Đẩy nhanh thủ tục xuất khẩu cà chua mà vẫn đảm bảo kiểm tra sau thông quan

Taca
Kiến thức hải quan
Cập nhật: 20 Tháng 6, 2024

Làm thế nào để đẩy nhanh thủ tục xuất khẩu cà chua mà vẫn đảm bảo tuân thủ trong kiểm tra sau thông quan?

Cà chua xuất khẩu đang là một trong các mặt hàng mang lại lợi nhuận ổn định cho nông dân và doanh nghiệp Việt khi gia nhập vào cuộc đua thương mại toàn cầu. Trong năm 2023, tổng sản lượng cà chua xuất khẩu ước tính tầm 30.752 tấn, và được xuất khẩu chủ lực qua các thị trường lớn như: Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc … bên cạnh đó một số quốc gia như Hoa Kỳ, Đức cũng có nhu cầu nhập khẩu lớn do nhu cầu cao và có quan hệ thương mại tốt với Việt Nam.

Tuy nhiên, để “đón sóng” tăng trưởng mạnh mẽ từ nhu cầu nhập khẩu cà chua quốc tế và đẩy mạnh tỷ lệ chiếm lĩnh thị phần với lợi nhuận cao, tăng trưởng bền vững, đòi hỏi mỗi doanh nghiệp khi gia nhập vào cuộc chơi toàn cầu hóa này đều phải tự trang bị cho doanh nghiệp mình nền tảng hải quan đủ dài, đủ sâu để có thể ngăn ngừa mọi rủi ro thuế bất ngờ “ập” đến trước mọi cuộc thanh kiểm tra trước – trong – sau thông quan.

Hiểu điều đó, TACA mang đến cho doanh nghiệp một lộ trình cụ thể, chi tiết từ lúc “nung nấu” ý tưởng xuất nhập khẩu đến quá trình đẩy nhanh thủ tục thông quan hàng hóa và các giải pháp hoàn thiện quá trình thanh kiểm tra hải quan (kiểm tra sau thông quan) thông qua bài viết dưới đây:

Lưu ý về hải quan cho doanh nghiệp lần đầu xuất khẩu cà chua

(Nếu doanh nghiệp bạn đã & đang xuất khẩu cà chua, có thể bỏ qua phần này và đến với lộ trình hoàn tất thủ tục hải quan và kiểm tra sau thông quan hàng cà chua xuất khẩu).

Khi bắt đầu gia nhập vào một thị trường mới, một công tác không thể bỏ qua của mọi doanh nghiệp là: Phân tích đánh giá và lựa chọn thị trường mục tiêu thông qua việc đánh giá các yếu tố vĩ mô – vi mô (từ tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường cạnh tranh, nhu cầu khách hàng mục tiêu >> đến các yếu tố về tỷ giá hối đoái, phương thức thanh toán (T/T, L/C, D/A, D/P), Incoterms, loại hình vận chuyển, đơn vị vận chuyển và các vấn đề hải quan (như: thủ tục thông quan, quy trình kiểm tra sau thông quan)… Theo đó, các yếu tố hải quan quan trọng doanh nghiệp cần đánh giá và xác định chính xác trong giai đoạn này để giảm thiểu tối đa các rủi ro về thuế sau này sẽ bao gồm:

1. Phân tích đánh giá và lựa chọn thị trường tiềm năng

Hiện nay, cà chua của Việt Nam đã được xuất khẩu tới nhiều thị trường khác nhau. Trong đó, Trung Quốc vẫn là quốc gia nhập khẩu nhiều nhất chiếm tỷ trọng 30-35%, ngoài ra một số quốc gia ASEAN như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Malaysia cũng là các quốc gia nhập khẩu chủ lực, bên cạnh đó một số quốc gia như Hoa Kỳ, Đức cũng có nhu cầu nhập khẩu lớn do nhu cầu cao và có quan hệ thương mại tốt với Việt Nam.

Cơ cấu xuất khẩu cà chua từ Việt Nam – các thị trường chính

Bên cạnh đó, tại Việt Nam: nguồn cung cà chua xuất khẩu rất lớn, tập trung chính ở các tỉnh như: Lâm Đồng, Hà Nội, Hưng Yên, Hải Phòng, Thanh Hóa, Ninh Bình, Đồng Nai, An Giang…

Có thể thấy: Tại Việt Nam, thị trường nội địa vẫn là nơi tiêu thụ chính cho sản phẩm cà chua. Ước tính có khoảng 72-85% sản lượng cà chua được tiêu thụ trong nước. Phần còn lại, khoảng 15-28% sản lượng cà chua, được xuất khẩu ra các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Malaysia và Đức cũng nhập cà chua từ Việt Nam, nhưng chiếm tỷ lệ nhỏ hơn so với các thị trường chính. Như vậy, để lựa chọn được thị trường phù hợp DN bạn có thế cân nhắc:

Nghiên cứu thị trường: xác định thị trường xuất khẩu tiềm năng, bộ phân nghiên cứu thị trường trong mỗi DN cần lưu ý kỹ các nhu cầu, sở thích của người tiêu dùng tương ứng với từng quốc gia khác nhau. Do nếu thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc có yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm thì Trung Quốc lại dễ tiếp cận hơn và có nhu cầu lớn hơn.
Xây dựng bộ khung đáp ứng tiêu chuẩn chất phù hợp nhu cầu từng quốc gia: Đối với nhiều quốc gia để sản phẩm cà chua Việt Nam được phép gia nhập vào thị trường nước bạn cần đáp ứng an toàn thực phẩm (VietGAP và GlobalGAP) nhất là đối với các thị trường khó tính như EU, Hòa Kỳ,…
Xây ứng thương hiệu để mở rộng tập khách hàng quốc tế: Tham gia các hội chợ quốc tế và sự kiện kết nối doanh nghiệp để quảng bá sản phẩm cà chua cũng sẽ là lựa chọn tốt cho bạn. Tuy nhiên, “Ai nói đi hội chợ quốc tế đôi lần đã lấy được hợp đồng buôn bán thì khoan vội tin”! Theo các chuyên gia, những người đến hội chợ để tìm nguồn hàng thì họ đến đó ít nhất 5 năm để theo dõi gian hàng họ muốn hợp tác, mỗi năm họ sẽ quan sát phong độ và chất lượng sản phẩm của gian hàng sau đó mới đi xem xưởng sản xuất, showroom của thương hiệu.

>> Để lựa chọn thị trường xuất khẩu cà chua phù hợp, DN cần dựa trên nghiên cứu kỹ lưỡng và chiến lược dài hạn để có các phương án điều chỉnh phù hợp (từ đáp ứng các điều kiện tiêu chuẩn chất lượng, xây dựng thương hiệu mạnh đến tận dụng triệt để hỗ trợ từ chính phủ VN và các hiệp định FTA), để tối ưu lợi nhuận và hợp tác chiến lược tối ưu nhất.

Vậy theo bạn đâu là thị trường tiềm năng mang lại lợi nhuận tốt và phù hợp nhất với nguồn lực nội tại của doanh nghiệp bạn? Cách nhanh nhất để trả lời câu hỏi này chính là thực hiện khảo sát thị trường, ngành hàng, nhu cầu thị trường mục tiêu thông qua các đối thủ cạnh tranh và các “tiền bối lão làng”. Hiện nay, không ít doanh nghiệp đã tìm đến TACA để củng cố góc nhìn thị trường thông qua “Bộ dữ liệu các doanh nghiệp xuất khẩu cà chua tại Việt Nam” để tham khảo: Giá bán, lưu lượng xuất nhập khẩu, đơn vị xuất khẩu đầu Việt Nam, đơn vị thu mua/ nhập khẩu từ các thị trường… để từ đó điều chỉnh chính sách kinh doanh một cách hợp lý thông qua sự cố vấn của các chuyên gia cấp cao của TACA tại: Dịch vụ hỗ trợ tư vấn hải quan

– Bên cạnh những vấn đề nếu trên thì một số yếu tố hải quan quan trọng doanh nghiệp không thể xem nhẹ. Đó chính là việc đánh giá lại hàng hóa để xác định chính xác mã HS Code, trị giá hải quan, xin C/O (để được miễn thuế),… cho lần xuất khẩu đầu tiên là rất quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến các rủi ro thuế, rủi ro uy tín, thương hiệu và mức độ tuân thủ hải quan của doanh nghiệp trong dài hạn. Cụ thể:

2. Đối với mã HS Code

Tùy theo từng loại cà chua mà sẽ có mã HS khác nhau. Theo quy định, mã HS của cà chua xuất khẩu là mã số 0702000 của Việt Nam là Đối với Quả cà chua:

Mã HS Code	Mô Tả
0702	Cà chua, tươi hoặc được ướp lạnh.
0702000	Cà chua, tươi hoặc ướp lạnh;

Việc xác định chi tiết mã HS của một mặt hàng phải căn cứ vào tính chất, thành phần cấu tạo…của hàng hóa thực tế nhập khẩu. Theo quy định hiện hành, căn cứ để áp mã HS vào hàng hóa thực tế nhập khẩu tại thời điểm nhập khẩu, trên cơ sở catalogue, tài liệu kỹ thuật (nếu có) hoặc/và đi giám định tại Cục Kiểm định hải quan. Kết quả kiểm tra thực tế của hải quan và kết quả của Cục Kiểm định hải quan xác định là cơ sở pháp lý để áp mã đối với hàng hóa nhập khẩu.

