiểm tra sau thông quan tại Việt Nam
Lưu ý: Thông thường hoạt động kiểm tra sau thông quan sẽ được áp dụng với các doanh nghiệp có hoạt động nộp thuế xuất khẩu/ nhập khẩu thép, đặc biệt là các doanh nghiệp có mức độ tuân thủ hải quan ở mức thấp hoặc trung bình. Theo đó,
– Đối với mã HS Code: Khi xuất khẩu thép, các doanh nghiệp thường mắc vào một số lỗi phổ biến khi sai mã HS Code cho mặt hàng thép xuất khẩu như: không nhất quán trong mã HS giữa địa điểm xuất xứ và nơi nhập khẩu, giữa các lần kê khai, và giữa các loại thép khác nhau. Thêm vào đó, việc doanh nghiệp không cập nhật thông báo về việc Tổng cục Hải quan đã thực hiện phân loại mã HS của từng loại thép cũng dẫn đến sự chênh lệch mã HS Code giữa doanh nghiệp với Tổng Cục Hải quan. Điều này có thể gây ra sự bất đồng trong việc xác định thuế và thanh kiểm tra hải quan.
>> Để tránh những vấn đề này, các doanh nghiệp cần chắc chắn rằng thông tin về mã HS được cập nhật đúng cách và nhân viên được đào tạo để áp dụng mã HS chính xác cho sản phẩm thép xuất khẩu của mình ngay từ lần đầu tiên để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo tuân thủ các quy định hải quan hiệu quả.
– Đối với trị giá hải quan: Để tránh rơi vào các trường hợp như bị ấn định thuế, hoặc bị phản hồi trị giá kê khai thấp hơn cơ sở giá của hải quan địa phương, hoặc có mối quan hệ đặc biệt làm ảnh hưởng đến giá… Doanh nghiệp có thể áp dụng các giải pháp như:
– Đối với báo cáo quyết toán hải quan: Một số sai sót các doanh nghiệp gia công, chế xuất, sản xuất xuất khẩu thép thường gặp thường bao gồm:
Để khắc phục tình trạng này doanh nghiệp nên có các biện pháp đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu giúp nhân sự xuất nhập khẩu: nâng cao kỹ năng tính toán xuất – nhập – tồn nguyên liệu, vật tư nhập khẩu, hàng hóa xuất khẩu; kỹ năng xử lý nguyên vật liệu dư thừa trong sản xuất; kỹ năng cân đối số liệu giữa các bộ phận; cách tính định mức trung bình, cân đối định mức; kinh nghiệm xử lý khi định mức thực tế khác với định mức kỹ thuật sản xuất… hoặc nhờ đến sự hỗ trợ của các chuyên gia hải quan hàng đầu, uy tín giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống thông tin luân chuyển giữa các phòng ban, đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận kho – kế toán – xuất nhập khẩu – sản xuất, khắc phục sai sót về chênh lệch số liệu xuất nhập tồn và giảm thiểu tối đa phế phẩm phẩm phế liệu.
Thấu hiểu điều đó, TACA gửi đến doanh nghiệp: Dịch vụ rà soát báo cáo quyết toán hải quan
>> Xem thêm:
Tóm lại, TACA tin rằng sứ mệnh “mang thép Việt đi khắp thế giới” là một mục tiêu tuyệt vời không chỉ mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp bạn mà còn mang ý nghĩa lớn lao đối với nền công nghiệp Việt Nam. Quá trình ấy không chỉ đơn thuần là thực hiện các thủ tục hải quan, thông quan xuất khẩu thép mà còn là cuộc chiến để đẩy mạnh sản lượng, chất lượng cũng như uy tín từng thương hiệu thép Việt trên thị trường quốc tế. Muốn vậy thì việc đảm bảo tính tuân thủ về nguồn gốc xuất xứ, tên hàng, mã HS, trị giá hải quan và các vấn đề khác liên quan đến hải quan là vấn đề đặc biệt quan trọng và cần được lưu tâm đúng mực để giảm thiểu tối đa mọi rủi ro phát sinh trong quá trình kiểm tra sau thông quan.
Đừng để bất cứ vướng mắc nào về thủ tục hải quan lấy đi thời gian, tài chính và uy tín của doanh nghiệp bạn trên chặng đường chinh phục thị trường toàn cầu. Hãy để TACA giải quyết tất cả điều đó!
Chuyên gia của chúng tôi luôn sẵn lòng hỗ trợ bạn đạt 100% tuân thủ hải quan. Việc của bạn chỉ là tập trung gia tăng lợi nhuận từ tăng trưởng sản lượng, trị giá hải quan hàng thép xuất khẩu; mở rộng thị phần quốc tế và góp sức khẳng định thương hiệu thép Việt – Chất lượng cao trên bản đồ thương mại toàn cầu.
