Chính sách thuế mới: Những điểm “chạm” đến lợi nhuận DN

Taca
Kiến thức luật thuế
Cập nhật: 27 Tháng 10, 2025

Chính sách thuế mới đang trở thành tâm điểm chú ý của cộng đồng doanh nghiệp trong năm 2025. Không chỉ đơn thuần là những điều chỉnh về thuế suất hay biểu mẫu kê khai, các quy định mới lần này còn ảnh hưởng trực tiếp đến cách doanh nghiệp hoạch định lợi nhuận, cơ cấu chi phí và dòng tiền thực tế.

Nhiều chủ doanh nghiệp đã bắt đầu đặt câu hỏi: “Liệu chính sách thuế mới này sẽ mở ra cơ hội, hay tạo thêm áp lực cho hoạt động sản xuất – kinh doanh?” Câu trả lời không phải là có hay không, mà nằm ở việc doanh nghiệp có đủ nhanh nhạy để đưa những quy định vào trong thực tế vận hành.

Hiểu sớm – nắm rõ – và hành động kịp thời chính là ba yếu tố giúp doanh nghiệp không chỉ thích ứng, mà còn tận dụng được ưu thế thuế hợp pháp để tối ưu lợi nhuận. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ tất cả

Chính sách thuế mới có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025

Có thể nói chính sách thuế từ 1/7/2025 đánh dấu một giai đoạn thay đổi mạnh mẽ trong hệ thống thuế Việt Nam. Các điều chỉnh này ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch tài chính, lợi nhuận và nghĩa vụ kê khai củacác doanh nghiệp lớn nhỏ. Dưới đây là những điểm đáng chú ý nhất:

>> Tổng hợp kiến thức về chính sách thuế tại: Chính sách thuế và chiến lược tài chính bền vững cho doanh nghiệp

(1) Điều chỉnh đối tượng không chịu thuế GTGT

Trong chính sách thuế mới, danh mục hàng hóa và dịch vụ không chịu thuế GTGT được thu hẹp lại so với Luật Thuế GTGT 2008. Một số đối tượng bị loại khỏi nhóm không chịu thuế, bao gồm:

Phân bón, máy móc – thiết bị chuyên dùng phục vụ sản xuất nông nghiệp, tàu đánh bắt xa bờ.
Lưu ký chứng khoán, dịch vụ tổ chức thị trường của sở giao dịch chứng khoán, hoạt động kinh doanh chứng khoán khác.

Ngoài ra, sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản chỉ được miễn thuế nếu thuộc Danh mục do Chính phủ quy định. Bên cạnh đó, bổ sung thêm đối tượng không chịu thuế gồm hàng hóa nhập khẩu phục vụ cứu trợ, tài trợ thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, chiến tranh.

(2) Điều chỉnh thuế suất thuế GTGT một số hàng hóa, dịch vụ

Chính sách thuế mới quy định:

Một số hàng hóa trước đây không chịu thuế nay chuyển sang chịu thuế 5%, gồm: phân bón, tàu khai thác thủy sản vùng biển.
Một số mặt hàng áp dụng 5% chuyển sang 10%, gồm: lâm sản chưa qua chế biến, đường và phụ phẩm đường (gỉ đường, bã mía, bã bùn), thiết bị – dụng cụ giảng dạy, nghiên cứu, hoạt động văn hóa – thể thao, biểu diễn nghệ thuật, sản xuất phim và chiếu phim.

(3) Bổ sung trường hợp hoàn thuế

Theo Luật Thuế, doanh nghiệp chỉ sản xuất, cung ứng hàng hóa – dịch vụ chịu thuế 5%, nếu sau 12 tháng (hoặc 4 quý) có số thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên, sẽ được hoàn thuế GTGT.

