Đẩy nhanh thủ tục xuất khẩu xoài mà vẫn đảm bảo kiểm tra sau thông quan

Taca
Kiến thức hải quan
Cập nhật: 6 Tháng 6, 2024

Làm thế nào để đẩy nhanh thủ tục xuất khẩu xoài mà vẫn đảm bảo tuân thủ trong kiểm tra sau thông quan?

Xoài xuất khẩu đang là một trong các mặt hàng mang lại lợi nhuận ổn định cho nông dân và doanh nghiệp Việt khi gia nhập vào cuộc đua thương mại toàn cầu. Riêng trong năm 2023 sản lượng xoài xuất khẩu của Việt Nam đạt khoảng 370 triệu USD tới hơn 40 quốc gia bao gồm cả các thị trường khó tính như: Mỹ, Nhật Bản, và Hàn Quốc…

Tuy nhiên, để “đón sóng” tăng trưởng mạnh mẽ từ nhu cầu nhập khẩu xoài quốc tế và đẩy mạnh tỷ lệ chiếm lĩnh thị phần với lợi nhuận cao, tăng trưởng bền vững, đòi hỏi mỗi doanh nghiệp khi gia nhập vào cuộc chơi toàn cầu hóa này đều phải tự trang bị cho doanh nghiệp mình nền tảng hải quan đủ dài, đủ sâu để có thể ngăn ngừa mọi rủi ro thuế bất ngờ “ập” đến trước mọi cuộc thanh kiểm tra trước – trong – sau thông quan.

Hiểu điều đó, TACA mang đến cho doanh nghiệp một lộ trình cụ thể, chi tiết từ lúc “nung nấu” ý tưởng xuất nhập khẩu đến quá trình đẩy nhanh thủ tục thông quan hàng hóa và các giải pháp hoàn thiện quá trình thanh kiểm tra hải quan (kiểm tra sau thông quan) thông qua bài viết dưới đây:

Lưu ý về hải quan cho doanh nghiệp lần đầu xuất khẩu xoài

(Nếu doanh nghiệp bạn đã & đang xuất khẩu xoài, có thể bỏ qua phần này và đến với lộ trình hoàn tất thủ tục hải quan và kiểm tra sau thông quan hàng xoài xuất khẩu).

Khi bắt đầu gia nhập vào một thị trường mới, một công tác không thể bỏ qua của mọi doanh nghiệp là: Phân tích đánh giá và lựa chọn thị trường mục tiêu thông qua việc đánh giá các yếu tố vĩ mô – vi mô (từ tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường cạnh tranh, nhu cầu khách hàng mục tiêu >> đến các yếu tố về tỷ giá hối đoái, phương thức thanh toán (T/T, L/C, D/A, D/P), Incoterms, loại hình vận chuyển, đơn vị vận chuyển và các vấn đề hải quan (như: thủ tục thông quan, quy trình kiểm tra sau thông quan)… Theo đó, các yếu tố hải quan quan trọng doanh nghiệp cần đánh giá và xác định chính xác trong giai đoạn này để giảm thiểu tối đa các rủi ro về thuế sau này sẽ bao gồm:

1. Phân tích đánh giá và lựa chọn thị trường tiềm năng

Tổng kim ngạch xuất khẩu xoài Việt Nam năm 2023 đạt hơn 370 triệu USD, với sản lượng xuất khẩu chiếm khoảng 5% tổng sản lượng xoài cả nước. Và được xuất khẩu đi hơn 40 quốc gia khác nhau, trong đó, thị trường Trung Quốc là thị trường nhập khẩu xoài chủ lực của nước ta (chiếm khoảng 83,2%), ngoài ra còn có một số thị trường khó tính khác như Mỹ, Nhật Bản, và Hàn Quốc… Đặc biệt, trong 9 tháng đầu năm 2023, Việt Nam đã xuất khẩu 1,7 nghìn tấn xoài sang Hàn Quốc, tăng 19,6% so với cùng kỳ năm 2022 (Nguồn: Bộ Công Thương). Đồng thời, các thị trường khác như Nhật Bản, Mỹ cũng được ghi nhận có xu hướng tăng trưởng đàng kể cả về sản lượng và trị giá do nhờ những cải tiến không ngừng trong công nghệ chế biến và tiêu chuẩn chất lượng đang giúp xoài Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào các thị trường quốc tế.

Cơ cấu xuất khẩu xoài từ Việt Nam – các thị trường chính

Bên cạnh đó, sản lượng và diện tích trồng xoài xuất khẩu tại Việt Nam cũng đang tăng trưởng, với tổng diện tích đạt trên 114.000 ha, tập trung nhiều ở Đồng bằng sông Cửu Long và một số tỉnh phía Nam như tỉnh Đồng Tháp, Tiền Giang, Vĩnh Long …

Có thể thấy Thị trường nội địa vẫn là nơi tiêu thụ chính cho sản phẩm xoài của Việt Nam. Ước tính, khoảng 95% sản lượng xoài được tiêu thụ trong nước. Phần còn lại, khoảng 5% sản lượng xoài được xuất khẩu ra các thị trường nước ngoài (The United Nations in Viet Nam). Tuy nhiên, để lựa chọn được thị trường phù hợp DN bạn có thế cân nhắc:

Nghiên cứu thị trường: xác định thị trường xuất khẩu tiềm năng, bộ phân nghiên cứu thị trường trong mỗi DN cần lưu ý kỹ các nhu cầu, sở thích của người tiêu dùng tương ứng với từng quốc gia khác nhau. Do nếu thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc có yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm thì Trung Quốc lại dễ tiếp cận hơn và có nhu cầu lớn hơn.
Xây dựng bộ khung đáp ứng tiêu chuẩn chất phù hợp nhu cầu từng quốc gia: Đối với nhiều quốc gia để sản phẩm xoài Việt Nam được phép gia nhập vào thị trường nước bạn cần đáp ứng an toàn thực phẩm (VietGAP và GlobalGAP) nhất là đối với các thị trường khó tính như EU, Hòa Kỳ,…
Xây ứng thương hiệu để mở rộng tập khách hàng quốc tế: Tham gia các hội chợ quốc tế và sự kiện kết nối doanh nghiệp để quảng bá sản phẩm xoài cũng sẽ là lựa chọn tốt cho bạn. Tuy nhiên, “Ai nói đi hội chợ quốc tế đôi lần đã lấy được hợp đồng buôn bán thì khoan vội tin”! Theo các chuyên gia, những người đến hội chợ để tìm nguồn hàng thì họ đến đó ít nhất 5 năm để theo dõi gian hàng họ muốn hợp tác, mỗi năm họ sẽ quan sát phong độ và chất lượng sản phẩm của gian hàng sau đó mới đi xem xưởng sản xuất, showroom của thương hiệu.

>> Để lựa chọn thị trường xuất khẩu xoài phù hợp, DN cần dựa trên nghiên cứu kỹ lưỡng và chiến lược dài hạn để có các phương án điều chỉnh phù hợp (từ đáp ứng các điều kiện tiêu chuẩn chất lượng, xây dựng thương hiệu mạnh đến tận dụng triệt để hỗ trợ từ chính phủ VN và các hiệp định FTA), để tối ưu lợi nhuận và hợp tác chiến lược tối ưu nhất.

