Từ ngày 01/07/2025 đến hết ngày 31/12/2026, nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ sẽ tiếp tục được giảm thuế VAT, giảm 2% áp dụng mức thuế GTGT ưu đãi từ 10% xuống 8%. Đây là đòn bẩy tài chính mạnh mẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm hàng tỷ đồng, tăng dòng tiền tái đầu tư và bứt phá trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Nội dung chi tiết của chính sách này? Sản phẩm nào được áp dụng? Xuất hóa đơn như thế nào để đúng luật, tránh bị loại chi phí, truy thu hay xử phạt? Bài viết dưới đây sẽ là cẩm nang dành riêng cho chủ doanh nghiệp, giúp bạn tận dụng tối đa ưu đãi giảm thuế VAT một cách hợp pháp, hiệu quả và kịp thời. Mời bạn đọc tiếp nhé.
Trong bối cảnh chi phí đầu vào leo thang, lãi suất biến động và áp lực cạnh tranh ngày một lớn, chính sách giảm thuế VAT đang trở thành một trong những giải pháp hỗ trợ tài chính rõ rệt nhất mà doanh nghiệp không nên bỏ lỡ. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa lợi ích từ chính sách này, chủ doanh nghiệp cần nắm rõ các mốc thời gian áp dụng, phạm vi hàng hóa – dịch vụ được giảm thuế VAT và những điểm cần đặc biệt lưu ý khi triển khai trong thực tế.
Theo Nghị định số 174/2025/NĐ-CP, chính sách giảm 2% thuế suất thuế giá trị gia tăng (GTGT) tiếp tục được triển khai trong giai đoạn từ ngày 01/07/2025 đến hết ngày 31/12/2026. Đây là một trong những biện pháp tài khóa trọng tâm nhằm hỗ trợ phục hồi và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp giảm áp lực chi phí trong bối cảnh biến động.
Chính sách giảm thuế VAT áp dụng đối với các hàng hóa, dịch vụ đang chịu thuế suất 10% sẽ được giảm còn 8% trong khoảng thời gian nêu trên. Tuy nhiên, vẫn có một số nhóm ngành đặc thù không thuộc diện được giảm, cụ thể:
Nhóm ngành như viễn thông, tài chính – ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, bất động sản, sản phẩm kim loại, và các sản phẩm khai khoáng (trừ than). Các trường hợp này được liệt kê chi tiết tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định.
Các hàng hóa – dịch vụ đang chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng), được nêu cụ thể trong Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định.
Một lưu ý quan trọng là: chính sách giảm thuế VAT này được áp dụng đồng nhất ở tất cả các khâu, bao gồm nhập khẩu, sản xuất, gia công và thương mại.
Đối với các mặt hàng vừa thuộc Phụ lục I hoặc II, nhưng đồng thời thuộc đối tượng không chịu thuế hoặc chịu thuế suất 5% theo Luật Thuế GTGT, thì không áp dụng giảm còn 8%, mà tiếp tục thực hiện theo mức thuế suất theo luật định.
Với mức giảm thuế VAT từ 10% xuống 8%, chính sách này mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp ở cả ngắn hạn lẫn dài hạn.
Thứ nhất, doanh nghiệp có thể giảm đáng kể chi phí đầu vào, đặc biệt là với các khoản chi mua nguyên vật liệu, hàng hóa hoặc chi phí thuê ngoài. Chỉ cần khối lượng giao dịch lớn, thì mức 2% tiết giảm sẽ trở thành một khoản tài chính đáng kể và hoàn toàn có thể tái đầu tư vào hoạt động sản xuất hoặc mở rộng thị trường.
Thứ hai, khi chi phí giảm, lợi nhuận doanh nghiệp sẽ được cải thiện trực tiếp, mà không cần tăng giá bán hay cắt giảm chất lượng sản phẩm.
Thứ ba, mức thuế VAT thấp hơn cũng tạo điều kiện cho doanh nghiệp điều chỉnh giá bán theo hướng có lợi cho người tiêu dùng, từ đó tăng sức cạnh tranh, kích thích tiêu dùng và thúc đẩy doanh số.