Dịch vụ hải quan toàn diện dành cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu
>> Tham khảo thêm:
Hoặc vui lòng liên hệ với TACA theo Hotline CSKH: 0982 518 586
Taca Import & Export Consulting,
Tại đây TACA gửi đến doanh nghiệp thông tin chi tiết về: Thời gian, địa điểm, thủ tục và hồ sơ giúp doanh nghiệp tiến hành xin cấp: Chứng nhận kinh doanh, chứng nhận chất lượng thép xuất khẩu, chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm, tự công bố sản phẩm thép xuất khẩu, chứng nhận lưu hành tự do, chứng nhận y tế, chứng nhận kiểm dịch thực vật, chứng nhận hun trùng,… kèm theo các lưu ý quan trọng tương ứng nhằm cung cấp cho nhà quản lý cái nhìn bao quát hơn và hiểu rõ hơn về lộ trình xuất khẩu thép để từ đó đẩy nhanh tiến độ thông quan, tối ưu hóa thời gian, chi phí và ngăn ngừa mọi rủi ro có thể phát sinh trong quá trình thông quan thép tại khẩu.
Đối với doanh nghiệp lần đầu xuất khẩu thép từ Việt Nam đi các quốc gia khác, doanh nghiệp cần đăng ký giấy chứng nhận kinh doanh, theo đó, bạn cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ thành lập giấy phép kinh doanh nộp tại Sở Kế Hoạch Đầu Tư.
Tiếp theo, bạn tải hồ sơ từ trang Đăng ký kinh doanh và làm theo hướng dẫn, sau đó bạn tạo tài khoản và up hồ sơ lên, trong thời gian 03 ngày làm việc sẽ có kết quả (nếu hồ sơ hợp lệ)
– Hồ sơ đầy đủ gồm:
Lưu ý: Trên giấy phép kinh doanh phải có ngành nghề sản xuất và kinh doanh thép và thời gian lập giấy phép kinh doanh tại Sở kế hoạch đầu tư từ 05 đến 07 ngày làm việc
Giấy chứng nhận lưu hành tự do (Certificate of Free Sale) do Bộ Công Thương quản lý và cấp giấy chứng nhận căn cứ vào quy định: Quyết định 10/2010/QĐ-TTg – Quy định giấy chứng nhận lưu hành tự do đối với sản phẩm, hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu. Bộ hồ sơ doanh nghiệp cần chuẩn bị bao gồm:
Trong thời gian 05 đến 07 ngày làm việc (tính từ ngày nộp hồ sơ hợp lệ), doanh nghiệp đến nhận kết quả là giấy chứng nhận lưu hành tự do; trường hợp có sửa đổi bổ sung thì Bộ Công Thương sẽ ra công văn hướng dẫn bổ sung hồ sơ.
Thông thường các việc dán Shipping mark trên các kiện hàng sẽ được đơn vị logistics phụ trách, tuy nhiên doanh nghiệp lại là đơn vị gánh chịu hậu quả nếu có vấn đề gì xảy ra. Do vậy bạn cũng cần cắt cử nhân sự đặc biệt lưu tâm đến vấn đề này để phối hợp với đơn vị logistics và đảm bảo quá trình vận chuyển diễn ra thuận lợi, hiệu quả. Bên cạnh các thông tin doanh nghiệp cần cung cấp cho đơn vị logistics như: Tên hàng (bằng tiếng Việt, tiếng Anh), HS Code, Quantity (số lượng hàng cụ thể, đóng carton hay pallet), Volume, DIM (dài x rộng x cao), Gross weight (cân nặng), Hoặc số lượng container, Loại container (Cont 20/ Cont 40), Địa chỉ giao hàng / địa chỉ nhận hàng … thì doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến:
Diễn biến trị giá mặt hàng thép xuất khẩu hiện nay có nhiều biến động. Dưới đây TACA sẽ cập nhật một số thông tin giá mới nhất cho từng loại thép xuất khẩu và từng thị trường như sau:

Diễn biến giá thép HRC hợp đồng tươi lại tại Mỹ và Trung Quốc
Diễn biến giá thép HRC hợp đồng tương lai tại Mỹ và Trung Quốc
>> Xem thêm: Dịch vụ tham vấn hải quan TACA: Bảo vệ quyền lợi chính đáng của bạn ngay từ lần giải trình đầu tiên
Mọi vướng mắc liên quan đến thủ tục hải quan xuất/ nhập khẩu hàng hóa hoặc thanh kiểm tra trước – trong – sau thông quan, xin vui lòng liên hệ với TACA theo Hotline CSKH: 0944 398 586
Taca Import & Export Consulting,
Tầng 2, tòa A, Chelsea Residences, số 48 Trần Kim Xuyến, Phường Yên Hoà, TP Hà Nội.
Hotline: 0982 518 586
Support@taca.edu.vn
Tầng 18, Tòa nhà Vincom Center Đồng Khởi, 72 Lê Thánh Tôn, Phường Bến Nghé, Quận 1, HCM
Hotline: 0985 611 911