Vậy theo bạn đâu là thị trường tiềm năng mang lại lợi nhuận tốt và phù hợp nhất với nguồn lực nội tại của doanh nghiệp bạn? Cách nhanh nhất để trả lời câu hỏi này chính là thực hiện khảo sát thị trường, ngành hàng, nhu cầu thị trường mục tiêu thông qua các đối thủ cạnh tranh và các “tiền bối lão làng”. Hiện nay, không ít doanh nghiệp đã tìm đến TACA để củng cố góc nhìn thị trường thông qua “Bộ dữ liệu các doanh nghiệp xuất khẩu xoài tại Việt Nam” để tham khảo: Giá bán, lưu lượng xuất nhập khẩu, đơn vị xuất khẩu đầu Việt Nam, đơn vị thu mua/ nhập khẩu từ các thị trường… để từ đó điều chỉnh chính sách kinh doanh một cách hợp lý thông qua sự cố vấn của các chuyên gia cấp cao của TACA tại: Dịch vụ hỗ trợ tư vấn hải quan

– Bên cạnh những vấn đề nếu trên thì một số yếu tố hải quan quan trọng doanh nghiệp không thể xem nhẹ. Đó chính là việc đánh giá lại hàng hóa để xác định chính xác mã HS Code, trị giá hải quan, xin C/O (để được miễn thuế),… cho lần xuất khẩu đầu tiên là rất quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến các rủi ro thuế, rủi ro uy tín, thương hiệu và mức độ tuân thủ hải quan của doanh nghiệp trong dài hạn. Cụ thể:

2. Đối với mã HS Code

Tùy theo từng loại xoài mà sẽ có mã HS khác nhau. Theo quy định, mã HS của xoài xuất khẩu là mã số 20089910 của Việt Nam là Đối với Quả xoài:

Mã HS Code	Mô Tả
0804	Quả chà là, sung, vả, dứa, bơ, ổi, xoài và măng cụt, tươi hoặc khô.
08045021	Quả xoài

Việc xác định chi tiết mã HS của một mặt hàng phải căn cứ vào tính chất, thành phần cấu tạo…của hàng hóa thực tế nhập khẩu. Theo quy định hiện hành, căn cứ để áp mã HS vào hàng hóa thực tế nhập khẩu tại thời điểm nhập khẩu, trên cơ sở catalogue, tài liệu kỹ thuật (nếu có) hoặc/và đi giám định tại Cục Kiểm định hải quan. Kết quả kiểm tra thực tế của hải quan và kết quả của Cục Kiểm định hải quan xác định là cơ sở pháp lý để áp mã đối với hàng hóa nhập khẩu.

Để tra cứu chính xác mã HS code của doanh nghiệp mình, bạn có thể tham khảo 3 cách tra cứu mã HS code dưới đây:

Sử dụng Biểu thuế Xuất nhập khẩu (trên giấy và file mềm): Kết hợp sử dụng sách và file mềm để tìm mã HS Code, tuy nhiên cách thủ công này này gây lãng phí nhiều thời gian và đòi hỏi người thực hiện cần có chuyên môn và kỹ năng phân tích sâu từng dòng sản phẩm trong ngành hàng.
Tra cứu trên Website với Ctrl + F: Tra từ khóa trên website giúp doanh nghiệp tìm mã HS Code nhanh chóng hơn, cũng như tìm mã tương đương ở các quốc gia khác.
Tham khảo người có kinh nghiệm trên mạng xã hội: Tham gia vào các nhóm tư vấn trên Facebook, Zalo, hoặc các diễn đàn về xuất nhập khẩu để hỏi ý kiến. Tuy nhiên, việc này chỉ mang tính tham khảo do mỗi mã HS Code của mặt hàng sẽ tương thích gần nhất dựa trên mục đích sử dụng, tính chất hàng hóa, nguyên phụ liệu kèm theo, nguyên phụ liệu chính… nên bạn không thể lấy mã HS Code của công ty A áp lên mặt hàng công ty bạn dù về hình ảnh có vẻ 2 sản phẩm giống y nhau.

Tuy nhiên, để tiết kiệm thời gian và tránh sai sót không đáng có. Cách tốt nhất là bạn nên thuê đơn vị tư vấn hải quan uy tín. Do các chuyên gia này không chỉ am hiểu về luật hải quan, về các vấn đề hải quan liên quan đến đa ngành, đa lĩnh vực mà họ còn là những người trực tiếp giải quyết các tranh chấp về mã HS Code giúp doanh nghiệp, do đó họ có thể tư vấn cho doanh nghiệp các thông tin chi tiết về thuế, về lệ phí và các điều kiện nhập xuất hàng hóa đến thị trường mục tiêu. Qua đó, giúp doanh nghiệp xác định mã HS Code chính xác, phù hợp, tiết kiệm thuế và được cơ quan hải quan chấp thuận ngay từ lần kê khai đầu tiên.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần lưu trữ lại bộ hồ sơ liên quan đến việc xác thực tính minh bạch hợp pháp của từng nguyên vật liệu thành phẩm ít nhất 5 năm để phục vụ cho công tác thanh kiểm tra hải quan (kiểm tra sau thông quan) được diễn ra minh bạch, nhanh chóng và ngăn ngừa mọi rủi ro về thuế có thể phát sinh.

>> Tham khảo: Dịch vụ đánh giá rà soát mã HS Code

3. Đối với trị giá hải quan

Khi xác định trị giá hải quan bên cạnh mức giá từ đối tác, người dân/ người buôn xoài thì doanh nghiệp cần căn cứ trên nguyên tắc và 4 phương pháp các định trị giá xuất khẩu hàng hóa và dựa trên giá thương mại, chi phí vận chuyển, bảo hiểm và các chi phí khác liên quan đến xuất khẩu khác để định giá một cách hợp lý nhất cho doanh nghiệp. Tránh việc định giá quá thấp hoặc cao hơn so với giá thực tế của hàng hóa, để giảm thiểu tối đa mọi tranh chấp về trị giá hải quan với cơ quan thuế hải quan có thể xảy ra.

Thông thường mức giá xoài xuất khẩu có thể giao động và thay đổi tùy thuộc vào chất lượng, vụ mùa, yêu cầu cụ thể từng thị trường nhập khẩu hoặc tùy thuộc giá tại vườn ở 1 số địa phương. Theo đó:

Loại xoài	Đặc điểm (thị trường ưa chuộng)	Trị giá xuất khẩu tham khảo
Xoài Cát Hòa Lộc	Đây là loại xoài cao cấp, có vị ngọt đậm và mùi thơm đặc trưng, được ưa chuộng ở các thị trường khó tính như Nhật Bản và EU.	khoảng 2,5 – 3 USD/kg
Xoài Cát Chu	Loại xoài này có thịt vàng, ngọt và ít xơ, được xuất khẩu nhiều sang thị trường Hàn Quốc và Trung Quốc.	khoảng 1,8 – 2,5 USD/kg
Xoài Keo	Xoài Keo có vị ngọt thanh, ít xơ và được ưa chuộng ở thị trường Trung Quốc và Nga.	khoảng 1,2 – 1,5 USD/kg
Xoài Tượng da xanh	Loại xoài này có vỏ màu xanh, thịt giòn và vị ngọt, thường được xuất khẩu sang Hàn Quốc và các nước Đông Nam Á.	khoảng 1 – 1,2 USD/kg

Để có được kế hoạch giá hợp lý, vừa đảm bảo lợi thế cạnh tranh, vừa có lợi nhuận cao mà vẫn đáp ứng tính tuân thủ hải quan cho mặt hàng xoài xuất khẩu. Mỗi doanh nghiệp khi gia nhập vào cuộc đua xuất khẩu xoài Việt Nam ra thế giới cần thiết lập cho doanh nghiệp chiến lược giá hợp lý. Đồng thời, doanh nghiệp Việt khi xuất khẩu xoài vào các thị trường khó tính như Châu Âu, Nhật Bản, … cần đảm bảo tuân thủ các điều kiện, tiêu chí và có đủ chứng nhận xuất xứ hàng hóa, xuất xứ chất lượng như thị trường đối tác yêu cầu để đảm bảo tối đa trị giá hải quan và lợi nhuận cho doanh nghiệp. Để có thêm các tư vấn về tiêu chí đáp ứng chứng nhận xuất xứ và đề xuất mức trị giá hợp lý, doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ: Dịch vụ đề xuất trị giá hải quan

Đồng thời, doanh nghiệp cũng cần lưu trữ lại bộ tài liệu hải quan bao gồm hóa đơn xuất khẩu và các chứng từ liên quan về trị giá, hợp đồng ngoại thương, hóa đơn vận chuyển, phí bảo hiểm… để hỗ trợ xác nhận trị giá hải quan. Bộ hồ sơ này cần được doanh nghiệp lưu trữ cẩn thận ít nhất 5 năm, phòng khi cơ quan hải quan triệu tập và muốn thanh kiểm tra (kiểm tra sau thông quan) định kỳ/ đột xuất để giảm thiểu tối đa những rủi ro về thuế phát sinh.

>> Xem thêm: Tham vấn trị giá hải quan – Bí quyết dành “thắng lợi” cho doanh nghiệp bạn

4. Đối với mức thuế xuất khẩu xoài

Trong quá trình xuất khẩu xoài từ Việt Nam ra thế giới, việc nghiên cứu và hiểu rõ về quy định thuế, mức thuế xuất/ nhập khẩu là vô cùng quan trọng để tối ưu hóa hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, điều này đồng thời giúp bạn tối đa lợi ích từ các thỏa thuận thương mại từ do và quyết định chiến lược kinh doanh thông minh.