>> Đọc thêm: Hoàn thuế giá trị gia tăng nhanh – rút ngắn thời gian, tăng tốc hiệu quả

(4) Bổ sung đối tượng áp dụng thuế suất 0%

Theo khoản 1 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, danh mục hàng hóa và dịch vụ được áp dụng thuế suất 0% đã được mở rộng, bao gồm:

Vận tải quốc tế, bao gồm đường hàng không, đường biển và đường bộ xuyên biên giới.
Công trình xây dựng, lắp đặt thực hiện ở nước ngoài hoặc trong khu phi thuế quan, nơi hàng hóa, dịch vụ được tiêu thụ ngoài lãnh thổ Việt Nam.
Hàng hóa bán tại khu vực cách ly hoặc cửa hàng miễn thuế cho cá nhân đã hoàn tất thủ tục xuất cảnh, dù là người Việt Nam hay người nước ngoài.
Dịch vụ xuất khẩu, bao gồm:
- Dịch vụ cho thuê phương tiện vận tải được sử dụng ngoài lãnh thổ Việt Nam.
- Dịch vụ ngành hàng không và hàng hải cung ứng trực tiếp cho hoạt động vận tải quốc tế hoặc thông qua đại lý.

(5) Bổ sung quy định với hàng hóa khuyến mại

Theo chính sách mới, àng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại theo quy định của pháp luật thương mại sẽ có giá tính thuế bằng 0. Quy định mới này giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng thuế khi triển khai các chương trình khuyến mại, thúc đẩy hoạt động tiếp thị và kích cầu tiêu dùng.

(6) Thay đổi điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào

Theo Luật Thuế GTGT, mọi hàng hóa, dịch vụ mua vào (kể cả dưới 20 triệu đồng) đều phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, trừ một số trường hợp đặc thù theo quy định của Chính phủ. Đồng thời, chính sách thuế mới cũng bổ sung thêm các loại chứng từ được dùng làm căn cứ khấu trừ thuế đầu vào cho hàng hóa xuất khẩu như: phiếu đóng gói, vận đơn, chứng từ bảo hiểm (nếu có).

>> Đọc thên: Tối ưu thuế từ quy định khấu trừ thuế GTGT mới nhất

(7) Đổi mã số thuế sang mã số định danh cá nhân

Kể từ 01/7/2025, người nộp thuế và các cơ quan, tổ chức liên quan sẽ sử dụng số định danh cá nhân thay cho mã số thuế. Quy định này hướng đến việc đồng bộ dữ liệu quản lý thuế và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

(8) Doanh nghiệp phải đăng ký tài khoản định danh điện tử

Chính sách thuế mới cũng quy định, các tài khoản cũ trên Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc hệ thống TTHC các cấp sẽ hết hiệu lực. Doanh nghiệp, tổ chức bắt buộc phải sử dụng tài khoản định danh điện tử do Bộ Công an cấp để thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến.

(9) Sửa đổi giá tính thuế đối với hàng nhập khẩu

Theo chính sách thuế mới, giá tính thuế GTGT với hàng nhập khẩu sẽ bao gồm:

Giá tính thuế nhập khẩu + Thuế nhập khẩu (kể cả bổ sung) + Thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có) + Thuế bảo vệ môi trường (nếu có).

(10) Thay đổi thuế suất thuế GTGT

Chính sách giảm thuế các nhóm hàng hóa, dịch vụ từ 10% xuống 8% tiếp tục được gia hạn đến hết 31/12/2026.

>> Chi tiết: Giảm thuế VAT – Cơ hội hợp pháp cắt giảm chi phí trong năm 2025

(11) Sàn TMĐT có chức năng thanh toán phải khai thuế, nộp thuế cho hộ, cá nhân

Theo Điều 4 Nghị định 117/2025/NĐ-CP, từ 01/7/2025, các nền tảng TMĐT trong và ngoài nước có chức năng thanh toán sẽ khấu trừ và nộp thuế thay cho hộ kinh doanh, cá nhân bán hàng trên sàn.

(12) Kinh doanh trên sàn TMĐT không có chức năng thanh toán phải tự kê khai và nộp thuế

Theo Điều 8 và Điều 9 Nghị định 117/2025/NĐ-CP, các cá nhân, hộ kinh doanh bán hàng trên sàn TMĐT không có chức năng thanh toán phải tự kê khai, nộp thuế từ 01/7/2025.

(13) UBND xã có thẩm quyền quyết định cưỡng chế về quản lý thuế

Theo Điều 24 Nghị định 125/2025/NĐ-CP, từ 01/7/2025, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ có thẩm quyền ban hành quyết định cưỡng chế trong công tác quản lý thuế. Đây là bước mở rộng thẩm quyền giúp việc xử lý vi phạm thuế được triển khai nhanh hơn và sát thực tế địa phương.