>> Xem thông tin chung về giảm thuế tại: Giảm thuế & Khắc phục 5 sai lầm phổ biến khiến doanh nghiệp dễ bị xử phạt
Để tận dụng hiệu quả chính sách giảm thuế VAT, điều quan trọng đầu tiên là doanh nghiệp phải xác định rõ: hàng hóa hoặc dịch vụ mà mình đang cung cấp có thuộc diện được áp dụng mức thuế suất 8% hay không. Nhiều chủ doanh nghiệp thường nhầm lẫn rằng chỉ cần ngành nghề kinh doanh nằm trong danh mục là đủ điều kiện, trong khi thực tế, việc giảm thuế được xét trên từng loại hàng hóa, dịch vụ cụ thể, chứ không xét theo ngành nghề đăng ký kinh doanh.
Bước 1: Đối chiếu với danh mục loại trừ
Trước tiên, doanh nghiệp cần tham khảo nội dung tại Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Trong đó có liệt kê những nhóm ngành và sản phẩm không được áp dụng mức thuế VAT 8%, bao gồm:
Các lĩnh vực: viễn thông, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, bất động sản
Sản phẩm thuộc nhóm khai khoáng và kim loại (trừ than)
Hàng hóa, dịch vụ thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng)
Nếu sản phẩm/dịch vụ của doanh nghiệp không nằm trong các nhóm loại trừ này, thì khả năng cao sẽ được áp dụng chính sách giảm thuế VAT. Tuy nhiên, để chắc chắn, cần thực hiện thêm bước xác minh theo mã ngành – mã sản phẩm cụ thể.
Bước 2: Đối chiếu với Phụ lục I và II của Nghị định 174/2025/NĐ-CP
Tại bước này, doanh nghiệp cần rà soát chi tiết từng sản phẩm hoặc dịch vụ cụ thể đang cung cấp. Cách làm như sau:
Đối với hoạt động sản xuất, gia công, thương mại (xác định theo mã sản phẩm):
Xác định mã sản phẩm theo Hệ thống ngành sản phẩm Việt Nam được quy định tại Quyết định 43/2018/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Sau đó, đối chiếu mã sản phẩm này với các cấp từ Cấp 1 đến Cấp 7 trong Phụ lục I và II của Nghị định 174/2025/NĐ-CP.
Nếu mã sản phẩm xuất hiện trong các Phụ lục này, thì sản phẩm đó không được hưởng mức giảm thuế VAT 8%.
Ngược lại, nếu mã sản phẩm không nằm trong danh mục, thì sản phẩm được áp dụng mức thuế suất ưu đãi.
Đối với hàng hóa nhập khẩu (xác định theo mã HS):
Tra mã HS của hàng hóa tại tờ khai hải quan hoặc hợp đồng nhập khẩu.
Đối chiếu với cột số 10 trong Phụ lục I và II của Nghị định 174/2025/NĐ-CP.
Lưu ý quan trọng: Nếu Phụ lục chỉ liệt kê mã ở dạng chương (2 số), nhóm (4 số), hoặc phân nhóm (6 số), thì tất cả các mã HS 8 số thuộc nhóm đó cũng không được giảm thuế VAT. Ví dụ, nếu nhóm 2208 bị loại trừ, thì cả mã 22082011 hay 22082099 cũng không được áp dụng thuế suất 8%.
> Khuyến nghị thực tế: Trong trường hợp doanh nghiệp có sản phẩm/dịch vụ không rõ ràng hoặc nằm ở ranh giới giữa được giảm và không được giảm, nên chủ động gửi công văn hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn chính thức bằng văn bản. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp chắc chắn về cách áp dụng thuế suất mà còn là căn cứ phòng vệ trong các cuộc thanh – kiểm tra sau này.
Xem thêm:
Bên cạnh việc xác định theo loại hàng hóa, doanh nghiệp cũng cần chú ý đến thời điểm lập hóa đơn và ghi nhận doanh thu, bởi có những trường hợp dù sản phẩm nằm trong danh mục được giảm thuế VAT nhưng vẫn không được áp dụng mức thuế suất 8% do thời điểm xử lý sai lệch:
Trường hợp doanh nghiệp đã lập hóa đơn và thu tiền trước ngày chính sách có hiệu lực (01/07/2025), thì phần doanh thu đó không được giảm thuế VAT, ngay cả khi dịch vụ hoàn thành sau thời điểm này. Chỉ phần còn lại chưa lập hóa đơn và chưa thu tiền mới được áp dụng thuế suất ưu đãi 8% từ 01/07/2025.
Nếu doanh nghiệp đã cung cấp hàng hóa/dịch vụ trước ngày 01/07/2025, nhưng đến sau thời điểm này mới lập hóa đơn, thì đây là hành vi lập hóa đơn sai thời điểm. Khi đó, doanh thu đó vẫn bị tính thuế suất 10% và có thể bị xử phạt hành chính.