Để tra cứu chính xác mã HS code của doanh nghiệp mình, bạn có thể tham khảo 3 cách tra cứu mã HS code dưới đây:

Sử dụng Biểu thuế Xuất nhập khẩu (trên giấy và file mềm): Kết hợp sử dụng sách và file mềm để tìm mã HS Code, tuy nhiên cách thủ công này này gây lãng phí nhiều thời gian và đòi hỏi người thực hiện cần có chuyên môn và kỹ năng phân tích sâu từng dòng sản phẩm trong ngành hàng.
Tra cứu trên Website với Ctrl + F: Tra từ khóa trên website giúp doanh nghiệp tìm mã HS Code nhanh chóng hơn, cũng như tìm mã tương đương ở các quốc gia khác.
Tham khảo người có kinh nghiệm trên mạng xã hội: Tham gia vào các nhóm tư vấn trên Facebook, Zalo, hoặc các diễn đàn về xuất nhập khẩu để hỏi ý kiến. Tuy nhiên, việc này chỉ mang tính tham khảo do mỗi mã HS Code của mặt hàng sẽ tương thích gần nhất dựa trên mục đích sử dụng, tính chất hàng hóa, nguyên phụ liệu kèm theo, nguyên phụ liệu chính… nên bạn không thể lấy mã HS Code của công ty A áp lên mặt hàng công ty bạn dù về hình ảnh có vẻ 2 sản phẩm giống y nhau.

Tuy nhiên, để tiết kiệm thời gian và tránh sai sót không đáng có. Cách tốt nhất là bạn nên thuê đơn vị tư vấn hải quan uy tín. Do các chuyên gia này không chỉ am hiểu về luật hải quan, về các vấn đề hải quan liên quan đến đa ngành, đa lĩnh vực mà họ còn là những người trực tiếp giải quyết các tranh chấp về mã HS Code giúp doanh nghiệp, do đó họ có thể tư vấn cho doanh nghiệp các thông tin chi tiết về thuế, về lệ phí và các điều kiện nhập xuất hàng hóa đến thị trường mục tiêu. Qua đó, giúp doanh nghiệp xác định mã HS Code chính xác, phù hợp, tiết kiệm thuế và được cơ quan hải quan chấp thuận ngay từ lần kê khai đầu tiên.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần lưu trữ lại bộ hồ sơ liên quan đến việc xác thực tính minh bạch hợp pháp của từng nguyên vật liệu thành phẩm ít nhất 5 năm để phục vụ cho công tác thanh kiểm tra hải quan (kiểm tra sau thông quan) được diễn ra minh bạch, nhanh chóng và ngăn ngừa mọi rủi ro về thuế có thể phát sinh.

>> Tham khảo: Dịch vụ đánh giá rà soát mã HS Code

3. Đối với trị giá hải quan

Khi xác định trị giá hải quan bên cạnh mức giá từ đối tác, người dân/ người buôn cà chua thì doanh nghiệp cần căn cứ trên nguyên tắc và 4 phương pháp các định trị giá xuất khẩu hàng hóa và dựa trên giá thương mại, chi phí vận chuyển, bảo hiểm và các chi phí khác liên quan đến xuất khẩu khác để định giá một cách hợp lý nhất cho doanh nghiệp. Tránh việc định giá quá thấp hoặc cao hơn so với giá thực tế của hàng hóa, để giảm thiểu tối đa mọi tranh chấp về trị giá hải quan với cơ quan thuế hải quan có thể xảy ra.

Trong năm 2023, xuất khẩu cà chua của Việt Nam đã chứng kiến một số biến động cả về trị giá và xu hướng thị trường. Dưới đây là một số thông tin chi tiết về các loại cà chua xuất khẩu và xu hướng trị giá của chúng:

Cà chua tươi: Đây là loại cà chua được xuất khẩu nhiều nhất từ Việt Nam. Trị giá xuất khẩu cà chua tươi dao động từ 0,42 đến 0,75 USD/kg tùy thuộc vào chất lượng và thị trường tiêu thụ. Mặc dù có sự biến động về giá cả, cà chua tươi vẫn là mặt hàng xuất khẩu chính do nhu cầu cao ở các thị trường quốc tế như Trung Quốc và Hàn Quốc.
Cà chua đóng hộp: Loại này có trị giá cao hơn một chút so với cà chua tươi do chi phí chế biến và đóng gói. Trong năm 2023, giá xuất khẩu trung bình của cà chua đóng hộp khoảng 1,00 USD/kg. Thị trường chính bao gồm các nước châu Âu và Mỹ.
Cà chua chế biến (sốt cà chua, cà chua nghiền): Trị giá xuất khẩu của cà chua chế biến thường dao động từ 0,80 đến 1,20 USD/kg. Các sản phẩm này thường được tiêu thụ mạnh tại các nước có ngành công nghiệp thực phẩm phát triển như Nhật Bản và Hàn Quốc.

>> Nhìn chung, trị giá và khối lượng xuất khẩu cà chua của Việt Nam có xu hướng tăng trưởng tích cực nhờ vào việc mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm. Cụ thể: một số thị trường như Đức, Hàn Quốc, Nhật Bản đã ghi nhận sự tăng trưởng cả về sản lượng và trị giá cà chua nhập khẩu, trong khi đó thị trường Trung Quốc lại có xu hướng giảm nhẹ.

Do đó, để có được kế hoạch giá hợp lý, vừa đảm bảo lợi thế cạnh tranh, vừa có lợi nhuận cao mà vẫn đáp ứng tính tuân thủ hải quan cho mặt hàng cà chua xuất khẩu. Mỗi doanh nghiệp khi gia nhập vào cuộc đua xuất khẩu cà chua Việt Nam ra thế giới cần thiết lập cho doanh nghiệp chiến lược giá hợp lý. Đồng thời, doanh nghiệp Việt khi xuất khẩu cà chua vào các thị trường khó tính như Châu Âu, Nhật Bản, … cần đảm bảo tuân thủ các điều kiện, tiêu chí và có đủ chứng nhận xuất xứ hàng hóa, xuất xứ chất lượng như thị trường đối tác yêu cầu để đảm bảo tối đa trị giá hải quan và lợi nhuận cho doanh nghiệp. Để có thêm các tư vấn về tiêu chí đáp ứng chứng nhận xuất xứ và đề xuất mức trị giá hợp lý, doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ: Dịch vụ đề xuất trị giá hải quan

Đồng thời, doanh nghiệp cũng cần lưu trữ lại bộ tài liệu hải quan bao gồm hóa đơn xuất khẩu và các chứng từ liên quan về trị giá, hợp đồng ngoại thương, hóa đơn vận chuyển, phí bảo hiểm… để hỗ trợ xác nhận trị giá hải quan. Bộ hồ sơ này cần được doanh nghiệp lưu trữ cẩn thận ít nhất 5 năm, phòng khi cơ quan hải quan triệu tập và muốn thanh kiểm tra (kiểm tra sau thông quan) định kỳ/ đột xuất để giảm thiểu tối đa những rủi ro về thuế phát sinh.

>> Xem thêm: Tham vấn trị giá hải quan – Bí quyết dành “thắng lợi” cho doanh nghiệp bạn

4. Đối với mức thuế xuất khẩu cà chua

Trong quá trình xuất khẩu cà chua từ Việt Nam ra thế giới, việc nghiên cứu và hiểu rõ về quy định thuế, mức thuế xuất/ nhập khẩu là vô cùng quan trọng để tối ưu hóa hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, điều này đồng thời giúp bạn tối đa lợi ích từ các thỏa thuận thương mại từ do và quyết định chiến lược kinh doanh thông minh.

Theo quy định hiện hành, hàng xuất khẩu từ Việt Nam được hưởng:

Thuế VAT: 0 % (Chiếu theo quy định hiện hành, thuế VAT của hàng hóa xuất khẩu là 0%).
Thuế xuất khẩu: cà chua không nằm trong danh sách các mặt hàng chịu thuế xuất khẩu.