Theo quy định hiện hành, hàng xuất khẩu từ Việt Nam được hưởng:

Thuế VAT: 0 % (Chiếu theo quy định hiện hành, thuế VAT của hàng hóa xuất khẩu là 0%).
Thuế xuất khẩu: xoài không nằm trong danh sách các mặt hàng chịu thuế xuất khẩu.

Do đó, khi xuất khẩu xoài người xuất khẩu không phải nộp bất kỳ loại thuế xuất khẩu nào. Tuy nhiên, bạn cần chú ý đến các quy định về kiểm dịch và yêu cầu kiểm dịch của đối tác nhập khẩu.

Việc nghiên cứu kỹ lưỡng về các quy định thuế và mức thuế xuất khẩu/nhập khẩu là cần thiết để bạn có thể thích ứng và đưa ra các quyết định chiến lược phù hợp. Ngoài ra, bạn cũng nên tìm hiểu về các thỏa thuận thương mại tự do và các chính sách hỗ trợ để tận dụng tối đa lợi ích từ các hiệp định này.

>>Tham khảo: Dịch vụ hoàn thuế XNK – GTGT: Tối đa số tiền thuế hoàn về một cách nhanh chóng

Hoàn thiện thủ tục xuất khẩu xoài

Lộ trình hoàn thiện thủ tục hải quan xuất khẩu xoài từ Việt Nam ra thế giới cần đi quan 3 bước chính, bắt đầu từ việc: Doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện để được phép xuất khẩu xoài – Doanh nghiệp chuẩn bị bộ hồ sơ hải quan – Doanh nghiệp khai báo hải quan và thông quan mặt hàng xoài xuất khẩu. Theo đó:

1. Doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu xoài

Để có thể xuất khẩu xoài từ Việt Nam – ra thế giới, mỗi doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ các điều kiện, yêu cầu, quy định và tiêu chuẩn xoài thị trường đối tác cần để đảm bảo cung cấp đúng mẫu – đủ chứng nhận chứng minh chất lượng, nguồn gốc xuất xứ và một số chứng nhận liên quan khác để có thể xuất khẩu vào thị trường mục tiêu cũng như được hưởng ưu đãi thuế nhờ các Hiệp định thương mại tự do tương ứng. Theo đó, doanh nghiệp cần chuẩn bị giấy phép để xuất khẩu xoài bao gồm:

Giấy chứng nhận kinh doanh
Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm
Kiểm nghiệm sản phẩm xoài xuất khẩu
Tự công bố sản phẩm xoài
Giấy chứng nhận lưu hành tự do (Certificate of Free Sale)
Giấy chứng nhận y tế (Health certificate)

Có thể thấy, xoài đang là loại trái cây mang lại giá trị kinh tế cao cho Việt Nam khi ngày càng có nhiều đơn vị trong nước mở rộng diện tích mã số vùng trồng cho các thị trường Trung Quốc, Lào, Nhật Bản, … Theo đó:

Tiêu chuẩn xoài xuất khẩu

Việt Nam đã trở thành quốc gia xuất khẩu xoài lớn thứ 13 trên thế giới. Xoài Việt Nam đã được xuất khẩu đến 40 nước, trong đó, thị trường chủ yếu là Trung Quốc chiếm gần 84,6%; kế đến là thị trường Nga, Hoa Kỳ, Hàn Quốc, EU, Australia, Nhật Bản… Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu xoài của Việt Nam mới chỉ chiếm hơn 1% tổng xuất khẩu xoài thế giới. Theo đó, tùy vào tiêu của mỗi quốc gia nhập khẩu mà điều kiện về xoài xuất khẩu sẽ có sự khác nhau. Tuy nhiên về cơ bản, để có thể xuất khẩu mang lại giá trị kinh tế cao, xoài sau khi thu hoạch phải đảm bảo đạt những tiêu chuẩn như:

1. Yêu cầu về chất lượng xuất khẩu xoài

Tùy theo các yêu cầu cụ thể cho từng hạng và sai số cho phép, tất cả các hạng xoài quả tươi cần đáp ứng:

Trái xoài phải nguyên vẹn, lành lặn, không bị dập nát hoặc hư hỏng đến mức không phù hợp cho sử dụng;
Sạch, không có tạp chất lạ nhìn thấy bằng mắt thường;
Không bị hư hỏng do sinh vật hại; Không bị ẩm bất thường ở ngoài vỏ, trừ khi bị ngưng tụ nước do vừa đưa ra từ thiết bị bảo quản lạnh; Không có bất kỳ mùi và/hoặc vị lạ;
Thịt quả chắc, tươi, không bị hư do nhiệt thấp. không có vét đen/ chấm đen, không bị thâm;
Phát triển đầy đủ và có độ chín thích hợp
Nếu quả có cuống thì cuống không được dài hơn 1,0cm.

Xét về độ phát triển và trạng thái của xoài quả tươi phải phù hợp để chúng có thể:

Tiếp tục quá trình chín cho đến khi đạt được độ chín sinh lý thích hợp tương ứng với các đặc tính của giống
Màu sắc thể hiện độ chín có thể thay đổi tùy theo giống.
Chịu được vận chuyển và bốc dỡ
Đến được nơi tiêu thụ với trạng thái tốt.

Xoài quả tươi được phân thành ba hạng như sau:

Hạng “đặc biệt”: Xoài quả tươi thuộc hạng này phải có chất lượng cao nhất. Chúng phải đặc trưng cho giống, không được có các khuyết tật, trừ các khuyết tật rất nhẹ không ảnh hưởng đến hình thức bên ngoài, chất lượng, sự duy trì chất lượng và cách trình bày sản phẩm trong bao bì.
Hạng I: Xoài quả tươi thuộc hạng này phải có chất lượng tốt. Chúng phải đặc trưng cho giống, cho phép có các khuyết tật nhẹ, miễn là không ảnh hưởng tới hình thức bên ngoài, chất lượng, sự duy trì chất lượng và cách trình bày sản phẩm trong bao bì: Khuyết tật nhẹ về hình dạng quả + Khuyết tật nhẹ trên vỏ do bị cháy nắng hoặc xước, các vết bẩn do nhựa tiết ra (kể cả vạch dài) và vết thâm không lớn hơn 3 cm2, 4 cm2 và 5 cm2 tương ứng với các nhóm kích cỡ A, B và C.
Hạng II: Xoài quả tươi thuộc hạng này không đáp ứng được các yêu cầu trong các hạng cao hơn nhưng phải đáp ứng được các yêu cầu tối thiểu quy định trong 2.1. Có thể cho phép xoài quả tươi có các khuyết tật sau đây với điều kiện vẫn đảm bảo được các đặc tính cơ bản liên quan đến chất lượng, sự duy trì chất lượng và cách trình bày của sản phẩm: Khuyết tật về hình dạng + Khuyết tật vỏ do bị cháy nắng hoặc xước, các vết bẩn do nhựa tiết ra (kể cả vạch dài) và vết thâm không lớn hơn 5 cm2, 6 cm2 và 7 cm2 tương ứng với các nhóm kích cỡ A, B và C.

2. Yêu cầu về kích cỡ xoài xuất khẩu

Kích cỡ được xác định theo khối lượng quả, được quy định trong bảng sau:

Mã kích cỡ	Khối lượng
A	Từ 200g đến 350g
B	Từ 351g đến 550g
C	Từ 551g đến 800g

3. Yêu cầu về cách trình bày xoài xuất khẩu

– Độ đồng đều: Xoài quả tươi trong mỗi bao bì phải đồng đều và chỉ gồm các quả có cùng kích cỡ, chất lượng, giống và xuất xứ. Phần nhìn thấy được của quả trên bao bì phải đại diện cho toàn bộ quả trong bao bì.

– Bao gói: Xoài quả tươi phải được bao gói sao cho bảo vệ được sản phẩm một cách thích hợp. Vật liệu được sử dụng bên trong bao gói phải mới1), sạch và có chất lượng tốt để tránh được mọi nguy cơ hư hại bên trong hoặc bên ngoài sản phẩm. Cho phép sử dụng vật liệu giấy hoặc tem liên quan đến các yêu cầu thương mại với điều kiện là việc in nhãn hoặc dán nhãn phải sử dụng mực in hoặc keo dán không độc.

– Bao bì: Bao bì phải đảm bảo chất lượng, vệ sinh, thông thoáng và bền, thích hợp cho việc bốc dỡ, chuyên chở bằng đường biển và bảo quản xoài quả tươi. Bao bì (hoặc lô hàng sản phẩm rời) không được chứa tạp chất và mùi lạ.