Trường hợp hóa đơn ban đầu được lập trước ngày 01/07/2025 với thuế suất 10%, nếu sau thời điểm này có điều chỉnh tiền hàng, thuế GTGT hoặc trả lại hàng, thì hóa đơn điều chỉnh/trả lại vẫn giữ nguyên mức thuế suất 10%, không được điều chỉnh về 8%.
>> Xem ngay: Cách kiểm tra hóa đơn: Đảm bảo tính hợp pháp và an toàn tài chính cho doanh nghiệp
Đối với doanh nghiệp cung cấp điện, vẫn được áp dụng mức thuế VAT 8% nếu hóa đơn được lập đúng thời gian ưu đãi (01/07/2025 – 31/12/2026), theo hướng dẫn chi tiết trong Nghị định.
Chính sách giảm thuế VAT xuống 8% là một lợi thế lớn về chi phí. Nhưng lợi thế ấy chỉ trở thành giá trị thật sự nếu doanh nghiệp bạn triển khai đúng và kiểm soát được rủi ro từ khâu xuất hóa đơn đến kê khai thuế. Dưới đây là những nội dung mà doanh nghiệp cần nắm.
Tùy thuộc vào cách tính thuế GTGT (theo phương pháp khấu trừ hay tỷ lệ % trên doanh thu), quy trình xuất hóa đơn và cách ghi nhận ưu đãi giảm thuế VAT sẽ hoàn toàn khác nhau.
Nếu doanh nghiệp bạn áp dụng phương pháp khấu trừ:
Với các mặt hàng, dịch vụ thuộc diện được giảm thuế, hóa đơn GTGT phải ghi thuế suất là 8% thay vì 10%.
Đây là con số nhỏ nhưng là mấu chốt: Nếu xuất nhầm thuế suất, bạn không những khiến khách hàng thiệt thòi, mà còn tự làm mất quyền lợi của mình khi kê khai thuế đầu ra và bị “vênh” hồ sơ.
Phần kê khai thuế đầu ra và đầu vào sẽ tiếp tục dựa trên hóa đơn GTGT đã phát hành, nhưng cần đảm bảo có đối chiếu đúng thuế suất, đúng nhóm hàng hóa, đúng thời điểm áp dụng.
Vai trò của doanh nghiệp ở đây là phải yêu cầu kế toán, bộ phận thuế nội bộ hoặc đối tác kế toán phân loại rõ nhóm sản phẩm được áp dụng 8%, và làm rõ quy trình kiểm soát thuế suất khi xuất hóa đơn, nhất là trong các hệ thống bán hàng/phần mềm xuất hóa đơn điện tử.
>> Tham khảo: Xây dựng quy trình kế toán trong doanh nghiệp
Nếu doanh nghiệp bạn tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu:
Bạn sẽ không ghi “thuế suất” trên hóa đơn, mà được giảm 20% trên mức tỷ lệ phần trăm doanh thu, theo danh mục được giảm thuế VAT.
Việc thể hiện số tiền được giảm và ghi chú đúng nghị quyết là căn cứ pháp lý duy nhất để được công nhận giảm thuế VAT.
Một điều tưởng chừng nhỏ nhưng cực kỳ quan trọng: muốn được giảm thuế VAT, doanh nghiệp bắt buộc phải kê khai cụ thể các mặt hàng, dịch vụ được giảm thuế trong tờ khai định kỳ, theo đúng biểu mẫu quy định.
Chủ doanh nghiệp nên làm gì?
Yêu cầu kế toán nộp kèm báo cáo hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế trong mỗi kỳ kê khai VAT, theo Phụ lục III hoặc IV của Nghị định 44/2023/NĐ-CP.
Kiểm tra đối chiếu danh sách sản phẩm trong báo cáo doanh thu với danh mục kê khai được giảm thuế VAT. Đừng để thiếu khâu cuối mà mất cả ưu đãi.
Đây là một trong những rủi ro thường gặp nhất mà nhiều chủ doanh nghiệp chủ quan bỏ qua: hóa đơn đã xuất nhưng sai thuế suất hoặc kê khai không đúng, và không xử lý kịp thời trong kỳ.
