
C/O giáp lưng – giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền trong các quốc gia thuộc Hiệp định thương mại tự do (FTA) trung gian nhằm tái xuất khẩu hàng hóa. Đây là một loại chứng từ quan trọng quyết định hàng hóa của doanh nghiệp bạn có được phép thông quan không? Có được lưu hành trên thị trường không? Và có được hưởng ưu đãi thuế quan hay không?
Để doanh nghiệp bạn có cái nhìn tổng quát hơn về chứng nhận xuất xứ hàng hóa giáp lưng và cách thức giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí mà vẫn đảm bảo tính tuân thủ và hợp pháp của CO giáp lưng, TACA gửi đến bạn đọc bài phân tích chuyên sâu dưới đây:
– CO giáp lưng (Movement Certificate hoặc Back-To-Back CO) là giấy chứng nhận hàng xuất khẩu giữa các nước thuộc FTA (Hiệp định thương mại tự do) qua trung gian, được hưởng ưu đãi thuế quan do bên xuất khẩu đầu tiên cấp. Bản chất của C/O giáp lưng là chứng nhận nguồn gốc hàng hóa được vận chuyển từ nước xuất khẩu đến nước nhập khẩu mà không làm mất xuất xứ dù đã qua nước trung gian.
Như vậy, đặc trưng của C/O giáp lưng bao gồm:
Chính vì CO giáp lưng đòi hỏi phải có ít nhất 3 nước liên quan gồm: nước xuất khẩu, nước trung gian và nước nhập khẩu. Nên điều này một phần đã khiến nhiều người dễ bị nhầm lẫn giữa CO giáp lưng và CO ba bên. Để sáng tỏ điều này, chúng ta hãy cùng theo dõi 2 ví dụ trực quan dưới đây:
– Đối với CO giáp lưng: Công ty nhập khẩu ở Việt Nam kí hợp đồng mua hàng ở Singapore chi tiết như sau: Hàng A sản xuất tại Trung Quốc vận chuyển qua Singapore, hàng được vận chuyển từ Cảng Brani (Singapore) về cảng Hải Phòng (Việt Nam). Do cả 3 nước Trung Quốc, Singapore và Việt Nam đều là thành viên của FTA nên nước nhập khẩu cuối cùng (Việt Nam) sẽ được hưởng mức thuế ưu đãi nếu:

Ví dụ: C/O giáp lưng
Ví dụ: C/O giáp lưng
– Đối với CO ba bên: Công ty nhập khẩu ở Việt Nam ký hợp đồng mua hàng với công ty Singapore chi tiết như sau: Hàng B được sản xuất tại Australia chuyển thẳng từ Australia về Việt Nam, hóa đơn thương mại do công ty Singapore phát hành:

Ví dụ: C/O ba bên
Ví dụ: C/O ba bên
>> Có thể thấy: Cả 2 chứng từ này đều xuất hiện khi có giao dịch ít nhất 3 bên tham gia ở 3 quốc gia khác nhau. Tuy nhiên: Để được cấp C/O 3 bên, hàng hóa được giao thẳng từ nước xuất khẩu (sản xuất) tới nước nhập khẩu cuối cùng & để được cấp C/O giáp lưng thì hàng hóa được vận chuyển sang nước trung gian, sau đó mới chuyển về nước nhập khẩu cuối cùng.
Tổ chức cấp Chứng nhận Xuất xứ (C/O) của nước thành viên trung gian có thể cung cấp C/O giáp lưng nếu nhận được đơn đề nghị từ doanh nghiệp xuất khẩu. Điều kiện để nhận C/O Giáp lưng bao gồm:
1. Xuất trình C/O ban đầu: Doanh nghiệp đề nghị cấp CO cần có bản CO gốc hoặc bản sao (được chứng thực) nhằm đảm bảo thông tin trên CO giáp lưng trùng khớp với một số thông tin quan trọng trên CO gốc. Do đó, khi rà soát CO doanh nghiệp cần lưu ý rằng các ô trong chứng nhận xuất xứ hàng hóa giáp lưng phải được điền đầy đủ. Giá FOB của nước thành viên trung gian tại ô số 9 phải được ghi trong C/O giáp lưng.
2. Xử lý lô hàng xuất khẩu từng phần: Đối với các lô hàng xuất khẩu từng phần, trị giá của từng phần xuất khẩu đó sẽ được ghi thay cho trị giá của cả lộ hàng trên C/O ban đầu. Khi cấp C/O giáp lưng cho đơn vị xuất khẩu, nước thành viên trung gian phải đảm bảo tổng số lượng tái xuất khẩu của các lô hàng xuất khẩu từng phần không vượt quá số lượng ghi trên C/O ban đầu nhập khẩu từ Nước thành viên đầu tiên.