– Ghi nhãn:

Bao bì bán lẻ: Ghi nhãn thực phẩm bao gói sẵn, cần áp dụng các yêu cầu về tên sản phẩm (Nếu sản phẩm không thể nhìn thấy được từ bên ngoài, thì mỗi bao bì phải được dán nhãn ghi tên sản phẩm và có thể ghi tên giống)
Bao bì không dùng để bán lẻ: Mỗi bao bì sản phẩm phải bao gồm thông tin chữ phải được tập trung về một phía, dễ đọc, không tẩy xóa được và có thể nhìn thấy từ bên ngoài hoặc phải có tài liệu kèm theo. Đối với sản phẩm được vận chuyển rời thì cần phải có tài liệu kèm theo lô hàng.

– Dấu hiệu nhận biết: Tên và địa chỉ nhà xuất khẩu, nhà đóng gói và/hoặc người gửi hàng. Mã số nhận biết (tùy chọn).

– Nguồn gốc sản phẩm: Tên quốc gia xuất xứ hoặc vùng trồng xoài hoặc tên quốc gia, khu vực, địa phương trồng xoài.

– Tên sản phẩm: Tên của sản phẩm, nếu sản phẩm không thể nhìn thấy từ bên ngoài. Tên của giống và/hoặc tên thương mại (tùy chọn).

– Nhận biết về thương mại: Hạng, kích cỡ (mã kích cỡ hoặc dải khối lượng, tính bằng gam), khối lượng tịnh (tùy chọn), số lượng quả (tùy chọn).

– Dấu kiểm định (tùy chọn).

4. Tiêu chuẩn xuất khẩu xoài tươi từ Chính phủ

Đối với trái xoài xuất khẩu vào các nước trong WTO, phải tuân thủ các quy định về kiểm dịch thực vật của Hiệp định về các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật (Hiệp định SPS) và Công ước quốc tế về Bảo vệ thực vật – IPPC.

Yêu cầu cơ bản đối với mặt hàng quả tươi là phải có giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật do cơ quan có thẩm quyền cấp và lô hàng không nhiễm đối tượng kiểm dịch thực vật. Một số thị trường nhập khẩu chỉ cần đáp ứng yêu cầu cơ bản trên gồm: Các nước khu vực Trung Đông, các nước Đông Âu, các nước ASEAN và Canada.

5. Điều kiện khi vận chuyển xoài tươi xuất khẩu

Thông thường, xoài xuất khẩu được đóng gói trong container lạnh 40’ trong thùng cartons. Để đạt được chất lượng lý tưởng nhất, mặt hàng xoài được cấp đông ở nhiệt độ 3 → 6 độ C, độ ẩm 50-60%.

Bên cạnh đó, điều kiện doanh nghiệp Việt Nam có thể xuất khẩu xoài sang Trung Quốc theo đường chính ngạch, doanh nghiệp cần đáp ứng các yêu cầu:

Phải có giấy phép kinh doanh hoạt động xuất khẩu nông sản cấp bởi cơ quan có thẩm quyền tại Việt Nam.
Phải có giấy phép nhập khẩu hợp lệ của cơ quan có thẩm quyền tại Trung Quốc để nhập khẩu nông sản.
Phải thực hiện tất cả các yêu cầu khác theo quy định của pháp luật và quy định của Trung Quốc về xuất nhập khẩu.
Phải có mã số vùng trồng, tiêu chuẩn đóng gói, điều kiện và chứng từ khác liên quan (phyto, packing list, invoice, CO, kiểm dịch thực vật, …).

Một số điểm doanh nghiệp cần tuân thủ khi xuất khẩu xoài

Để được xuất khẩu xoài sang nước khác cần phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản sau

Thủ tục hải quan: Doanh nghiệp phải khai báo toàn bộ chi tiết về lô hàng xuất khẩu và làm thủ tục thông quan với cơ quan hải quan
Sản phẩm phải được chiếu xạ: Chiếu xạ không chỉ giúp giữ quả xoài ổn định chất lượng mà còn giúp đạt tiêu chí kiểm dịch, ức chế khả năng sinh sản, nảy nở của côn trùng và trứng bám trên quả.
Kiểm dịch thực vật: Phải có đầy đủ các giấy tờ chứng minh nguồn gốc, chất lượng và phải qua quy trình kiểm dịch thực vật.
Kiểm tra chất lượng sản phẩm và lượng thuốc bảo vệ thực vật: Ban quản lý sẽ kiểm định về hàm lượng thuốc bảo vệ thực vật có trong xoài, dư lượng thuốc tồn trong quả xoài không vượt quá hạn mức để tránh ảnh hưởng đến quả và sức khỏe người tiêu dùng.
Vùng trồng cần phải đạt tiêu chuẩn: Phải chứng minh được nguồn gốc và đảm bảo về vùng trồng đã đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm đối với những thị trường quốc tế.
Bao bì, nhãn mác và cách đóng gói hàng hóa: Những tiêu chuẩn về bao bì, nhãn mác rõ ràng, đầy đủ thông tin cùng cách đóng gói hàng hóa sẽ góp phần quyết định quả xoài có thể xuất khẩu xa trên phạm vi quốc tế; đồng thời duy trì được đặc tính thơm ngon, bổ dưỡng của xoài.

>> Lưu ý: Để tránh rắc rối và đảm bảo chất lượng sản phẩm xoài trước khi xuất khẩu, doanh nghiệp nên chuẩn bị và tiến hành kiểm nghiệm chất lượng một khoảng thời gian hợp lý trước khi gửi hàng. Thời gian chuẩn bị và kiểm nghiệm này có thể dao động tùy thuộc vào quy trình sản xuất với các yếu tố cụ thể, như: lịch trình tàu chạy, kế hoạch kiểm nghiệm định kỳ, yêu cầu từ đơn vị nhập khẩu, tiêu chuẩn nội bộ của doanh nghiệp…

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần nắm rõ thời gian, thủ tục và lưu ý quan trọng trong việc xin cấp chứng nhận lưu hành tự do, chứng nhận y tế, tự công bố sản phẩm xoài để đảm bảo được tiến độ thông quan hàng hóa và khả năng xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp mình thông qua phần Q&A liên quan đến thủ tục hải quan xuất khẩu mặt hàng xoài

2. Doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ hoàn tất thủ tục thông quan xoài xuất khẩu

Chứng nhận cần có phục vụ cho quá trình kiểm tra chuyên ngành

Về cơ bản, thủ tục hải quan khi xuất khẩu xoài như hàng thông thường. Tuy nhiên, xoài xuất khẩu cần được kiểm tra chuyên ngành do đó doanh nghiệp cần chuẩn bị các chứng từ kèm theo như:

Giấy chứng nhận số lượng (Certificate of Quantity)
Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate)
Giấy hun trùng (Fumigation Certificate)
Giấy chứng nhận chất lượng hàng hóa (Certificate of Quality)
Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (Certificate of Origin)
…

Trong đó, một điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa. Mặc dù giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa không phải là giấy bắt buộc trong quá trình làm thủ tục thông quan cho lô hàng xoài xuất khẩu. Tuy nhiên, khi có chứng nhận này bên mua (nước nhập khẩu) sẽ được hưởng ưu đãi thuế quan theo Hiệp định thương mại tự do tương ứng:

Trước đó, xoài Việt Nam được nhập khẩu vào Trung Quốc thông qua đường “mũi tên vàng”, tức là qua thị trường của một số quốc gia khác, nhưng từ ngày 1/10/2018, Việt Nam có thể xuất khẩu xoài trực tiếp vào Trung Quốc mà không cần thông qua bất kỳ quốc gia trung gian nào. Trong đó, 5 đơn vị đầu tiên được cấp phép xuất khẩu xoài chính ngạch sang Trung Quốc bao gồm: Công ty TNHH Thành An Onion; Công ty Cổ phần Thương mại và Xuất nhập khẩu Cái Lân; Công ty TNHH Cẩm Long – Đồng Tháp; Công ty TNHH Nông nghiệp Vĩnh Bình; Công ty TNHH Nông sản Tân Đông.