Theo quy định hiện hành (Nghị định 123/2020/NĐ-CP), nếu doanh nghiệp đã xuất hóa đơn 10% thay vì 8% (hoặc không thể hiện giảm 20% trên doanh thu), thì phải lập hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế tùy theo trường hợp.
Đừng để kế toán tự “loay hoay xử lý sau”. Bạn cần yêu cầu kế toán có báo cáo định kỳ (tuần/tháng) về số lượng hóa đơn đã xuất sai thuế suất, đã điều chỉnh chưa, tình trạng xử lý đến đâu.
Những sai sót này cần được khắc phục càng sớm càng tốt trong kỳ kê khai, để tránh “hiệu ứng domino” trong các quý sau, nhất là với những doanh nghiệp đang chuẩn bị gọi vốn, kiểm toán hoặc có rủi ro thanh tra thuế.
Đặc biệt là nếu hóa đơn sai thuế suất đã được kê khai, thì việc điều chỉnh sẽ phát sinh kê khai bổ sung, liên quan đến cả bên bán và bên mua. Vì vậy, quy trình xử lý phải minh bạch, có lưu trữ đầy đủ biên bản, file điều chỉnh và giải trình rõ ràng.
>> Xem thêm: Thuê kế toán dịch vụ doanh nghiệp cần lưu ý những gì?
Hàng mua vào 10%, bán ra 8% có rủi ro gì không?
→ Không. Đầu vào và đầu ra không cần đồng nhất thuế suất. Miễn bạn bán ra đúng thời gian và mặt hàng thuộc diện giảm, thì xuất 8% là đúng quy định. Nhưng hệ thống phải phân tách rõ để tránh nhầm lẫn khi hạch toán.
Một hóa đơn có thể ghi cả 8% và 10%?
→ Hoàn toàn có thể. Nhưng từng dòng hàng hóa phải rõ mức thuế suất, tránh gộp chung gây sai lệch. Cần thiết lập quy trình kiểm tra trước khi ký số hóa đơn điện tử.
Thực tế cho thấy, việc áp dụng sai mức giảm thuế VAT được giảm là rủi ro thường gặp, dẫn đến việc bên bán xuất sai hóa đơn và cả bên bán lẫn bên mua kê khai sai thuế GTGT. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế định kỳ mà còn có thể tác động đến hồ sơ hoàn thuế GTGT (nếu có). Dưới đây là hai trường hợp rủi ro chính mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu tâm:
>> Đọc thêm: Hồ sơ hoàn thuế GTGT dự án đầu tư năm 2024 cần những tài liệu gì?
Trong trường hợp này, bên bán đã kê khai và nộp thuế GTGT với mức thuế suất cao hơn quy định. Dù không bị truy thu thuế do nộp thừa, nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro:
Đối với bên bán
Có thể bị phạt vi phạm hành chính theo Điều 12 Nghị định 125/2020/NĐ-CP với mức phạt tiền từ 1.500.000 đồng đến 2.500.000 đồng do hành vi khai sai, khai không đầy đủ các chỉ tiêu trên tờ khai thuế hoặc phụ lục kèm theo, dù không liên quan đến nghĩa vụ thuế.
Đối với bên mua
Đây là trường hợp nghiêm trọng hơn vì bên bán đã kê khai và nộp thuế GTGT thấp hơn mức quy định. Doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với các rủi ro sau:
Đối với bên bán
Đối với bên mua
Việc áp dụng đúng mức giảm thuế VAT 8% không chỉ là trách nhiệm kế toán mà còn là một phần trong chiến lược tài chính quan trọng của doanh nghiệp. Dưới đây là những điểm chủ doanh nghiệp cần nắm rõ để đảm bảo đội ngũ kế toán triển khai đúng quy định:
Tùy vào phương pháp tính thuế, cách xuất hóa đơn sẽ khác nhau. Chủ doanh nghiệp cần đảm bảo kế toán thực hiện đúng như sau:
Với doanh nghiệp áp dụng phương pháp khấu trừ: Trên hóa đơn GTGT, tại dòng thuế suất, ghi rõ “8%”, đồng thời thể hiện đầy đủ “tiền thuế giá trị gia tăng” và “tổng số tiền thanh toán”.
Với doanh nghiệp/hộ/cá nhân kinh doanh tính theo tỷ lệ % trên doanh thu:
Ghi đúng giá trị trước và sau khi giảm 20% mức tỷ lệ.