3. Kiểm tra và yêu cầu xuất trình: Trong trường hợp không đầy đủ thông tin và/hoặc nghi ngờ có vi phạm, cơ quan Hải quan của Nước thành viên nhập khẩu cuối cùng có thể yêu cầu xuất trình C/O ban đầu.
4. Tương đồng với các Hiệp định thương mại khác: Trong trường hợp không đầy đủ thông tin và/hoặc nghi ngờ có vi phạm, cơ quan Hải quan của Nước thành viên nhập khẩu cuối cùng có thể yêu cầu xuất trình C/O ban đầu.
>>>Xem thêm:
Dưới đây là bảng các mẫu chứng nhận xuất xứ hàng hóa CO phổ biến, giúp doanh nghiệp dễ dàng nắm bắt các thông tin để mở rộng thị trường xuất nhập khẩu trong dài hạn:
| C/O form D | C/O mẫu S |
| C/O mẫu VJ | C/O mẫu AK |
| C/O mẫu AI | C/O mẫu EAV |
| C/O mẫu AANZ | C/O mẫu A |
| C/O mẫu VC | C/O mẫu E |
CO giáp lưng là chứng từ quan trọng quyết định tình tuân thủ và các ưu đãi thuế quan cho doanh nghiệp. Tuy nhiên để được hưởng trọn vẹn những ưu đãi đó, doanh nghiệp cần đảm bảo các yếu tố sau:
– C/O giáp lưng cần cung cấp đầy đủ và rõ ràng thông tin về xuất xứ, quy trình sản xuất, và mô tả chi tiết về hàng hóa. Thông tin phải đủ chi tiết để chứng minh đúng nguồn gốc của sản phẩm.
– Đặc biệt đối với “tên nhà xuất khẩu/ nhập khẩu” trên CO giáp lưng:
+ Theo quy định của một số FTA, nhà xuất khẩu và nhà nhập khẩu trên C/O giáp lưng và C/O gốc phải là cùng một người. Điều này có nghĩa là đơn vị nhập khẩu (trên C/O gốc) cũng phải đồng thời là đơn vị xuất khẩu (trên C/O giáp lưng). Qua đó giúp đảm bảo tính nhất quán trong quá trình thương mại và ngăn chặn việc bán hàng cho các bên trung gian tại các khu vực thương mại tự do như AKFTA, ACFTA, AIFTA.
Quy định này, mặc dù có thể giúp kiểm soát và làm cho quan hệ thương mại trở nên minh bạch hơn, nhưng nó cũng có thể làm giảm sự thuận lợi, đặc biệt là khi có nhiều hơn hai bên tham gia. Ngoài ra, một số FTA còn đặt ra yêu cầu cao hơn, bao gồm việc yêu cầu sản phẩm hoàn toàn nằm trong sự kiểm soát của cơ quan hải quan (AIFTA, ACFTA).
| Tên của điều khoản | Nhà nhập khẩu trên CO gốc và nhà xuất khẩu trên CO giáp lưng phải là 1 | |
| ACFTA | Movement Certificate | v |
| ATIGA | Back – to – back C/O | x |
| AJCEP | Back – to – back C/O | x |
| AKFTA | Back – to – back C/O | v |
| AANZFTA | Back – to – back C/O | x |
| AIFTA | Back – to – back C/O | v |
+ Tuy nhiên, cũng có một số FTA không yêu cầu điều này, hiệp định cho phép đơn vị nhập khẩu (trên C/O gốc) có thể bán hàng cho một thương nhân khác và thương nhân này sẽ đứng tên tại Ô số 1 (nhà xuất khẩu) trên C/O giáp lưng (ATIGA, AANZFTA, AJCEP).
– Doanh nghiệp có thể căn cứ vào các quy định pháp luật về CO giáp lưng và các điều kiện cần có để được hưởng ưu đãi thuế quan của nước xuất xứ, nước nhập khẩu và các hiệp định thương mại tự do (FTA) nếu có.
– Chẳng hạn, đối với trường hợp C/O giáp lưng được cấp cho các lô hàng giao dịch liên quan đến 3 công ty có trụ sở tại 2 nước thành viên:
Hàng hóa có nguồn gốc từ Việt Nam được Bộ Công thương cấp Chứng nhận Xuất xứ (C/O) mẫu D khi xuất khẩu. Khi đến kho ngoại quan tại Singapore, cơ quan có thẩm quyền của Singapore tiếp tục cấp C/O giáp lưng mẫu D, dựa trên C/O mẫu D gốc được Việt Nam cấp ban đầu, và sau đó hàng hóa được nhập khẩu trở lại Việt Nam.