Bên cạnh đó, thuế nhập khẩu đối với xoài từ nước ngoài vào Trung Quốc sẽ phải chịu mức thuế khoảng 5%. Tuy nhiên, khi xuất khẩu xoài từ Việt Nam – Trung Quốc, DN có thể được hưởng mức thuế 0% nhờ ưu đãi từ hiệp định thương mại tự do và chứng nhận xuất xứ hàng hóa C/O form E.

Theo đó, nếu doanh nghiệp có chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) chứng minh xoài được xuất khẩu từ Việt Nam theo Hiệp định thương mại tự do kể trên thì doanh nghiệp đã có thể tiết kiệm được khoảng 5% trị giá hàng hóa. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến lợi nhuận và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp. Đồng thời, do nhận thấy được “tiềm năng” đó, hầu hết các doanh nghiệp lần đầu xuất khẩu xoài từ Việt Nam ra thế giới hiện nay đều lựa chọn phương án thuê các chuyên gia vào khảo sát, đánh giá sản phẩm để được tư vấn giải pháp xin cấp C/O tối ưu nhằm tiết kiệm thời gian, tiết kiệm thuế và tăng tỷ lệ chấp thuận của cơ quan hải quan ngay từ lần đầu xin cấp.

>>Xem thêm: Dịch vụ rà soát CO – giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O Review)

Thông thường, thủ tục xin cấp chứng nhận xuất xứ hàng hóa đối với mặt hàng xoài xuất khẩu sẽ diễn ra:

– Thời gian: mất khoảng là 1-2 ngày (không kể thời gian phát sinh)

– Hình thức: Để đăng kí xin cấp C/O doanh nghiệp có thể xin theo 2 hình thức:

Hoặc người phụ trách tự xin cấp C/O giấy
Hoặc xin C/O điện tử do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cấp thông qua qua hệ thống http://comis.covcci.com.vn
Ngoài ra, hiện nay, một số hiệp định thương mại tự do có yêu cầu doanh nghiệp tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa để hưởng thuế ưu đãi khi xuất khẩu vào các thị trường thuộc khối ASEAN, khối EU hoặc các quốc gia thuộc hiệp định (ATIGA, EVFTA, CPTPP, …)

– Bộ hồ sơ để xin cấp C/O khi xuất khẩu gốm sứ gồm:

Bill Of Lading, Invoice, Packing List, Tờ khai xuất thông quan
Định mức sản xuất, quy trình sản xuất
Đầu vào nguyên vật liệu (tờ khai nhập, hóa đơn mua nguyên vật liệu, bảng kê thu mua…)

>> Xem thêm:

– Để xin cấp chứng nhận xuất xứ hàng hóa, doanh nghiệp cần xem xét dựa trên 2 yếu tố:

Chất lượng xoài của doanh nghiệp đã đạt chuẩn so với thị trường nhập khẩu chưa?
Doanh nghiệp cần cải tiến và tuân thủ những tiêu chí nào để có thể được cơ quan hải quan chấp thuận C/O và được hưởng ưu đãi từ hiệp định thương mại tự do FTA

Lưu ý: Đối với từng thị trường hoặc khu vực sẽ có những mẫu C/O khác nhau, theo đó cách trình bày, biểu mẫu và thông tin cũng cần có sự thay đổi để phù hợp với điều kiện, tiêu chí hàng hóa theo quy định của nước nhập khẩu. Do đó doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ các quy định về hàng hóa của thị trường mục tiêu cũng như các điều khoản cần đáp ứng của hiệp định thương mại và mẫu C/O tương ứng. Dưới đây là một số thông tin quan trọng cho từng mẫu C/O cụ thể mà doanh nghiệp có thể tham khảo bao gồm:

Dưới đây là bảng các mẫu chứng nhận xuất xứ hàng hóa C/O phổ biến, giúp doanh nghiệp dễ dàng nắm bắt các thông tin cần thiết để mở rộng thị trường xuất khẩu xoài của mình trong dài hạn:

C/O form EAV	C/O mẫu S
C/O mẫu VJ	C/O mẫu AK
C/O mẫu AI	C/O mẫu E
C/O mẫu AANZ	C/O mẫu A
C/O mẫu VC	C/O mẫu D
C/O mẫu VK	C/O mẫu AJ
C/O mẫu EAV	C/O mẫu B

>>Xem thêm: Tổng hợp chi tiết các mẫu CO form phổ biến & những lưu ý quan trọng tương ứng

Lưu ý: Đối với các thông tin, sổ sách chứng từ trong doanh nghiệp gia công, chế xuất, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu tâm đến vấn đề lưu trữ hồ sơ hải quan ít nhất 5 năm kể từ thời điểm đang hoạt động để phòng khi cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra sau thông quan đột ngột / định kỳ. Để rà soát lại hệ thống chứng nhận xuất xứ hàng hóa doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ rà soát C/O của TACA tại đây: Dịch vụ rà soát C/O

Trọn bộ hồ sơ làm thủ tục thông quan xoài xuất khẩu

Để đẩy nhanh quá trình thông quan và tiết kiệm thời gian chi phí cho 1 lần hoàn thành thủ tục là xong thì doanh nghiệp cần chuẩn bị đủ bộ hồ sơ hải quan xuất khẩu bao gồm:

– Bộ hồ sơ hải quan xuất khẩu bao bì gồm có những giấy tờ, chứng từ sau:

Commercial Invoice (Hóa đơn thương mại);
Packing List (Phiếu đóng gói);
Bill of Lading (Vận đơn hãng tàu);

– Và một số chứng từ có thể cần phải có theo yêu cầu của đối tác nhập khẩu:

Certificate of Origin (Giấy chứng nhận xuất xứ) (C/O)
Certificate of Quality (Giấy chứng nhận lưu hành tự do) (CFS)
Certificate of Quality (Giấy chứng nhận chất lượng hàng hóa) (C/Q)
Phytosanitary Certificate (Chứng từ kiểm dịch thực vật)
Fumigation Certificate (Giấy chứng nhận hun trùng)
Các chứng từ liên quan khác,…

Sau khi chuẩn bị xong bộ hồ sơ hải quan, doanh nghiệp thực hiện: Nộp hồ sơ Hải quan, chờ phía hải quan tiến hành kiểm tra hồ sơ/ kiểm tra hàng hóa (nếu có). Sau đó bạn nộp lệ phí hải quan, nộp thuế (nếu có) và hoàn thành thủ tục và nhận lại tờ khai thông quan.

3. Doanh nghiệp khai báo hải quan và thông quan hàng xoài xuất khẩu

Ở bước này, phần lớn là do phòng xuất nhập khẩu hoặc đơn vị forwarder phụ trách, tuy nhiên nhà quản lý cũng cần nắm được sơ bộ quy trình thông quan hàng hóa để xây dựng kế hoạch xuất khẩu xoài phù hợp (từ: Thời gian, chi phí, nguồn lực…) cũng như các chiến lược ứng biến trước mọi rủi ro phát sinh trong quá trình thông quan hàng hóa. Cụ thể:

Về thời gian thông quan

+ Thời gian nộp tờ khai hải quan

Đối với hàng hóa xuất khẩu, việc nộp tờ khai hải quan cần được thực hiện sau khi hàng hóa đã được tập kết tại địa điểm mà người khai hải quan thông báo, và chậm nhất là 04 giờ trước khi phương tiện vận tải xuất cảnh. Trong trường hợp hàng hóa xuất khẩu được gửi bằng dịch vụ chuyển phát nhanh, thời hạn nộp là chậm nhất là 02 giờ trước khi phương tiện vận tải xuất cảnh.
Tờ khai hải quan có giá trị làm thủ tục hải quan trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày đăng ký.

+ Thời hạn nộp chứng từ có liên quan thuộc hồ sơ hải quan được quy định như sau:

Trong trường hợp người khai hải quan khai tờ khai hải quan bằng giấy, người khai hải quan cần phải nộp hoặc xuất trình chứng từ có liên quan ngay khi đăng ký tờ khai hải quan.
Đối với việc khai hải quan điện tử, khi cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra hồ sơ hải quan và kiểm tra thực tế hàng hóa, người khai hải quan sẽ nộp các chứng từ giấy thuộc hồ sơ hải quan. Điều này không áp dụng cho những chứng từ đã có sẵn trong hệ thống thông tin một cửa quốc gia.

+ Thời hạn nộp thuế xuất khẩu xoài: Trong khoảng 30 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan.