Do đó, khi xuất khẩu cà chua người xuất khẩu không phải nộp bất kỳ loại thuế xuất khẩu nào. Tuy nhiên, bạn cần chú ý đến các quy định về kiểm dịch và yêu cầu kiểm dịch của đối tác nhập khẩu.

Việc nghiên cứu kỹ lưỡng về các quy định thuế và mức thuế xuất khẩu/nhập khẩu là cần thiết để bạn có thể thích ứng và đưa ra các quyết định chiến lược phù hợp. Ngoài ra, bạn cũng nên tìm hiểu về các thỏa thuận thương mại tự do và các chính sách hỗ trợ để tận dụng tối đa lợi ích từ các hiệp định này.

>>Tham khảo: Dịch vụ hoàn thuế XNK – GTGT: Tối đa số tiền thuế hoàn về một cách nhanh chóng

Hoàn thiện thủ tục xuất khẩu cà chua

Lộ trình hoàn thiện thủ tục hải quan xuất khẩu cà chua từ Việt Nam ra thế giới cần đi quan 3 bước chính, bắt đầu từ việc: Doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện để được phép xuất khẩu cà chua – Doanh nghiệp chuẩn bị bộ hồ sơ hải quan – Doanh nghiệp khai báo hải quan và thông quan mặt hàng cà chua xuất khẩu. Theo đó:

1. Doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu cà chua

Để có thể xuất khẩu cà chua từ Việt Nam – ra thế giới, mỗi doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ các điều kiện, yêu cầu, quy định và tiêu chuẩn cà chua thị trường đối tác cần để đảm bảo cung cấp đúng mẫu – đủ chứng nhận chứng minh chất lượng, nguồn gốc xuất xứ và một số chứng nhận liên quan khác để có thể xuất khẩu vào thị trường mục tiêu cũng như được hưởng ưu đãi thuế nhờ các Hiệp định thương mại tự do tương ứng. Theo đó, doanh nghiệp cần chuẩn bị giấy phép để xuất khẩu cà chua bao gồm:

Giấy chứng nhận kinh doanh
Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm
Kiểm nghiệm sản phẩm cà chua xuất khẩu
Tự công bố sản phẩm cà chua
Giấy chứng nhận lưu hành tự do (Certificate of Free Sale)
Giấy chứng nhận y tế (Health certificate)

Có thể thấy, cà chua đang là loại trái cây mang lại giá trị kinh tế cao cho Việt Nam khi ngày càng có nhiều đơn vị trong nước mở rộng diện tích mã số vùng trồng cho các thị trường Trung Quốc, Lào, Nhật Bản, … Theo đó:

Tiêu chuẩn cà chua xuất khẩu

Hiện nay có 4 loại cà chua xuất khẩu phổ biến từ Việt Nam như: Cà chua quả tròn (Round), cà chua múi (Ribbed), cà chua nhót (Oblong) và cà chua quả dài (Elongated), cà chua bi (Cherry) và cà chua salat (cocktail). Tùy vào tiêu chuẩn của mỗi nước nhập khẩu mà điều kiện về cà chua xuất khẩu sẽ có sự khác nhau. Tuy nhiên về cơ bản, để có thể xuất khẩu mang lại giá trị kinh tế cao, cà chua sau khi thu hoạch phải đảm bảo đạt những tiêu chuẩn như:

1. Điều kiện cơ bản cần đáp ứng

Tùy thuộc vào các yêu cầu riêng biệt cho từng hạng và mức dung sai cho phép, cà chua thuộc tất cả các hạng phải đảm bảo các yêu cầu sau:

Quả cà chua nguyên vẹn, tươi, lành lặn, không bị thối hoặc bị hư hỏng không thích hợp cho tiêu dùng; Sạch, không có tạp chất lạ nhìn thấy được bằng mất thường;
Không bị ẩm ướt bất thường ở ngoài vỏ, trừ khi vừa mới đưa ra từ hệ thống bảo quản lạnh;
Không chứa côn trùng gây hại và không bị côn trùng gây hại tới mức làm ảnh hưởng đến hình thức bề ngoài của sản phẩm;
Không có mùi, vị lạ. Trong trường hợp cà chua chùm, thì phần cuống phải tươi, lành lặn, sạch, không có lá và bất kỳ tạp chất nào nhìn thấy được bằng mắt thường.
Xét về độ phát triển và tình trạng của cà chua cần phải đủ để có thể chịu được vận chuyển, bốc dỡ và đến nơi tiêu thụ với trạng thái tốt.
Xét về độ chín: Cà chua cần phải có độ phát triển đầy đủ, độ chín thích hợp; Độ phát triển và trạng thái chính của cà chua phải sao cho cà chua có thể chín tiếp và đạt tới độ chín thích hợp.

2. Phân loại thứ hạng cà chua

Cà chua xuất khẩu sẽ được phân làm 3 hạng như sau:

– Hạng đặc biệt: Cà chua thuộc hạng này phải có chất lượng cao nhất. Phần thịt quả phải chắc, có hình dạng, mã quả và độ phát triển phải đặc trưng cho từng giống. Cà chua phải đồng đều về kích cỡ. Tùy theo độ chín, màu sắc của cà chua phải thỏa mãn các yêu cầu đưa ra như trên. Cà chua không có phần xanh cứng và các khuyết tật khác, ngoại trừ một vài khuyết tật nhẹ bên ngoài nhưng không ảnh hưởng đến mã quả, chất lượng và sự duy trì chất lượng cũng như việc trình bày của sản phẩm trong bao bì.

– Hạng 1: Cà chua thuộc hạng này phải có chất lượng tốt. Phần thịt quả phải chắc, có hình dạng, mã quả và độ phát triển phải đặc trưng cho từng giống.

Cà chua phải đồng đều về kích cỡ, không bị nứt hoặc không có phần xanh cứng có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Cho phép những khuyết tật nhẹ về màu sắc, hình dạng, bề mặt cho phép có vết thâm rất nhẹ nhưng không ảnh hưởng đến mã quả, sự duy trì chất lượng và việc trình bày của sản phẩm trong bao bì như sau:

Khuyết tật nhẹ về hình dạng và độ phát triển;
Khuyết tật nhẹ về màu sắc;
Khuyết tật nhẹ trên bề mặt;
Vết thâm rất nhẹ.

Đối với cà chua “múi” cho phép các khuyết tật nhưng:

Không có vết nút đã lành có chiều dài quá 1 cm;
Không có nhiều vết sần;
Núm quả nhỏ nhưng không bị rám;
Diện tích các vết rám phần rốn quả không quá 1 cm²;
Không có vết sẹo dài quá 2/3 đường kính lớn nhất của quả.

– Hạng 2: Hạng này bao gồm cà chua không đạt các yêu cầu của các hạng trên, nhưng phải đáp ứng được các yêu cầu tối thiểu qui định. Cà chua hạng này phải có thịt quả chắc thích hợp (nhưng có thể mềm hơn một ít so với hạng 1) nhưng không được phép có các vết nứt chưa lành. Cho phép các khuyết tật sau, nhưng vẫn phải đảm bảo các đặc tính cần thiết liên quan đến chất lượng:

Khuyết tật về hình dạng, độ phát triển và màu sắc;
Khuyết tật trên bề mặt hoặc bị thâm, nhưng không ảnh hưởng nghiêm trọng tới quả;
Vết nứt đã lành có chiều dài không quá 3 cm đối với cà chua quả tròn, cà chua múi và cà chua nhót. Riêng đối với cà chua “múi” cho phép:- có nhiều vết sần hơn hạng 1, nhưng quả không được méo mó;- chỉ có một núm quả;- diện tích các vết rám phần rốn quả không quá 2 cm²;- vết sẹo của quả phải đã lành.

>> Trong đó, xét về kích cỡ: Kích cỡ cà chua được xác định bằng đường kính mặt cắt lớn nhất của quả. Kích cỡ tối thiểu đối với cà chua bi là 15mm; cà chua nhót là 30mm; cà chua quả tròn và cà chua múi là 35mm.

Mã kích chỡ	Đường kính (mm)
Mã kích chỡ	Tối thiểu		Tối đa
1	Từ	30	đến	34
2	Từ	35	đến	39
3	Từ	40	đến	46
4	Từ	47	đến	56
5	Từ	57	đến	66
6	Từ	67	đến	81
7	Từ	82	đến	101
8	Từ	102	và lớn hơn

Bảng mã kích cỡ của “cà chua bi” và “cà chua salat”

Mã kích cỡ	Đường kính (mm)
Mã kích cỡ	Tối thiểu		Tối đa
1	Từ	15	đến	19
2	Từ	20	đến	24
3	Từ	25	đến	29

*Lưu ý:

Việc tuân thủ mã kích cỡ là bắt buộc đối với cà chua hạng “đặc biệt” và hạng 1.
Mã kích cỡ không áp dụng cho cà chua ở dạng chùm.