Cơ quan hải quan tại Việt Nam chấp nhận C/O giáp lưng mẫu D trong trường hợp chỉ có 2 quốc gia tham gia giao dịch. Quá trình kiểm tra tính hợp lệ của C/O giáp lưng được thực hiện theo quy định hiện hành.
Cụ thể, trong trường hợp C/O mẫu D được cấp sau ngày xuất khẩu, C/O sẽ được đánh dấu tích vào ô số 13 “Issued Retroactively” thay vì sau 3 ngày như trước. Các điều chỉnh khác trên C/O mẫu D bao gồm:
– Chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O giáp lưng): sẽ có hiệu lực trong thời hạn 12 tháng kể từ thời điểm được cấp hoặc phát hành và phải nộp cho cơ quan hải quan Nước thành viên nhập khẩu trong thời gian đó.
– Thời gian cấp giấy chứng nhận xuất xứ CO giáp lưng: (Kể từ khi đơn vị có thẩm quyền nhận được bộ hồ sơ đầy đủ và hợp lệ từ doanh nghiệp):
Bên cạnh đó:
– Cơ quan có thẩm quyền cấp C/O giáp lưng hiện nay gồm:
Thông thường, doanh nghiệp xin cấp giấy chứng nhận xuất xứ CO giáp lưng tại Việt Nam cần đáp ứng 5 bước quan trọng dưới đây:
– Bước 1: Doanh nghiệp khai báo hồ sơ đăng ký thương nhân/ doanh nghiệp lần đầu tiên tại Hê thống quản lý & cấp chứng nhận xuất xứ điện tử – Bộ Công Thương:
– Bước 2: Đính kèm hồ sơ đề nghị cấp C/O tại: www.ecosys.gov.vn, nộp trực tiếp hoặc gửi bưu điện hồ sơ đề nghị cấp C/O giáp lưng tại trụ sở của Tổ chức cấp C/O. Hồ sơ bao gồm:
– Bước 3: Tổ chức cấp C/O sẽ xem xét hồ sơ đề nghị cấp C/O của thương nhân và trả về một trong những kết quả sau:
– Bước 4: Cán bộ thuộc tổ chức cấp C/O xác nhận và nhập dữ liệu vào hệ thống.
– Bước 5: Tổ chức cấp C/O ký, đóng dấu và trả C/O cho doanh nghiệp.
– Để đảm bảo thuận lợi trong quá trình xuất khẩu, giải trình và chứng minh nguồn gốc xuất xứ hàng hóa từ Việt Nam, doanh nghiệp cần chủ động chuẩn bị các chứng từ sau:
+ Ðơn đề nghị cấp C/O (1 bản, theo mẫu).
+ Các tờ C/O đã kê khai hoàn chỉnh : tối thiểu 4 bản (1 bản chính và 1 bản copy đơn vị C/O chuyển khách hàng, 1 bản copy đơn vị C/O lưu, 1 bản copy cơ quan cấp C/O lưu. Riêng form ICO làm thêm 1 bản First copy để VCCI chuyển cho Tổ chức cà phê quốc tế ICO).
+ Các chứng từ xuất khẩu (chứng minh hàng xuất khẩu từ Việt Nam)
+ Các chứng từ giải trình và chứng minh nguồn gốc xuất xứ Việt Nam của hàng hóa:
Hệ thống rà soát, kiểm tra và quản lý CO giáp lưng hoạt động hiệu quả là hệ thống đảm bảo 3 yếu tố: Quy trình – công nghệ – con người. Trong đó:
– Về quy trình: Quy trình xin cấp – kiểm tra – rà soát và lưu trữ CO giáp lưng của doanh nghiệp cần đảm bảo tính rõ ràng, tường minh và được phân quyền rõ ràng theo vị trí công việc từng nhân sự. Đồng thời, doanh nghiệp cần có hệ thống thông tin được chuẩn hóa theo quy định nhà nước để giảm thiểu nguy cơ sai sót và tăng tính đồng nhất cho toàn hệ thống.
– Về công nghệ: Hệ Thống Công Nghệ Thông Tin: Sử dụng hệ thống Công nghệ Thông tin để tự động hóa quy trình, giảm thiểu sai sót con người và tăng cường khả năng tra cứu thông tin. Đồng thời, doanh nghiệp có thể áp dụng công nghệ blockchain để tăng cường minh bạch và độ an toàn của thông tin.