+ Thời hạn cơ quan hải quan thực hiện thủ tục hải quan:

Hoàn thành việc kiểm tra hồ sơ chậm nhất là 02 giờ làm việc kể từ thời điểm cơ quan hải quan tiếp nhận đầy đủ hồ sơ hải quan;
Và hoàn thành việc kiểm tra thực tế hàng hóa chậm nhất là 08 giờ làm việc kể từ thời điểm người khai hải quan xuất trình đầy đủ hàng hóa cho cơ quan hải quan.

Về chi phí thông quan

+ Chi phí làm tờ khai hải quan: Thông thường chi phí làm tờ khai hải quan sẽ phụ thuộc vào đơn vị forwarder bạn lựa chọn. Tuy nhiên mức phí thông thường trên thị trường sẽ rơi vào 800.000 – 900.000vnd/tờ khai

+ Chi phí phát sinh tại cảng:

Đối với hàng FCL (Hàng nguyên cont): Thường phát sinh chi phí nâng hàng, hạ hàng và chi phí cơ sở hạ tầng
Đối với hàng LCL nhập (Hàng lẻ) : Thường phát sinh chi phí giao nhận, lưu kho, bốc xếp và chi phí cơ sở hạ tầng (nếu hàng trên 1 tấn)
Đối với hàng air: Thường phát sinh chi phí xử lý hàng hóa

Và một số chi phí phát sinh khác như: chi phí bảo hiểm, chi phí xử lý hàng hoá, chi phí lưu kho, và các chi phí khác liên quan đến quá trình vận chuyển và xuất khẩu…

Về thủ tục thông quan hàng xoài xuất khẩu

Bước 1: Doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ chứng từ như đã được nêu ở trên

Bước 2: Doanh nghiệp chuẩn bị chữ ký số, đăng ký với Tổng cục hải quan và cài đặt phần mềm khai báo hải quan VNACCS để truyền tờ khai (Đối với doanh nghiệp lần đầu xuất khẩu)

Bước 3: Doanh nghiệp đăng ký kiểm tra chuyên ngành như kiểm dịch thực vật, kiểm tra chất lượng xoài, hun trùng … Thường thì đó là tùy chọn theo thỏa thuận giữa bên mua và bên bán, chứ không phải là điều kiện bắt buộc khi làm thủ tục hải quan hàng xoài xuất khẩu.

Bước 4: Khai truyền tờ khai hải quan

Doanh nghiệp sử dụng phần mềm kê khai hải quan mà bạn đã cài đặt, nhập thông tin số liệu lô hàng vào tờ khai. Sau khi truyền thử, bạn cần kiểm tra lại 1 lần nữa những thông tin quan trọng như: Mã loại hình, mã chi cục hải quan, mã địa điểm lưu kho chờ thông quan…

Lưu ý: nếu sai những thông tin này, nhiều khả năng bạn phải hủy tờ khai, chứ không được truyền sửa như những thông tin khác.
Sau đó bạn truyền chính thức, tờ khai sẽ được hệ thống tự động phân luồng:

Nếu vào luồng xanh: Hệ thống đã thông quan và đến hải quan giám sát làm nốt thủ tục thanh lý tờ khai và nộp thuế (nếu có) là xong.
Nếu vào luồng vàng: Cơ quan hải quan sẽ yêu cầu doanh nghiệp xuất trình bộ hồ sơ giấy (xuất trình Invoice và packing list,..) để kiểm tra.
Nếu vào luồng đỏ: Hải quan sẽ yêu cầu doanh nghiệp xuất trình bộ hồ sơ hải quan giấy và thực hiện kiểm hóa hàng hóa thực tế (1 phần hoặc toàn phần). Nếu hàng hóa và chứng từ khớp nhau, doanh nghiệp sẽ được nhận kết quả và được thông quan tờ khai.

Tiếp đó, doanh nghiệp chuyển sang bước tiếp theo là nộp lại tờ khai tờ mã vạch cho hãng tàu, để họ làm thủ tục xác nhận thực xuất với hải quan giám sát, khi hàng đã lên tàu.

Tóm lại, quy trình khai báo hải quan và thông quan khá phức tạp, đòi hỏi người thực hiện phải hiểu quy định pháp luật và có khả năng ứng biến trước những bất ngờ phát sinh. Vì thế thay vì giao toàn quyền cho đơn vị forwarder, bạn nên cắt cứ nhân sự chuyên phụ trách và kiểm soát khâu này để đảm bảo thông tin, chứng từ được kê khai chính xác, hợp lý và giảm thiểu tối đa mọi sai sót có thể xảy ra trong quá trình thông quan cũng như sau thông quan. Đồng thời, không chỉ tờ khai mà các thông tin, dữ liệu và bộ hồ sơ hải quan cần được doanh nghiệp lưu lại ít nhất 5 năm để phòng khi cơ quan hải quan yêu cầu thực hiện thanh kiểm tra định kỳ để ngăn ngừa tối đa mọi phát sinh thuế có thể xảy ra.

>> Xem thêm: 10 bước rà soát tuân thủ hải quan nhằm đẩy nhanh thông quan, tiết kiệm thuế và giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp bạn

Hoàn thiện thủ tục kiểm tra sau thông quan mặt hàng xoài xuất khẩu

Khi doanh nghiệp xuất khẩu xoài, quá trình thông quan hàng hóa và vận chuyển hàng hóa từ nhà cung cấp đến đối tác nước ngoài chỉ là một phần trong toàn bộ quy trình. Tuy nhiên, bên cạnh công tác hoàn thiện thủ tục hải quan đó, nguy cơ rất cao rằng hàng hóa của bạn sẽ được chọn để kiểm tra sau thông quan bởi các thanh tra hải quan.

Kiểm tra sau thông quan hay còn được hiểu là thanh kiểm tra hải quan được diễn ra định kỳ/ đột xuất bao gồm kiểm tra hồ sơ hải quan, sổ kế toán, chứng từ kế toán và các chứng từ khác, tài liệu, dữ liệu có liên quan đến hàng xoài xuất khẩu. Bên cạnh đó, một số thanh tra sẽ yêu cầu kiểm tra thực tế hàng hóa trong trường hợp cần thiết cũng như các điều kiện khi hàng hóa đã được thông quan nhằm đảm bảo rằng hàng hóa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn và quy định hải quan.)

Theo đó, trong quá trình thực hiện thủ tục thông quan tại cảng, phần lớn các lô hàng xoài xuất khẩu chưa phải kiểm tra hoặc chỉ bị kiểm tra sơ bộ để hàng hóa được thông quan nhanh chóng phục vụ cho công tác sản xuất xuất khẩu, hoặc đưa vào lưu thông trong nước với mục đích lưu thông hàng hóa tại cảng, hỗ trợ doanh nghiệp giảm thiểu thời gian, chi phí lưu kho, lưu bãi tại cảng. Còn việc kiểm tra sau thông quan này sẽ được lựa chọn và thực hiện sau khi hàng hóa đã thông quan hoặc thực hiện sau 5-10 năm sau.

Đặc biệt, trong bối cảnh toàn cầu hóa như hiện nay, các cơ quan Hải quan toàn quốc đều tập trung nguồn lực triển khai quyết liệt mục tiêu: “Chuyển dịch xu thế quản lý hải quan tiền kiểm sang hậu kiểm“, tăng cường chống thất thu ngân sách qua công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện thủ tục hải quan, quản lý thuế, kiểm tra sau thông quan, thanh tra chuyên ngành, kiểm tra nội bộ, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại… Theo đó cơ quan hải quan sẽ tập trung rà soát chủ yếu vào các yếu tố hải quan sau:

Rà soát tên, số lượng, trọng lượng, chủng loại, mã HS code tương ứng với từng loại xoài xuất khẩu
Rà soát biểu mẫu C/O, chứng nhận xuất hàng hóa và hiệp định thương mại tự do tương ứng với mặt hàng xoài xuất khẩu
Rà soát mức thuế doanh nghiệp đang áp dụng cho xoài xuất khẩu và chủ động thực hiện miễn/giảm/hoàn thuế/ưu đãi thuế (nếu có) cũng như thu hồi và xử lý nợ thuế (nếu có)
Kiểm tra chất lượng xoài thực tế, thanh kiểm tra cơ sở lưu kho, xay, xát, chế biến thóc, xoài đã được kê khai …