>> Xét về dung sai: Cà chua xuất khẩu được phép dung sai về chất lượng và kích cỡ trong mỗi bao bì đối với sản phẩm thỏa mãn các yêu cầu của hạng đã định như dưới đây:

Hạng	Dung sai chất lượng
Hạng đặc biệt	Cho phép 5 % số quả hoặc khối lượng cà chua không đáp ứng yêu cầu của hạng này nhưng phải đạt được hạng 1.
Hạng 1	Cho phép 10 % khối lượng hoặc số lượng cà chua không đáp ứng các yêu cầu của hạng này nhưng phải đạt hạng 2. Trường hợp cà chua ở dạng chùm, không được lẫn quá 5% khối lượng hoặc số lượng cà chua rời.
Hạng 2	Cho phép 10 % số lượng hoặc khối lượng của cà chua không thỏa mãn các yêu cầu của hạng 2 hoặc các yêu cầu tối thiểu, nhưng không chứa quả bị thối rữa, bầm dập hoặc bất kỳ hư hỏng nào khác không thích hợp cho việc sử dụng. Trường hợp cà chua ở dạng chùm, không được lẫn quá 10 % khối lượng hoặc số lượng cà chua rời.

*Lưu ý: Đối với tất cả các hạng, cho phép 10 % khối lượng hoặc số lượng quả trong mỗi bao gói có kích cỡ nằm trong mã kích cỡ liền kề. Đối với cà chua tròn và cà chua múi đường kính tối thiểu là 33mm và đường kính cà chua nhót tối thiếu là 28mm.

3. Xét về trình bày

– Độ đồng đều: Cà chua trong mỗi bao gói phải đồng đều về xuất xứ, chủng loại, chất lượng và kích cỡ (nếu ghi theo kích cỡ). Đối với hạng “đặc biệt” và hạng 1 thì độ chín và màu sắc của cà chua phải đồng đều. Đối với cà chua nhót chiều dài quả phải đồng đều. Phần cà chua nhìn thấy được phải đại diện cho tất cả cà chua ở trong bao bì.

– Bao gói:

Cà chua phải được bao gói sao cho có thể bảo vệ được sản phẩm. Vật liệu bao gói phải mới1), sạch, và có chất lượng tốt thích hợp dùng cho thực phẩm. Cho phép sử dụng vật liệu giấy và tem liên quan đến các yêu cầu thương mại với điều kiện là mực in, hoặc keo dán nhãn sử dụng không độc.
Cà chua cần được đóng gói trong từng vật chứa phù hợp với CAC/RCP 44-1995 Khuyến cáo Quốc tế về qui phạm thực hành đóng gói và vận chuyển rau quả tươi.

– Bao bì: Bao bì phải có chất lượng tốt, đảm bảo vệ sinh, thông thoáng và bền và chịu được các điều kiện bốc dỡ, lên tàu và bảo quản cà chua cà chua. Bao bì phải không có mùi hoặc tạp chất lạ.

– Trình bày: Cà chua phải được trình bày như sau: dạng quả rời có hoặc không có núm và cuống ngắn và dạng quả chùm, trong mỗi chùm phải bao gồm tối thiểu một lượng:

3 quả (hoặc 2 quả nếu bao gói sẵn) hoặc
6 quả (hoặc 4 quả nếu bao gói sẵn) đối với cà chua bi.

*Lưu ý: Xét về vấn đề vệ sinh: Việc sơ chế và bốc dỡ cà chua phải theo TCVN 5603 (CAC/RCP 1-1969, Rev 4-2003) Quy phạm thực hành về những nguyên tắc chung về vệ sinh thực phẩm, CAC/RCP 53-2003 Quy phạm thực hành vệ sinh đối với rau quả tươi và các quy phạm thực hành và quy phạm thực hành vệ sinh khác có liên quan.

Sản phẩm phải phù hợp với mọi quy định về vi sinh vật quy định trong CAC/GL 21-1997 Nguyên tắc và Thiết lập và Áp dụng Tiêu chuẩn Vi sinh vật Trong thực phẩm.

Bên cạnh đó, điều kiện doanh nghiệp Việt Nam có thể xuất khẩu cà chua sang Trung Quốc hoặc các quốc gia khác, doanh nghiệp cần đáp ứng các yêu cầu:

Phải có giấy phép kinh doanh hoạt động xuất khẩu nông sản cấp bởi cơ quan có thẩm quyền tại Việt Nam.
Phải có giấy phép nhập khẩu hợp lệ của cơ quan có thẩm quyền tại Trung Quốc để nhập khẩu nông sản.
Phải thực hiện tất cả các yêu cầu khác theo quy định của pháp luật và quy định của Trung Quốc về xuất nhập khẩu.
Phải có mã số vùng trồng, tiêu chuẩn đóng gói, điều kiện và chứng từ khác liên quan (phyto, packing list, invoice, CO, kiểm dịch thực vật, …).

Một số điểm doanh nghiệp cần tuân thủ khi xuất khẩu cà chua

Để được xuất khẩu cà chua sang nước khác cần phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản sau

Thủ tục hải quan: Doanh nghiệp phải khai báo toàn bộ chi tiết về lô hàng xuất khẩu và làm thủ tục thông quan với cơ quan hải quan
Sản phẩm phải được chiếu xạ: Chiếu xạ không chỉ giúp giữ quả cà chua ổn định chất lượng mà còn giúp đạt tiêu chí kiểm dịch, ức chế khả năng sinh sản, nảy nở của côn trùng và trứng bám trên quả.
Kiểm dịch thực vật: Phải có đầy đủ các giấy tờ chứng minh nguồn gốc, chất lượng và phải qua quy trình kiểm dịch thực vật.
Kiểm tra chất lượng sản phẩm và lượng thuốc bảo vệ thực vật: Ban quản lý sẽ kiểm định về hàm lượng thuốc bảo vệ thực vật có trong cà chua, dư lượng thuốc tồn trong quả cà chua không vượt quá hạn mức để tránh ảnh hưởng đến quả và sức khỏe người tiêu dùng.
Vùng trồng cần phải đạt tiêu chuẩn: Phải chứng minh được nguồn gốc và đảm bảo về vùng trồng đã đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm đối với những thị trường quốc tế.
Bao bì, nhãn mác và cách đóng gói hàng hóa: Những tiêu chuẩn về bao bì, nhãn mác rõ ràng, đầy đủ thông tin cùng cách đóng gói hàng hóa sẽ góp phần quyết định quả cà chua có thể xuất khẩu xa trên phạm vi quốc tế; đồng thời duy trì được đặc tính thơm ngon, bổ dưỡng của cà chua.

>> Lưu ý: Để tránh rắc rối và đảm bảo chất lượng sản phẩm cà chua trước khi xuất khẩu, doanh nghiệp nên chuẩn bị và tiến hành kiểm nghiệm chất lượng một khoảng thời gian hợp lý trước khi gửi hàng. Thời gian chuẩn bị và kiểm nghiệm này có thể dao động tùy thuộc vào quy trình sản xuất với các yếu tố cụ thể, như: lịch trình tàu chạy, kế hoạch kiểm nghiệm định kỳ, yêu cầu từ đơn vị nhập khẩu, tiêu chuẩn nội bộ của doanh nghiệp…

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần nắm rõ thời gian, thủ tục và lưu ý quan trọng trong việc xin cấp chứng nhận lưu hành tự do, chứng nhận y tế, tự công bố sản phẩm cà chua để đảm bảo được tiến độ thông quan hàng hóa và khả năng xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp mình thông qua phần Q&A liên quan đến thủ tục hải quan xuất khẩu mặt hàng cà chua

2. Doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ hoàn tất thủ tục thông quan cà chua xuất khẩu

Chứng nhận cần có phục vụ cho quá trình kiểm tra chuyên ngành

Về cơ bản, thủ tục hải quan khi xuất khẩu cà chua như hàng thông thường. Tuy nhiên, cà chua xuất khẩu cần được kiểm tra chuyên ngành do đó doanh nghiệp cần chuẩn bị các chứng từ kèm theo như:

Giấy chứng nhận số lượng (Certificate of Quantity)
Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate)
Giấy hun trùng (Fumigation Certificate)
Giấy chứng nhận chất lượng hàng hóa (Certificate of Quality)
Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (Certificate of Origin)
…

Trong đó, một điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa. Mặc dù giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa không phải là giấy bắt buộc trong quá trình làm thủ tục thông quan cho lô hàng cà chua xuất khẩu. Tuy nhiên, khi có chứng nhận này bên mua (nước nhập khẩu) sẽ được hưởng ưu đãi thuế quan theo Hiệp định thương mại tự do tương ứng.