Trên hóa đơn cần bổ sung dòng ghi chú: “đã giảm… (số tiền) tương ứng 20% mức tỷ lệ % để tính thuế GTGT theo Nghị quyết số 101/2023/QH15”.
Việc kiểm tra định kỳ các hóa đơn đầu ra sẽ giúp chủ doanh nghiệp phát hiện kịp thời sai sót và xử lý sớm.
Theo Khoản 4 Điều 1 Nghị định 44/2023/NĐ-CP, nếu doanh nghiệp cung cấp nhiều loại hàng hóa, dịch vụ trên cùng một hóa đơn, mà mỗi loại lại áp dụng mức thuế suất khác nhau, kế toán bắt buộc phải ghi riêng thuế suất cho từng dòng hàng.
Trường hợp kế toán đã xuất hóa đơn 10% thay vì 8% cho những mặt hàng được giảm thuế VAT, doanh nghiệp cần yêu cầu xử lý ngay để tránh phát sinh rủi ro khi quyết toán.
Có hai cách xử lý phổ biến:
Lập hóa đơn điều chỉnh: Có biên bản giữa hai bên xác nhận sai sót, hóa đơn mới phải ghi rõ là điều chỉnh cho hóa đơn số bao nhiêu, ngày nào, tăng/giảm thì ghi dấu tương ứng.
Lập hóa đơn thay thế: Xuất lại toàn bộ hóa đơn mới và ghi rõ đây là hóa đơn thay thế cho hóa đơn đã sai trước đó.
Sau khi xử lý, kế toán sẽ thực hiện kê khai điều chỉnh thuế đầu ra (người bán) và đầu vào (người mua) tương ứng. Ngoài ra, nếu doanh nghiệp còn tồn hóa đơn/vé in sẵn mệnh giá trước thời điểm áp dụng giảm thuế VAT, có thể đóng dấu thể hiện mức giá đã giảm để tiếp tục sử dụng.
Để được hưởng chính sách ưu đãi VAT, doanh nghiệp phải kê khai riêng danh mục hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm thuế VAT theo Mẫu số 01 – Phụ lục IV (ban hành kèm Nghị định 44/2023/NĐ-CP) khi nộp tờ khai thuế hàng tháng hoặc hàng quý. Việc này giúp cơ quan thuế dễ dàng đối chiếu và phê duyệt, đồng thời tạo sự minh bạch cho toàn bộ hệ thống sổ sách của doanh nghiệp bạn.
Hiểu được chính sách giảm thuế VAT mới chỉ là bước khởi đầu. Để tận dụng tối đa ưu đãi 8% một cách hợp pháp, hiệu quả và an toàn, doanh nghiệp cần nhiều hơn là một đội ngũ kế toán làm đúng mà là cả một hệ thống kế toán – hóa đơn – hồ sơ thuế được chuẩn hóa đủ sức đứng vững trước thanh tra sau 3–5 năm.
Đây chính là lúc dịch vụ kế toán thuế và tư vấn chiến lược quản trị thuế tại TACA phát huy vai trò của mình. TACA sẽ đồng hành cùng bạn trong việc:
Thiết lập hệ thống sổ sách, hóa đơn, báo cáo thuế đúng chuẩn, giúp doanh nghiệp áp dụng chính sách giảm thuế VAT một cách chính xác và hợp lệ ngay từ khâu xuất hóa đơn, kê khai thuế đến lưu trữ chứng từ.
Rà soát lại danh mục hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế VAT theo Nghị định 44/2023/NĐ-CP và các hướng dẫn mới nhất, từ đó hạn chế rủi ro sai sót khi xuất hóa đơn và bị truy thu sau này.
Tư vấn cụ thể cách lập hóa đơn đúng mức thuế suất 8%, xử lý sai sót, và hướng dẫn kê khai theo mẫu quy định, đảm bảo quyền lợi thuế của doanh nghiệp không bị bỏ sót.
=> Đọc thêm: THUÊ DỊCH VỤ KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP CẦN LƯU Ý NHỨNG GÌ?
Tham khảo thêm các dịch vụ liên quan tại TACA
Taca Business Consulting,
Tầng 2, tòa A, Chelsea Residences, số 48 Trần Kim Xuyến, Phường Yên Hoà, TP Hà Nội.
Hotline: 0982 518 586
Support@taca.edu.vn
Tầng 18, Tòa nhà Vincom Center Đồng Khởi, 72 Lê Thánh Tôn, Phường Bến Nghé, Quận 1, HCM
Hotline: 0985 611 911