Cụ thể quy trình kiểm tra sau thông quan đối với các doanh nghiệp thương mại, doanh nghiệp gia công, chế xuất, sản xuất xuất khẩu mặt hàng xoài được diễn ra như sau:

thu-tuc-nhap-khau-quy-trinh-kiem-tra-sau-thong-quan

Quy trình kiểm tra sau thông quan tại Việt Nam

Lưu ý: Thông thường hoạt động kiểm tra sau thông quan sẽ được áp dụng với các doanh nghiệp có hoạt động nộp thuế xuất khẩu/ nhập khẩu xoài, đặc biệt là các doanh nghiệp có mức độ tuân thủ hải quan ở mức thấp hoặc trung bình. Theo đó,

Thấu hiểu các sai sót thường gặp và các lưu ý quan trọng giúp doanh nghiệp giảm thiểu tối đa rủi ro về thuế

– Đối với mã HS Code: Khi xuất khẩu xoài, các doanh nghiệp thường mắc vào một số lỗi phổ biến khi sai mã HS Code cho mặt hàng xoài xuất khẩu như: không nhất quán trong mã HS giữa địa điểm xuất xứ và nơi nhập khẩu, giữa các lần kê khai, và giữa các loại xoài khác nhau. Thêm vào đó, việc doanh nghiệp không cập nhật thông báo về việc Tổng cục Hải quan đã thực hiện phân loại mã HS của từng loại xoài cũng dẫn đến sự chênh lệch mã HS Code giữa doanh nghiệp với Tổng Cục Hải quan. Điều này có thể gây ra sự bất đồng trong việc xác định thuế và thanh kiểm tra hải quan.

>> Để tránh những vấn đề này, các doanh nghiệp cần chắc chắn rằng thông tin về mã HS được cập nhật đúng cách và nhân viên được đào tạo để áp dụng mã HS chính xác cho sản phẩm xoài xuất khẩu của mình ngay từ lần đầu tiên để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo tuân thủ các quy định hải quan hiệu quả.

– Đối với trị giá hải quan: Để tránh rơi vào các trường hợp như bị ấn định thuế, hoặc bị phản hồi trị giá kê khai thấp hơn cơ sở giá của hải quan địa phương, hoặc có mối quan hệ đặc biệt làm ảnh hưởng đến giá… Doanh nghiệp có thể áp dụng các giải pháp như:

Đào tạo nhân viên về quy định và phương pháp xác định trị giá hải quan hàng xoài xuất khẩu,
Xây dựng cơ sở dữ liệu rõ ràng và đồng nhất về trị giá hàng hóa từ các nguồn tin đáng tin cậy, đảm bảo các chứng từ bảo vệ 4 điều kiện của trị giá giao dịch được lưu trữ;
Trình bày đầy đủ, nghiên cứu và xác định rõ cơ sở giá địa phương, áp dụng đúng các khoản phải cộng/ phải trừ khi xác định trị giá hải quan để giảm thiểu tối đa việc xác định sai trị giá hải quan làm thiệt hại cho chính bản thân doanh nghiệp. Đặc biệt, cần lưu tâm đến các yếu tố ảnh hưởng đến trị giá như: giá chuyển nhượng, giá đặc biệt, giá bán buôn, giá bán lẻ… để có những phương án giải quyết phát sinh…

– Đối với báo cáo quyết toán hải quan: Một số sai sót các doanh nghiệp gia công, chế xuất, sản xuất xuất khẩu xoài thường gặp thường bao gồm:

Thiếu liên kết giữa các phòng ban kế toán, kho và phòng xuất nhập khẩu, sản xuất; và các khác biệt về mã HS code hoặc đơn vị tính giữa các phòng ban trên;
Cán bộ xuất nhập khẩu chưa hiểu rõ các bút toán kế toán, movement type dẫn đến kê khai sai mã loại hình, số lượng, chưa đồng bộ mã HS code cho từng loại xoài xuất khẩu;
Một số nguyên nhân khác: xuất giao gia công, xuất chờ hủy, không mở tờ khai; mở tờ khai sai loại hình; ghi nhận vật tư tiêu hao và vật tư đóng gói vào tài khoản đầu 632/ 642. …

Để khắc phục tình trạng này doanh nghiệp nên có các biện pháp đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu giúp nhân sự xuất nhập khẩu: nâng cao kỹ năng tính toán xuất – nhập – tồn nguyên liệu, vật tư nhập khẩu, hàng hóa xuất khẩu; kỹ năng xử lý nguyên vật liệu dư thừa trong sản xuất; kỹ năng cân đối số liệu giữa các bộ phận; cách tính định mức trung bình, cân đối định mức; kinh nghiệm xử lý khi định mức thực tế khác với định mức kỹ thuật sản xuất… hoặc nhờ đến sự hỗ trợ của các chuyên gia hải quan hàng đầu, uy tín giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống thông tin luân chuyển giữa các phòng ban, đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận kho – kế toán – xuất nhập khẩu – sản xuất, khắc phục sai sót về chênh lệch số liệu xuất nhập tồn và giảm thiểu tối đa phế phẩm phẩm phế liệu. Thấu hiểu điều đó, TACA gửi đến doanh nghiệp: Dịch vụ rà soát báo cáo quyết toán hải quan

>> Xem thêm:

Q&A liên quan đến thủ tục xin cấp một số chứng từ quan trọng để xuất khẩu xoài thành công

Tại đây TACA gửi đến doanh nghiệp thông tin chi tiết về: Thời gian, địa điểm, thủ tục và hồ sơ giúp doanh nghiệp tiến hành xin cấp: Chứng nhận kinh doanh, chứng nhận chất lượng xoài xuất khẩu, chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm, tự công bố sản phẩm xoài xuất khẩu, chứng nhận lưu hành tự do, chứng nhận y tế, chứng nhận kiểm dịch thực vật, chứng nhận hun trùng,… kèm theo các lưu ý quan trọng tương ứng nhằm cung cấp cho nhà quản lý cái nhìn bao quát hơn và hiểu rõ hơn về lộ trình xuất khẩu xoài để từ đó đẩy nhanh tiến độ thông quan, tối ưu hóa thời gian, chi phí và ngăn ngừa mọi rủi ro có thể phát sinh trong quá trình thông quan xoài tại khẩu.

1. Doanh nghiệp đăng ký chứng nhận kinh doanh

Đối với doanh nghiệp lần đầu xuất khẩu xoài từ Việt Nam đi các quốc gia khác, doanh nghiệp cần đăng ký giấy chứng nhận kinh doanh, theo đó, bạn cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ thành lập giấy phép kinh doanh nộp tại Sở Kế Hoạch Đầu Tư.

Tiếp theo, bạn tải hồ sơ từ trang Đăng ký kinh doanh và làm theo hướng dẫn, sau đó bạn tạo tài khoản và up hồ sơ lên, trong thời gian 03 ngày làm việc sẽ có kết quả (nếu hồ sơ hợp lệ)

– Hồ sơ đầy đủ gồm:

Đơn đề nghị thành lập công ty
Điều lệ công ty
Chứng minh nhân dân hoặc Passport của người đại diện pháp luật
Giấy ủy quyền cho người nộp hồ sơ

Lưu ý: Trên giấy phép kinh doanh phải có ngành nghề sản xuất và kinh doanh xoài và thời gian lập giấy phép kinh doanh tại Sở kế hoạch đầu tư từ 05 đến 07 ngày làm việc

2. Doanh nghiệp làm giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm

Bạn có thể vào trang website của ban quản lý an toàn thực phẩm tại http://bqlattp.hochiminhcity.gov.vn. Sau đó tải đơn đề nghị theo mẫu quy định và kèm theo hồ sơ đầy đủ gồm:

Đơn đề nghị xin cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm
Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh có ngành nghề sản xuất, kinh doanh xoài
Bản thuyết minh về cơ sở vật chất, trang thiết bị; dụng cụ bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm sản xuất xoài
Bản vẽ sơ đồ thiết kế mặt bằng của cơ sở và khu vực xung quanh xoài
Sơ đồ quy trình sản xuất thực phẩm hoặc quy trình bảo quản; phân phối sản phẩm và bản thuyết minh về cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ của cơ sở
Giấy xác nhận tập huấn kiến thức về an toàn thực phẩm của chủ cơ sở và người trực tiếp sản xuất, kinh doanh xoài
Giấy xác nhận đủ sức khoẻ chủ cơ sở và của người trực tiếp sản xuất; kinh doanh xoài

Lưu ý: Giấy phép an toàn thực phẩm nơi sản xuất xoài có thời gian 03 năm, sau 03 năm doanh nghiệp phải xin cấp lại, thành phần hồ sơ xin cấp lại giống ban đầu

3. Doanh nghiệp tự công bố sản phẩm xoài xuất khẩu

Tự công bố sản phẩm xoài dựa vào nghị định Nghị định 15/2018/NĐ-CP – Quy định chi tiết thi hành một số điều của luật an toàn thực phẩm và nộp tại Ban quản lý an toàn thực phẩm. Để hoàn thiện bước này, doanh nghiệp vào website http://bqlattp.hochiminhcity.gov.vn tải bản công bố sản phẩm và làm theo hướng dẫn, sau đó kèm theo những giấy tờ pháp lý dưới đây:

Giấy phép đăng ký kinh doanh
Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm
Kết quả kiểm nghiệm xoài

Sau khi nhận được hồ sơ đầy đủ Ban quản lý an toàn thực phẩm sẽ đăng tải hồ sơ công bố lên website, sau 3 đến 05 ngày hồ sơ của bạn sẽ đăng tải thành công.