Bên cạnh đó, thuế nhập khẩu đối với cà chua từ nước ngoài vào Trung Quốc sẽ phải chịu mức thuế khoảng 5%. Tuy nhiên, khi xuất khẩu cà chua từ Việt Nam – Trung Quốc, DN có thể được hưởng mức thuế 0% nhờ ưu đãi từ hiệp định thương mại tự do và chứng nhận xuất xứ hàng hóa C/O form E.

Theo đó, nếu doanh nghiệp có chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) chứng minh cà chua được xuất khẩu từ Việt Nam theo Hiệp định thương mại tự do kể trên thì doanh nghiệp đã có thể tiết kiệm được khoảng 5% trị giá hàng hóa. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến lợi nhuận và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp. Đồng thời, do nhận thấy được “tiềm năng” đó, hầu hết các doanh nghiệp lần đầu xuất khẩu cà chua từ Việt Nam ra thế giới hiện nay đều lựa chọn phương án thuê các chuyên gia vào khảo sát, đánh giá sản phẩm để được tư vấn giải pháp xin cấp C/O tối ưu nhằm tiết kiệm thời gian, tiết kiệm thuế và tăng tỷ lệ chấp thuận của cơ quan hải quan ngay từ lần đầu xin cấp.

>>Xem thêm: Dịch vụ rà soát CO – giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O Review)

Thông thường, thủ tục xin cấp chứng nhận xuất xứ hàng hóa đối với mặt hàng cà chua xuất khẩu sẽ diễn ra:

– Thời gian: mất khoảng là 1-2 ngày (không kể thời gian phát sinh)

– Hình thức: Để đăng kí xin cấp C/O doanh nghiệp có thể xin theo 2 hình thức:

Hoặc người phụ trách tự xin cấp C/O giấy
Hoặc xin C/O điện tử do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cấp thông qua qua hệ thống http://comis.covcci.com.vn
Ngoài ra, hiện nay, một số hiệp định thương mại tự do có yêu cầu doanh nghiệp tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa để hưởng thuế ưu đãi khi xuất khẩu vào các thị trường thuộc khối ASEAN, khối EU hoặc các quốc gia thuộc hiệp định (ATIGA, EVFTA, CPTPP, …)

– Bộ hồ sơ để xin cấp C/O khi xuất khẩu gốm sứ gồm:

Bill Of Lading, Invoice, Packing List, Tờ khai xuất thông quan
Định mức sản xuất, quy trình sản xuất
Đầu vào nguyên vật liệu (tờ khai nhập, hóa đơn mua nguyên vật liệu, bảng kê thu mua…)

>> Xem thêm:

– Để xin cấp chứng nhận xuất xứ hàng hóa, doanh nghiệp cần xem xét dựa trên 2 yếu tố:

Chất lượng cà chua của doanh nghiệp đã đạt chuẩn so với thị trường nhập khẩu chưa?
Doanh nghiệp cần cải tiến và tuân thủ những tiêu chí nào để có thể được cơ quan hải quan chấp thuận C/O và được hưởng ưu đãi từ hiệp định thương mại tự do FTA

Lưu ý: Đối với từng thị trường hoặc khu vực sẽ có những mẫu C/O khác nhau, theo đó cách trình bày, biểu mẫu và thông tin cũng cần có sự thay đổi để phù hợp với điều kiện, tiêu chí hàng hóa theo quy định của nước nhập khẩu. Do đó doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ các quy định về hàng hóa của thị trường mục tiêu cũng như các điều khoản cần đáp ứng của hiệp định thương mại và mẫu C/O tương ứng. Dưới đây là một số thông tin quan trọng cho từng mẫu C/O cụ thể mà doanh nghiệp có thể tham khảo bao gồm:

Dưới đây là bảng các mẫu chứng nhận xuất xứ hàng hóa C/O phổ biến, giúp doanh nghiệp dễ dàng nắm bắt các thông tin cần thiết để mở rộng thị trường xuất khẩu cà chua của mình trong dài hạn:

C/O form EAV	C/O mẫu S
C/O mẫu VJ	C/O mẫu AK
C/O mẫu AI	C/O mẫu E
C/O mẫu AANZ	C/O mẫu A
C/O mẫu VC	C/O mẫu D
C/O mẫu VK	C/O mẫu AJ
C/O mẫu EAV	C/O mẫu B

>>Xem thêm: Tổng hợp chi tiết các mẫu CO form phổ biến & những lưu ý quan trọng tương ứng

Lưu ý: Đối với các thông tin, sổ sách chứng từ trong doanh nghiệp gia công, chế xuất, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu tâm đến vấn đề lưu trữ hồ sơ hải quan ít nhất 5 năm kể từ thời điểm đang hoạt động để phòng khi cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra sau thông quan đột ngột / định kỳ. Để rà soát lại hệ thống chứng nhận xuất xứ hàng hóa doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ rà soát C/O của TACA tại đây: Dịch vụ rà soát C/O

Trọn bộ hồ sơ làm thủ tục thông quan cà chua xuất khẩu

Để đẩy nhanh quá trình thông quan và tiết kiệm thời gian chi phí cho 1 lần hoàn thành thủ tục là xong thì doanh nghiệp cần chuẩn bị đủ bộ hồ sơ hải quan xuất khẩu bao gồm:

– Bộ hồ sơ hải quan xuất khẩu bao bì gồm có những giấy tờ, chứng từ sau:

Commercial Invoice (Hóa đơn thương mại);
Packing List (Phiếu đóng gói);
Bill of Lading (Vận đơn hãng tàu);

– Và một số chứng từ có thể cần phải có theo yêu cầu của đối tác nhập khẩu:

Certificate of Origin (Giấy chứng nhận xuất xứ) (C/O)
Certificate of Quality (Giấy chứng nhận lưu hành tự do) (CFS)
Certificate of Quality (Giấy chứng nhận chất lượng hàng hóa) (C/Q)
Phytosanitary Certificate (Chứng từ kiểm dịch thực vật)
Fumigation Certificate (Giấy chứng nhận hun trùng)
Các chứng từ liên quan khác,…

Sau khi chuẩn bị xong bộ hồ sơ hải quan, doanh nghiệp thực hiện: Nộp hồ sơ Hải quan, chờ phía hải quan tiến hành kiểm tra hồ sơ/ kiểm tra hàng hóa (nếu có). Sau đó bạn nộp lệ phí hải quan, nộp thuế (nếu có) và hoàn thành thủ tục và nhận lại tờ khai thông quan.

3. Doanh nghiệp khai báo hải quan và thông quan hàng cà chua xuất khẩu

Ở bước này, phần lớn là do phòng xuất nhập khẩu hoặc đơn vị forwarder phụ trách, tuy nhiên nhà quản lý cũng cần nắm được sơ bộ quy trình thông quan hàng hóa để xây dựng kế hoạch xuất khẩu cà chua phù hợp (từ: Thời gian, chi phí, nguồn lực…) cũng như các chiến lược ứng biến trước mọi rủi ro phát sinh trong quá trình thông quan hàng hóa. Cụ thể:

Về thời gian thông quan

+ Thời gian nộp tờ khai hải quan

Đối với hàng hóa xuất khẩu, việc nộp tờ khai hải quan cần được thực hiện sau khi hàng hóa đã được tập kết tại địa điểm mà người khai hải quan thông báo, và chậm nhất là 04 giờ trước khi phương tiện vận tải xuất cảnh. Trong trường hợp hàng hóa xuất khẩu được gửi bằng dịch vụ chuyển phát nhanh, thời hạn nộp là chậm nhất là 02 giờ trước khi phương tiện vận tải xuất cảnh.
Tờ khai hải quan có giá trị làm thủ tục hải quan trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày đăng ký.

+ Thời hạn nộp chứng từ có liên quan thuộc hồ sơ hải quan được quy định như sau:

Trong trường hợp người khai hải quan khai tờ khai hải quan bằng giấy, người khai hải quan cần phải nộp hoặc xuất trình chứng từ có liên quan ngay khi đăng ký tờ khai hải quan.
Đối với việc khai hải quan điện tử, khi cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra hồ sơ hải quan và kiểm tra thực tế hàng hóa, người khai hải quan sẽ nộp các chứng từ giấy thuộc hồ sơ hải quan. Điều này không áp dụng cho những chứng từ đã có sẵn trong hệ thống thông tin một cửa quốc gia.

+ Thời hạn nộp thuế xuất khẩu cà chua: Trong khoảng 30 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan.