(14) Thẩm quyền xóa nợ thuế từ 15 tỷ đồng trở lên

Trước đây, việc xóa nợ thuế, tiền chậm nộp và tiền phạt từ 15 tỷ đồng trở lên thuộc thẩm quyền Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, theo khoản 1 Điều 5 Nghị định 122/2025/NĐ-CP, từ 01/7/2025, Bộ trưởng Bộ Tài chính sẽ là người quyết định xóa nợ thuế cho doanh nghiệp, hợp tác xã theo quy định tại Luật Quản lý thuế 2019.

>> Xem thêm: Nợ thuế & Cách xử lý đúng quy định và nhanh nhất cho doanh nghiệp

Chính sách thuế mới có hiệu lực từ tháng 10/2025

Từ ngày 01/10/2025, hàng loạt chính sách thuế mới chính thức có hiệu lực, đánh dấu giai đoạn điều chỉnh quan trọng trong quản lý tài chính và hoạt động kinh doanh.

(1) Bổ sung 03 khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân

Theo chính sách thuế mới, 3 khoản thu nhập sau được bổ sung vào Luật Thuế TNCN như sau:

Thu nhập từ tiền lương, tiền công khi thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Thu nhập từ quyền tác giả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo khi kết quả được thương mại hóa theo quy định của pháp luật.
Thu nhập của nhà đầu tư cá nhân, chuyên gia, sáng lập viên và nhà đầu tư góp vốn vào dự án khởi nghiệp sáng tạo hoặc quỹ đầu tư mạo hiểm.

>> Tìm hiểu thêm: Các trường hợp miễn giảm thuế thu nhập cá nhân cần lưu ý trong kỳ quyết toán

(2) Quy định mới về thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp từ 01/10/2025

Theo Điều 10 Luật Thuế TNDN 2025, mức thuế suất được điều chỉnh linh hoạt hơn, phù hợp quy mô doanh nghiệp:

20% – Thuế suất phổ thông.
15% – Áp dụng cho doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng.
17% – Áp dụng cho doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ trên 3 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng.

Doanh thu để xác định mức thuế suất là tổng doanh thu của kỳ tính thuế liền kề trước đó.

Riêng các hoạt động đặc thù:

Khai thác dầu khí: thuế suất từ 25% – 50%, tùy theo vị trí, điều kiện khai thác và trữ lượng mỏ (do Thủ tướng Chính phủ quyết định).
Khai thác tài nguyên quý hiếm (bạch kim, vàng, bạc, wolfram, antimon, đất hiếm…): 50%, hoặc 40% nếu mỏ nằm từ 70% diện tích trở lên ở vùng đặc biệt khó khăn.

Bổ sung các khoản thu nhập được miễn thuế TNDN

Khoản 10 Điều 4 Luật Thuế TNDN 2025 bổ sung thêm 2 nhóm thu nhập được miễn thuế:

Thu nhập từ chuyển nhượng tín chỉ carbon lần đầu sau phát hành.
Thu nhập từ tiền lãi và từ chuyển nhượng trái phiếu xanh lần đầu phát hành.

Bổ sung các khoản chi được trừ khi tính thu nhập chịu thuế

Theo Điều 9 Luật Thuế TNDN 2025, một số khoản chi mới được công nhận là chi phí hợp lý, gồm:

Chi cho người biệt phái tham gia quản trị, điều hành tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt.
Khoản chi phục vụ sản xuất, kinh doanh nhưng chưa tương ứng với doanh thu phát sinh trong kỳ, theo quy định của Chính phủ.
Chi hỗ trợ xây dựng công trình công cộng gắn liền với hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Chi phí liên quan đến giảm phát thải khí nhà kính, trung hòa carbon (net zero), giảm ô nhiễm môi trường.
Đóng góp vào các quỹ được thành lập theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Đồng thời, chi phí cho nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo vẫn được tính vào chi phí được trừ theo tỷ lệ quy định của pháp luật.

(3) Mở rộng đối tượng chịu thuế với DN nước ngoài

Theo điểm d, khoản 2, Điều 2 Luật Thuế TNDN 2025, các doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam — bao gồm cả doanh nghiệp kinh doanh TMĐT và nền tảng số — vẫn phải nộp thuế cho toàn bộ thu nhập phát sinh tại Việt Nam. Chính sách thuế mới cũng làm rõ nguyên tắc xác định thu nhập chịu thuế: mọi khoản thu nhập có nguồn gốc từ Việt Nam đều phải kê khai, bất kể nơi thực hiện hoạt động kinh doanh.