4. Xin cấp giấy chứng nhận lưu hành tự do (Giấy phép xuất khẩu)

Giấy chứng nhận lưu hành tự do (Certificate of Free Sale) do Bộ Công Thương quản lý và cấp giấy chứng nhận căn cứ vào quy định: Quyết định 10/2010/QĐ-TTg – Quy định giấy chứng nhận lưu hành tự do đối với sản phẩm, hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu. Bộ hồ sơ doanh nghiệp cần chuẩn bị bao gồm:

Giấy phép đăng ký kinh doanh
Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm
Kết quả kiểm nghiệm xoài
Bản tự công bố sản phẩm

Trong thời gian 05 đến 07 ngày làm việc (tính từ ngày nộp hồ sơ hợp lệ), doanh nghiệp đến nhận kết quả là giấy chứng nhận lưu hành tự do; trường hợp có sửa đổi bổ sung thì Bộ Công Thương sẽ ra công văn hướng dẫn bổ sung hồ sơ.

5. Kiểm dịch thực vật cho xoài xuất khẩu

Trước khi được xuất khẩu sang thị trường nước ngoài, Chi cục kiểm dịch sẽ tiến hành kiểm tra về hàm lượng thuốc bảo vệ thực vật có trong xoài. Dư lượng thuốc tồn trong quả xoài không được vượt quá hạn mức để tránh ảnh hưởng đến chất lượng quả và sức khỏe người tiêu dùng.

Thủ tục kiểm dịch thực vật cho xoài là một quy trình tương đối đơn giản. Đầu tiên, doanh nghiệp cần điền đơn đăng ký kiểm dịch thực vật và gửi mẫu sản phẩm đến cơ quan kiểm dịch thực vật. Thời gian xử lý thông thường là từ 1-2 ngày sau khi cơ quan kiểm dịch nhận được mẫu và hồ sơ đầy đủ.

– Hồ sơ đăng ký kiểm dịch thực vật cho lô hàng xoài xuất khẩu gồm có:

Giấy đăng ký kiểm dịch thực vật (Theo mẫu của cơ quan kiểm dịch được quy định tại Phụ lục IV ban hành kèm theo Thông tư 33/2014/TT-BNNPTNT);
Hóa đơn thương mại, vận đơn, phiếu đóng gói hàng hóa nếu có;
Giấy ủy quyền của chủ hàng (Trong trường hợp bên đăng ký là người được chủ hàng ủy quyền);
Mẫu xoài của lô hàng cần kiểm dịch.

Lưu ý: Lần đầu bên kiểm dịch thực vật có thể sẽ về tại cơ sở để kiểm tra hàng hóa hoặc sẽ kiểm tại cảng. Các lần sau doanh nghiệp có thể chuyển hàng lên chi cục kiểm dịch để kiểm tra hàng, tùy theo sự lựa chọn của doanh nghiệp.

6. Thực hiện hun trùng cho xoài xuất khẩu

Lô hàng xuất khẩu xoài sau khi đã được đóng cẩn thận trong container và vận chuyển ra cảng đi. Doanh nghiệp/ tổ chức cần liên hệ với đơn vị cung cấp dịch vụ hun trùng, cung cấp cho họ số container để tiến hành hun trùng cho lô hàng xuất khẩu xoài

Để tiến hành thủ tục hun trùng, Doanh nghiệp cần các hồ sơ dưới đây:

Bộ chứng từ theo quy định để được cấp giấy phép khử trùng
Hóa đơn
Phiếu đóng gói hàng hóa
Booking

Lưu ý: Trong quá trình liên hệ, doanh nghiệp/ tổ chức bạn chỉ cần cung cấp số container, những thứ còn lại cứ để bên dịch vụ hun trùng họ lo.

7. Kiểm soát dán nhãn hàng hóa khi xuất khẩu xoài (Shipping mark):

Thông thường các việc dán Shipping mark trên các kiện hàng sẽ được đơn vị logistics phụ trách, tuy nhiên doanh nghiệp lại là đơn vị gánh chịu hậu quả nếu có vấn đề gì xảy ra. Do vậy bạn cũng cần cắt cử nhân sự đặc biệt lưu tâm đến vấn đề này để phối hợp với đơn vị logistics và đảm bảo quá trình vận chuyển diễn ra thuận lợi, hiệu quả. Bên cạnh các thông tin doanh nghiệp cần cung cấp cho đơn vị logistics như: Tên hàng (bằng tiếng Việt, tiếng Anh), HS Code, Quantity (số lượng hàng cụ thể, đóng carton hay pallet), Volume, DIM (dài x rộng x cao), Gross weight (cân nặng), Hoặc số lượng container, Loại container (Cont 20/ Cont 40), Địa chỉ giao hàng / địa chỉ nhận hàng … thì doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến:

Tính chính xác của tên hàng, tên đơn vị nhập khẩu, MADE IN VIETNAM, Số thứ tự kiện/tổng số kiện và các thông tin khác như Số hợp đồng/invoice trên shipping mark…
Phối hợp với đơn vị logistics theo dõi và bám sát yêu cầu, quy định đánh dấu shipping mark của đối tác/ nước nhập khẩu để đảm bảo thông tin đưa lên đúng, đúng thời điểm và tránh sai sót
Giải quyết các vấn đề sắp xếp hàng hóa: Nếu có yêu cầu đặc biệt về cách sắp xếp hàng hóa trong container hoặc phương tiện vận chuyển khác, doanh nghiệp cần thảo luận và đưa ra hướng dẫn rõ ràng cho đơn vị logistics để đảm bảo tuân thủ và hiệu quả trong quá trình vận chuyển.
Tính toán chi phí và rủi ro: Việc quản lý và đánh dấu shipping mark đúng cách giúp giảm thiểu rủi ro và chi phí không cần thiết trong quá trình vận chuyển. Chủ doanh nghiệp nên quan tâm đến việc này để đảm bảo hoạt động kinh doanh hiệu quả.

Tóm lại, TACA tin rằng sứ mệnh “mang xoài Việt đi khắp thế giới” là một mục tiêu tuyệt vời không chỉ mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp bạn mà còn mang ý nghĩa lớn lao đối với nền nông nghiệp Việt Nam. Quá trình ấy không chỉ đơn thuần là thực hiện các thủ tục hải quan, thông quan xuất khẩu xoài mà còn là cuộc chiến để đẩy mạnh sản lượng, chất lượng cũng như uy tín từng thương hiệu xoài Việt trên thị trường quốc tế. Muốn vậy thì việc đảm bảo tính tuân thủ về nguồn gốc xuất xứ, tên hàng, mã HS, trị giá hải quan và các vấn đề khác liên quan đến hải quan là vấn đề đặc biệt quan trọng và cần được lưu tâm đúng mực để giảm thiểu tối đa mọi rủi ro phát sinh trong quá trình kiểm tra sau thông quan.

Đừng để bất cứ vướng mắc nào về thủ tục hải quan lấy đi thời gian, tài chính và uy tín của doanh nghiệp bạn trên chặng đường chinh phục thị trường toàn cầu. Hãy để TACA giải quyết tất cả điều đó!

Chuyên gia của chúng tôi luôn sẵn lòng hỗ trợ bạn đạt 100% tuân thủ hải quan. Việc của bạn chỉ là tập trung gia tăng lợi nhuận từ tăng trưởng sản lượng, trị giá hải quan hàng xoài xuất khẩu; mở rộng thị phần quốc tế và góp sức khẳng định thương hiệu xoài Việt – Chất lượng cao trên bản đồ thương mại toàn cầu.