+ Thời hạn cơ quan hải quan thực hiện thủ tục hải quan:

Hoàn thành việc kiểm tra hồ sơ chậm nhất là 02 giờ làm việc kể từ thời điểm cơ quan hải quan tiếp nhận đầy đủ hồ sơ hải quan;
Và hoàn thành việc kiểm tra thực tế hàng hóa chậm nhất là 08 giờ làm việc kể từ thời điểm người khai hải quan xuất trình đầy đủ hàng hóa cho cơ quan hải quan.

Về chi phí thông quan

+ Chi phí làm tờ khai hải quan: Thông thường chi phí làm tờ khai hải quan sẽ phụ thuộc vào đơn vị forwarder bạn lựa chọn. Tuy nhiên mức phí thông thường trên thị trường sẽ rơi vào 800.000 – 900.000vnd/tờ khai

+ Chi phí phát sinh tại cảng:

Đối với hàng FCL (Hàng nguyên cont): Thường phát sinh chi phí nâng hàng, hạ hàng và chi phí cơ sở hạ tầng
Đối với hàng LCL nhập (Hàng lẻ) : Thường phát sinh chi phí giao nhận, lưu kho, bốc xếp và chi phí cơ sở hạ tầng (nếu hàng trên 1 tấn)
Đối với hàng air: Thường phát sinh chi phí xử lý hàng hóa

Và một số chi phí phát sinh khác như: chi phí bảo hiểm, chi phí xử lý hàng hoá, chi phí lưu kho, và các chi phí khác liên quan đến quá trình vận chuyển và xuất khẩu…

Về thủ tục thông quan hàng cà chua xuất khẩu

Bước 1: Doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ chứng từ như đã được nêu ở trên

Bước 2: Doanh nghiệp chuẩn bị chữ ký số, đăng ký với Tổng cục hải quan và cài đặt phần mềm khai báo hải quan VNACCS để truyền tờ khai (Đối với doanh nghiệp lần đầu xuất khẩu)

Bước 3: Doanh nghiệp đăng ký kiểm tra chuyên ngành như kiểm dịch thực vật, kiểm tra chất lượng cà chua, hun trùng … Thường thì đó là tùy chọn theo thỏa thuận giữa bên mua và bên bán, chứ không phải là điều kiện bắt buộc khi làm thủ tục hải quan hàng cà chua xuất khẩu.

Bước 4: Khai truyền tờ khai hải quan

Doanh nghiệp sử dụng phần mềm kê khai hải quan mà bạn đã cài đặt, nhập thông tin số liệu lô hàng vào tờ khai. Sau khi truyền thử, bạn cần kiểm tra lại 1 lần nữa những thông tin quan trọng như: Mã loại hình, mã chi cục hải quan, mã địa điểm lưu kho chờ thông quan…

Lưu ý: nếu sai những thông tin này, nhiều khả năng bạn phải hủy tờ khai, chứ không được truyền sửa như những thông tin khác.
Sau đó bạn truyền chính thức, tờ khai sẽ được hệ thống tự động phân luồng:

Nếu vào luồng xanh: Hệ thống đã thông quan và đến hải quan giám sát làm nốt thủ tục thanh lý tờ khai và nộp thuế (nếu có) là xong.
Nếu vào luồng vàng: Cơ quan hải quan sẽ yêu cầu doanh nghiệp xuất trình bộ hồ sơ giấy (xuất trình Invoice và packing list,..) để kiểm tra.
Nếu vào luồng đỏ: Hải quan sẽ yêu cầu doanh nghiệp xuất trình bộ hồ sơ hải quan giấy và thực hiện kiểm hóa hàng hóa thực tế (1 phần hoặc toàn phần). Nếu hàng hóa và chứng từ khớp nhau, doanh nghiệp sẽ được nhận kết quả và được thông quan tờ khai.

Tiếp đó, doanh nghiệp chuyển sang bước tiếp theo là nộp lại tờ khai tờ mã vạch cho hãng tàu, để họ làm thủ tục xác nhận thực xuất với hải quan giám sát, khi hàng đã lên tàu.

Tóm lại, quy trình khai báo hải quan và thông quan khá phức tạp, đòi hỏi người thực hiện phải hiểu quy định pháp luật và có khả năng ứng biến trước những bất ngờ phát sinh. Vì thế thay vì giao toàn quyền cho đơn vị forwarder, bạn nên cắt cứ nhân sự chuyên phụ trách và kiểm soát khâu này để đảm bảo thông tin, chứng từ được kê khai chính xác, hợp lý và giảm thiểu tối đa mọi sai sót có thể xảy ra trong quá trình thông quan cũng như sau thông quan. Đồng thời, không chỉ tờ khai mà các thông tin, dữ liệu và bộ hồ sơ hải quan cần được doanh nghiệp lưu lại ít nhất 5 năm để phòng khi cơ quan hải quan yêu cầu thực hiện thanh kiểm tra định kỳ để ngăn ngừa tối đa mọi phát sinh thuế có thể xảy ra.

>> Xem thêm: 10 bước rà soát tuân thủ hải quan nhằm đẩy nhanh thông quan, tiết kiệm thuế và giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp bạn

Hoàn thiện thủ tục kiểm tra sau thông quan mặt hàng cà chua xuất khẩu

Khi doanh nghiệp xuất khẩu cà chua, quá trình thông quan hàng hóa và vận chuyển hàng hóa từ nhà cung cấp đến đối tác nước ngoài chỉ là một phần trong toàn bộ quy trình. Tuy nhiên, bên cạnh công tác hoàn thiện thủ tục hải quan đó, nguy cơ rất cao rằng hàng hóa của bạn sẽ được chọn để kiểm tra sau thông quan bởi các thanh tra hải quan.

Kiểm tra sau thông quan hay còn được hiểu là thanh kiểm tra hải quan được diễn ra định kỳ/ đột xuất bao gồm kiểm tra hồ sơ hải quan, sổ kế toán, chứng từ kế toán và các chứng từ khác, tài liệu, dữ liệu có liên quan đến hàng cà chua xuất khẩu. Bên cạnh đó, một số thanh tra sẽ yêu cầu kiểm tra thực tế hàng hóa trong trường hợp cần thiết cũng như các điều kiện khi hàng hóa đã được thông quan nhằm đảm bảo rằng hàng hóa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn và quy định hải quan.)

Theo đó, trong quá trình thực hiện thủ tục thông quan tại cảng, phần lớn các lô hàng cà chua xuất khẩu chưa phải kiểm tra hoặc chỉ bị kiểm tra sơ bộ để hàng hóa được thông quan nhanh chóng phục vụ cho công tác sản xuất xuất khẩu, hoặc đưa vào lưu thông trong nước với mục đích lưu thông hàng hóa tại cảng, hỗ trợ doanh nghiệp giảm thiểu thời gian, chi phí lưu kho, lưu bãi tại cảng. Còn việc kiểm tra sau thông quan này sẽ được lựa chọn và thực hiện sau khi hàng hóa đã thông quan hoặc thực hiện sau 5-10 năm sau.

Đặc biệt, trong bối cảnh toàn cầu hóa như hiện nay, các cơ quan Hải quan toàn quốc đều tập trung nguồn lực triển khai quyết liệt mục tiêu: “Chuyển dịch xu thế quản lý hải quan tiền kiểm sang hậu kiểm“, tăng cường chống thất thu ngân sách qua công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện thủ tục hải quan, quản lý thuế, kiểm tra sau thông quan, thanh tra chuyên ngành, kiểm tra nội bộ, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại… Theo đó cơ quan hải quan sẽ tập trung rà soát chủ yếu vào các yếu tố hải quan sau:

Rà soát tên, số lượng, trọng lượng, chủng loại, mã HS code tương ứng với từng loại cà chua xuất khẩu
Rà soát biểu mẫu C/O, chứng nhận xuất hàng hóa và hiệp định thương mại tự do tương ứng với mặt hàng cà chua xuất khẩu
Rà soát mức thuế doanh nghiệp đang áp dụng cho cà chua xuất khẩu và chủ động thực hiện miễn/giảm/hoàn thuế/ưu đãi thuế (nếu có) cũng như thu hồi và xử lý nợ thuế (nếu có)
Kiểm tra chất lượng cà chua thực tế, thanh kiểm tra cơ sở lưu kho, xay, xát, chế biến thóc, cà chua đã được kê khai …