– Về con người: Đội ngũ nhân sự trong doanh nghiệp cần đảm bảo nắm vững các quy định pháp luật về giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa, quy định pháp luật về các hiệp định thương mại tự do và các nghiệp vụ liên quan khác. Bên cạnh đó các hoạt động đào tạo nhận sự và đảm bảo mối quan hệ bền chặt với cơ quan hải quan cũng là vấn đề quan trọng doanh nghiệp cần đặc biệt lưu tâm.
>>Xem thêm: Khắc phục sai sót thường gặp trong chứng nhận xuất xứ hàng hóa
Để xây dựng một hệ thống rà soát, kiểm tra và quản lý Chứng từ Xuất xứ (CO) giáp lưng hiệu quả, doanh nghiệp có thể áp dụng một số giải pháp sau:
1. Về quy trình: Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình xin cấp – kiểm tra – rà soát và lưu trữ CO giáp lưng một cách rõ ràng, minh bạch, chuẩn hóa thông tin và xác định rõ vai trò, trách nhiệm của từng bộ phận, nhân viên trong quy trình. Cụ thể, doanh nghiệp có thể:
2. Về công nghệ: Hiện nay nhiều doanh nghiệp áp dụng các công nghệ hiện đại trong việc kết xuất, lưu trữ và quản lý chứng nhận xuất xứ hàng hóa bao gồm hệ thống CO giáp lưng để tự động hóa quy trình, giảm thiểu sai sót con người và tăng cường khả năng tra cứu thông tin.
3. Về con người: Một hệ thống quản lý chứng nhận xuất xứ hàng hóa có được thự thi một cách chuẩn chỉnh, tránh gian lân và sai sót hay không phụ thuộc rất lớn vào năng lực và trách nhiệm của đội ngũ nhân sự, do đó, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý trong công tác:
>> Như vậy có thể thấy, để đảm bảo tính tuân thủ và hợp lệ của CO giáp lưng, đòi rất nhiều kiến thức đặc biệt, do đó để tiết kiệm thời gian, chi phí xin cấp và rà soát CO giáp lưng, doanh nghiệp có thể cân nhắc đến phương án tìm đến các đơn vị cố vấn uy tín, chẳng hạn như TACA, SGS, Bureau Veritas, Intertek, … để kiểm tra và xác nhận thông tin trong C/O giáp lưng. Những tổ chức này thường có các chuyên gia giàu kinh nhiệm thực chiến và các quy trình kiểm tra chất lượng theo khung chuẩn từ cơ quan hải quan do đó sẽ nhanh chóng và dễ dàng hơn trong việc chuẩn hóa CO giáp lưng và khai thác triệt để lợi ích tiềm năng của FTA trong việc xóa/giảm thuế quan cho doanh nghiệp.
>> Thấu hiểu sâu sắc những vấn đề mà doanh nghiệp đang gặp phải, đặc biệt là công tác rà soát giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa CO. Đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm thực chiến của TACA gửi đến doanh nghiệp “Giải pháp rà soát chứng nhân xuất xứ hàng hóa” tối ưu được gói gọn trong 3 giai đoạn xuyên suốt:
– Giai đoạn 1: Đánh giá khả năng xin cấp C/O
Với giai đoạn này, TACA sẽ cùng doanh nghiệp rà soát hàng hóa, chứng từ xem đơn vị đã đủ tiêu chí để được cấp C/O và được hưởng ưu đãi thuế từ FTA không?
– Giai đoạn 2: Hỗ trợ doanh nghiệp xin cấp C/O
– Giai đoạn 3: Rà soát hệ thống C/O trong vòng 5 năm gần nhất
Tất cả sẽ có trong Dịch vụ rà soát C/O với cam kết đảm bảo tuân thủ 100% theo đúng quy chuẩn của Tổng Cục Hải quan nhằm giảm thiểu rủi ro tiềm ẩn & tối đa hóa mức thuế ưu đãi cho doanh nghiệp bạn!
Dịch vụ rà soát CO – giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O Review)
>> Tham khảo thêm:
Hoặc vui lòng liên hệ với TACAtheo Hotline CSKH: 0982 518 586
Taca Import & Export Consulting,
Tầng 2, tòa A, Chelsea Residences, số 48 Trần Kim Xuyến, Phường Yên Hoà, TP Hà Nội.
Hotline: 0982 518 586
Support@taca.edu.vn
Tầng 18, Tòa nhà Vincom Center Đồng Khởi, 72 Lê Thánh Tôn, Phường Bến Nghé, Quận 1, HCM
Hotline: 0985 611 911