Cụ thể quy trình kiểm tra sau thông quan đối với các doanh nghiệp thương mại, doanh nghiệp gia công, chế xuất, sản xuất xuất khẩu mặt hàng cà chua được diễn ra như sau:

thu-tuc-nhap-khau-quy-trinh-kiem-tra-sau-thong-quan

Quy trình kiểm tra sau thông quan tại Việt Nam

Quy trình kiểm tra sau thông quan tại Việt Nam

Lưu ý: Thông thường hoạt động kiểm tra sau thông quan sẽ được áp dụng với các doanh nghiệp có hoạt động nộp thuế xuất khẩu/ nhập khẩu cà chua, đặc biệt là các doanh nghiệp có mức độ tuân thủ hải quan ở mức thấp hoặc trung bình. Theo đó,

Thấu hiểu các sai sót thường gặp và các lưu ý quan trọng giúp doanh nghiệp giảm thiểu tối đa rủi ro về thuế

– Đối với mã HS Code: Khi xuất khẩu cà chua, các doanh nghiệp thường mắc vào một số lỗi phổ biến khi sai mã HS Code cho mặt hàng cà chua xuất khẩu như: không nhất quán trong mã HS giữa địa điểm xuất xứ và nơi nhập khẩu, giữa các lần kê khai, và giữa các loại cà chua khác nhau. Thêm vào đó, việc doanh nghiệp không cập nhật thông báo về việc Tổng cục Hải quan đã thực hiện phân loại mã HS của từng loại cà chua cũng dẫn đến sự chênh lệch mã HS Code giữa doanh nghiệp với Tổng Cục Hải quan. Điều này có thể gây ra sự bất đồng trong việc xác định thuế và thanh kiểm tra hải quan.

>> Để tránh những vấn đề này, các doanh nghiệp cần chắc chắn rằng thông tin về mã HS được cập nhật đúng cách và nhân viên được đào tạo để áp dụng mã HS chính xác cho sản phẩm cà chua xuất khẩu của mình ngay từ lần đầu tiên để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo tuân thủ các quy định hải quan hiệu quả.

– Đối với trị giá hải quan: Để tránh rơi vào các trường hợp như bị ấn định thuế, hoặc bị phản hồi trị giá kê khai thấp hơn cơ sở giá của hải quan địa phương, hoặc có mối quan hệ đặc biệt làm ảnh hưởng đến giá… Doanh nghiệp có thể áp dụng các giải pháp như:

Đào tạo nhân viên về quy định và phương pháp xác định trị giá hải quan hàng cà chua xuất khẩu,
Xây dựng cơ sở dữ liệu rõ ràng và đồng nhất về trị giá hàng hóa từ các nguồn tin đáng tin cậy, đảm bảo các chứng từ bảo vệ 4 điều kiện của trị giá giao dịch được lưu trữ;
Trình bày đầy đủ, nghiên cứu và xác định rõ cơ sở giá địa phương, áp dụng đúng các khoản phải cộng/ phải trừ khi xác định trị giá hải quan để giảm thiểu tối đa việc xác định sai trị giá hải quan làm thiệt hại cho chính bản thân doanh nghiệp. Đặc biệt, cần lưu tâm đến các yếu tố ảnh hưởng đến trị giá như: giá chuyển nhượng, giá đặc biệt, giá bán buôn, giá bán lẻ… để có những phương án giải quyết phát sinh…

– Đối với báo cáo quyết toán hải quan: Một số sai sót các doanh nghiệp gia công, chế xuất, sản xuất xuất khẩu cà chua thường gặp thường bao gồm:

Thiếu liên kết giữa các phòng ban kế toán, kho và phòng xuất nhập khẩu, sản xuất; và các khác biệt về mã HS code hoặc đơn vị tính giữa các phòng ban trên;
Cán bộ xuất nhập khẩu chưa hiểu rõ các bút toán kế toán, movement type dẫn đến kê khai sai mã loại hình, số lượng, chưa đồng bộ mã HS code cho từng loại cà chua xuất khẩu;
Một số nguyên nhân khác: xuất giao gia công, xuất chờ hủy, không mở tờ khai; mở tờ khai sai loại hình; ghi nhận vật tư tiêu hao và vật tư đóng gói vào tài khoản đầu 632/ 642. …

Để khắc phục tình trạng này doanh nghiệp nên có các biện pháp đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu giúp nhân sự xuất nhập khẩu: nâng cao kỹ năng tính toán xuất – nhập – tồn nguyên liệu, vật tư nhập khẩu, hàng hóa xuất khẩu; kỹ năng xử lý nguyên vật liệu dư thừa trong sản xuất; kỹ năng cân đối số liệu giữa các bộ phận; cách tính định mức trung bình, cân đối định mức; kinh nghiệm xử lý khi định mức thực tế khác với định mức kỹ thuật sản xuất… hoặc nhờ đến sự hỗ trợ của các chuyên gia hải quan hàng đầu, uy tín giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống thông tin luân chuyển giữa các phòng ban, đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận kho – kế toán – xuất nhập khẩu – sản xuất, khắc phục sai sót về chênh lệch số liệu xuất nhập tồn và giảm thiểu tối đa phế phẩm phẩm phế liệu. Thấu hiểu điều đó, TACA gửi đến doanh nghiệp: Dịch vụ rà soát báo cáo quyết toán hải quan

>> Xem thêm:

Q&A liên quan đến thủ tục xin cấp một số chứng từ quan trọng để xuất khẩu cà chua thành công

Tại đây TACA gửi đến doanh nghiệp thông tin chi tiết về: Thời gian, địa điểm, thủ tục và hồ sơ giúp doanh nghiệp tiến hành xin cấp: Chứng nhận kinh doanh, chứng nhận chất lượng cà chua xuất khẩu, chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm, tự công bố sản phẩm cà chua xuất khẩu, chứng nhận lưu hành tự do, chứng nhận y tế, chứng nhận kiểm dịch thực vật, chứng nhận hun trùng,… kèm theo các lưu ý quan trọng tương ứng nhằm cung cấp cho nhà quản lý cái nhìn bao quát hơn và hiểu rõ hơn về lộ trình xuất khẩu cà chua để từ đó đẩy nhanh tiến độ thông quan, tối ưu hóa thời gian, chi phí và ngăn ngừa mọi rủi ro có thể phát sinh trong quá trình thông quan cà chua tại khẩu.

1. Doanh nghiệp đăng ký chứng nhận kinh doanh

Đối với doanh nghiệp lần đầu xuất khẩu cà chua từ Việt Nam đi các quốc gia khác, doanh nghiệp cần đăng ký giấy chứng nhận kinh doanh, theo đó, bạn cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ thành lập giấy phép kinh doanh nộp tại Sở Kế Hoạch Đầu Tư.

Tiếp theo, bạn tải hồ sơ từ trang Đăng ký kinh doanh và làm theo hướng dẫn, sau đó bạn tạo tài khoản và up hồ sơ lên, trong thời gian 03 ngày làm việc sẽ có kết quả (nếu hồ sơ hợp lệ)

– Hồ sơ đầy đủ gồm:

Đơn đề nghị thành lập công ty
Điều lệ công ty
Chứng minh nhân dân hoặc Passport của người đại diện pháp luật
Giấy ủy quyền cho người nộp hồ sơ

Lưu ý: Trên giấy phép kinh doanh phải có ngành nghề sản xuất và kinh doanh cà chua và thời gian lập giấy phép kinh doanh tại Sở kế hoạch đầu tư từ 05 đến 07 ngày làm việc

2. Doanh nghiệp làm giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm

Bạn có thể vào trang website của ban quản lý an toàn thực phẩm tại http://bqlattp.hochiminhcity.gov.vn. Sau đó tải đơn đề nghị theo mẫu quy định và kèm theo hồ sơ đầy đủ gồm:

Đơn đề nghị xin cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm
Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh có ngành nghề sản xuất, kinh doanh cà chua
Bản thuyết minh về cơ sở vật chất, trang thiết bị; dụng cụ bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm sản xuất cà chua
Bản vẽ sơ đồ thiết kế mặt bằng của cơ sở và khu vực xung quanh cà chua
Sơ đồ quy trình sản xuất thực phẩm hoặc quy trình bảo quản; phân phối sản phẩm và bản thuyết minh về cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ của cơ sở
Giấy xác nhận tập huấn kiến thức về an toàn thực phẩm của chủ cơ sở và người trực tiếp sản xuất, kinh doanh cà chua
Giấy xác nhận đủ sức khoẻ chủ cơ sở và của người trực tiếp sản xuất; kinh doanh cà chua

Lưu ý: Giấy phép an toàn thực phẩm nơi sản xuất cà chua có thời gian 03 năm, sau 03 năm doanh nghiệp phải xin cấp lại, thành phần hồ sơ xin cấp lại giống ban đầu

3. Doanh nghiệp tự công bố sản phẩm cà chua xuất khẩu

Tự công bố sản phẩm cà chua dựa vào nghị định Nghị định 15/2018/NĐ-CP – Quy định chi tiết thi hành một số điều của luật an toàn thực phẩm và nộp tại Ban quản lý an toàn thực phẩm. Để hoàn thiện bước này, doanh nghiệp vào website http://bqlattp.hochiminhcity.gov.vn tải bản công bố sản phẩm và làm theo hướng dẫn, sau đó kèm theo những giấy tờ pháp lý dưới đây:

Giấy phép đăng ký kinh doanh
Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm
Kết quả kiểm nghiệm cà chua

Sau khi nhận được hồ sơ đầy đủ Ban quản lý an toàn thực phẩm sẽ đăng tải hồ sơ công bố lên website, sau 3 đến 05 ngày hồ sơ của bạn sẽ đăng tải thành công.

4. Xin cấp giấy chứng nhận lưu hành tự do (Giấy phép xuất khẩu)

Giấy chứng nhận lưu hành tự do (Certificate of Free Sale) do Bộ Công Thương quản lý và cấp giấy chứng nhận căn cứ vào quy định: Quyết định 10/2010/QĐ-TTg – Quy định giấy chứng nhận lưu hành tự do đối với sản phẩm, hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu. Bộ hồ sơ doanh nghiệp cần chuẩn bị bao gồm:

Giấy phép đăng ký kinh doanh
Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm
Kết quả kiểm nghiệm cà chua
Bản tự công bố sản phẩm

Trong thời gian 05 đến 07 ngày làm việc (tính từ ngày nộp hồ sơ hợp lệ), doanh nghiệp đến nhận kết quả là giấy chứng nhận lưu hành tự do; trường hợp có sửa đổi bổ sung thì Bộ Công Thương sẽ ra công văn hướng dẫn bổ sung hồ sơ.

5. Kiểm dịch thực vật cho cà chua xuất khẩu

Trước khi được xuất khẩu sang thị trường nước ngoài, Chi cục kiểm dịch sẽ tiến hành kiểm tra về hàm lượng thuốc bảo vệ thực vật có trong cà chua. Dư lượng thuốc tồn trong quả cà chua không được vượt quá hạn mức để tránh ảnh hưởng đến chất lượng quả và sức khỏe người tiêu dùng.

Thủ tục kiểm dịch thực vật cho cà chua là một quy trình tương đối đơn giản. Đầu tiên, doanh nghiệp cần điền đơn đăng ký kiểm dịch thực vật và gửi mẫu sản phẩm đến cơ quan kiểm dịch thực vật. Thời gian xử lý thông thường là từ 1-2 ngày sau khi cơ quan kiểm dịch nhận được mẫu và hồ sơ đầy đủ.

– Hồ sơ đăng ký kiểm dịch thực vật cho lô hàng cà chua xuất khẩu gồm có:

Giấy đăng ký kiểm dịch thực vật (Theo mẫu của cơ quan kiểm dịch được quy định tại Phụ lục IV ban hành kèm theo Thông tư 33/2014/TT-BNNPTNT);
Hóa đơn thương mại, vận đơn, phiếu đóng gói hàng hóa nếu có;
Giấy ủy quyền của chủ hàng (Trong trường hợp bên đăng ký là người được chủ hàng ủy quyền);
Mẫu cà chua của lô hàng cần kiểm dịch.

Lưu ý: Lần đầu bên kiểm dịch thực vật có thể sẽ về tại cơ sở để kiểm tra hàng hóa hoặc sẽ kiểm tại cảng. Các lần sau doanh nghiệp có thể chuyển hàng lên chi cục kiểm dịch để kiểm tra hàng, tùy theo sự lựa chọn của doanh nghiệp.

6. Thực hiện hun trùng cho cà chua xuất khẩu

Lô hàng xuất khẩu cà chua sau khi đã được đóng cẩn thận trong container và vận chuyển ra cảng đi. Doanh nghiệp/ tổ chức cần liên hệ với đơn vị cung cấp dịch vụ hun trùng, cung cấp cho họ số container để tiến hành hun trùng cho lô hàng xuất khẩu cà chua

Để tiến hành thủ tục hun trùng, Doanh nghiệp cần các hồ sơ dưới đây:

Bộ chứng từ theo quy định để được cấp giấy phép khử trùng
Hóa đơn
Phiếu đóng gói hàng hóa
Booking

Lưu ý: Trong quá trình liên hệ, doanh nghiệp/ tổ chức bạn chỉ cần cung cấp số container, những thứ còn lại cứ để bên dịch vụ hun trùng họ lo.

7. Kiểm soát dán nhãn hàng hóa khi xuất khẩu cà chua (Shipping mark):

Thông thường các việc dán Shipping mark trên các kiện hàng sẽ được đơn vị logistics phụ trách, tuy nhiên doanh nghiệp lại là đơn vị gánh chịu hậu quả nếu có vấn đề gì xảy ra. Do vậy bạn cũng cần cắt cử nhân sự đặc biệt lưu tâm đến vấn đề này để phối hợp với đơn vị logistics và đảm bảo quá trình vận chuyển diễn ra thuận lợi, hiệu quả. Bên cạnh các thông tin doanh nghiệp cần cung cấp cho đơn vị logistics như: Tên hàng (bằng tiếng Việt, tiếng Anh), HS Code, Quantity (số lượng hàng cụ thể, đóng carton hay pallet), Volume, DIM (dài x rộng x cao), Gross weight (cân nặng), Hoặc số lượng container, Loại container (Cont 20/ Cont 40), Địa chỉ giao hàng / địa chỉ nhận hàng … thì doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến:

Tính chính xác của tên hàng, tên đơn vị nhập khẩu, MADE IN VIETNAM, Số thứ tự kiện/tổng số kiện và các thông tin khác như Số hợp đồng/invoice trên shipping mark…
Phối hợp với đơn vị logistics theo dõi và bám sát yêu cầu, quy định đánh dấu shipping mark của đối tác/ nước nhập khẩu để đảm bảo thông tin đưa lên đúng, đúng thời điểm và tránh sai sót
Giải quyết các vấn đề sắp xếp hàng hóa: Nếu có yêu cầu đặc biệt về cách sắp xếp hàng hóa trong container hoặc phương tiện vận chuyển khác, doanh nghiệp cần thảo luận và đưa ra hướng dẫn rõ ràng cho đơn vị logistics để đảm bảo tuân thủ và hiệu quả trong quá trình vận chuyển.
Tính toán chi phí và rủi ro: Việc quản lý và đánh dấu shipping mark đúng cách giúp giảm thiểu rủi ro và chi phí không cần thiết trong quá trình vận chuyển. Chủ doanh nghiệp nên quan tâm đến việc này để đảm bảo hoạt động kinh doanh hiệu quả.

Tóm lại, TACA tin rằng sứ mệnh “mang cà chua Việt đi khắp thế giới” là một mục tiêu tuyệt vời không chỉ mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp bạn mà còn mang ý nghĩa lớn lao đối với nền nông nghiệp Việt Nam. Quá trình ấy không chỉ đơn thuần là thực hiện các thủ tục hải quan, thông quan xuất khẩu cà chua mà còn là cuộc chiến để đẩy mạnh sản lượng, chất lượng cũng như uy tín từng thương hiệu cà chua Việt trên thị trường quốc tế. Muốn vậy thì việc đảm bảo tính tuân thủ về nguồn gốc xuất xứ, tên hàng, mã HS, trị giá hải quan và các vấn đề khác liên quan đến hải quan là vấn đề đặc biệt quan trọng và cần được lưu tâm đúng mực để giảm thiểu tối đa mọi rủi ro phát sinh trong quá trình kiểm tra sau thông quan.

Đừng để bất cứ vướng mắc nào về thủ tục hải quan lấy đi thời gian, tài chính và uy tín của doanh nghiệp bạn trên chặng đường chinh phục thị trường toàn cầu. Hãy để TACA giải quyết tất cả điều đó!

Chuyên gia của chúng tôi luôn sẵn lòng hỗ trợ bạn đạt 100% tuân thủ hải quan. Việc của bạn chỉ là tập trung gia tăng lợi nhuận từ tăng trưởng sản lượng, trị giá hải quan hàng cà chua xuất khẩu; mở rộng thị phần quốc tế và góp sức khẳng định thương hiệu cà chua Việt – Chất lượng cao trên bản đồ thương mại toàn cầu.

Dịch vụ hải quan toàn diện dành cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu

>> Xem thêm:

Mọi vướng mắc liên quan đến thủ tục xuất/ nhập khẩu hàng hóa, xử lý sự vụ phát sinh với Tổng cục hải quan hoặc mọi vấn đề liên quan đến thanh kiểm tra trước – trong – sau thông quan, xin vui lòng liên hệ với TACA theo Hotline CSKH: 0982 518 586

Taca Import & Export Consulting,