Ngoài ra, thời gian miễn thuế cho thu nhập từ sản phẩm công nghệ mới được rút ngắn, trong khi đối tượng được miễn thuế được mở rộng cho các khoản thu nhập từ tín chỉ carbon và trái phiếu xanh.

(4) Quy định mới về bù trừ khoản lỗ từ chuyển nhượng bất động sản

Một trong những thay đổi nổi bật của Luật Thuế TNDN 2025 là cho phép doanh nghiệp bù trừ khoản lỗ từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản với thu nhập chịu thuế từ hoạt động sản xuất – kinh doanh khác mà doanh nghiệp tự lựa chọn. Trước đây, doanh nghiệp chỉ được bù trừ trong phạm vi chung của hoạt động SXKD, nên quy định mới này mang lại tính linh hoạt và công bằng hơn trong quản lý thuế.

Tuy nhiên, quy định này không áp dụng đối với:

Hoạt động được hưởng ưu đãi thuế.
Thu nhập từ chuyển nhượng dự án đầu tư thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản.
Thu nhập từ chuyển nhượng quyền tham gia hoặc quyền khai thác khoáng sản.

Hành vi nào bị nghiêm cấm trong quản lý thuế?

Trước hết, cố tình không kê khai, hoặc kê khai thuế không đầy đủ, không chính xác, không đúng thời hạn về số tiền thuế phải nộp đều được xem là vi phạm. Đây là nhóm hành vi phổ biến nhất, thường xảy ra khi doanh nghiệp chậm cập nhật số liệu, ghi nhận thiếu doanh thu, hoặc không điều chỉnh kịp các khoản chi phí hợp lệ. Việc kê khai sai dù vô tình hay cố ý có thể dẫn đến truy thu, xử phạt, thậm chí bị xem xét trách nhiệm pháp lý.

Tiếp theo, cản trở công chức quản lý thuế thi hành công vụ cũng bị nghiêm cấm. Điều này bao gồm việc từ chối cung cấp hồ sơ, không hợp tác khi kiểm tra, thanh tra hoặc có hành vi gây khó khăn, chống đối trong quá trình làm việc của cơ quan thuế.

Một nhóm hành vi khác thường ít được chú ý nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn là việc sử dụng trái phép mã số thuế. Doanh nghiệp không được dùng mã số thuế của người nộp thuế khác để thực hiện giao dịch hoặc kê khai sai quy định.

Đồng thời, cũng không được cho người khác sử dụng mã số thuế của mình để xuất hóa đơn, kê khai thuế hay thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Mỗi mã số thuế là duy nhất và gắn liền với nghĩa vụ pháp lý của từng tổ chức, cá nhân, việc sử dụng sai có thể kéo theo trách nhiệm liên đới, thậm chí bị xử lý hình sự trong trường hợp nghiêm trọng.

Ngoài ra, không xuất hóa đơn theo quy định cũng là một trong những vi phạm nghiêm trọng nhất. Cùng với đó, việc sử dụng hóa đơn không hợp pháp (như mua bán hóa đơn, dùng hóa đơn khống, lập hóa đơn sai giá trị thực tế) hay sử dụng không hợp pháp hóa đơn hợp lệ (như kê khai khấu trừ, hoàn thuế sai) đều là hành vi bị nghiêm cấm. Những sai phạm này không chỉ khiến doanh nghiệp bị truy thu thuế, phạt tiền, mà còn có thể bị tạm dừng sử dụng hóa đơn hoặc chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu trốn thuế.

>> Xem ngay: Phòng tránh rủi ro trốn thuế: Doanh nghiệp nên bắt đầu từ đâu?

Tựu trung lại, các hành vi bị cấm trong quản lý thuế đều hướng đến mục tiêu bảo đảm tính trung thực, minh bạch và công bằng trong nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Do đó, doanh nghiệp cần chủ động rà soát quy trình kê khai, lưu trữ chứng từ và kiểm tra nội bộ định kỳ để kịp thời phát hiện, ngăn ngừa những sai sót có thể dẫn đến vi phạm.

Doanh nghiệp cần làm gì để tận dụng tốt tối đa các chính sách thuế mới?

Để tận dụng hiệu quả nhất các chính sách thuế mới, doanh nghiệp không chỉ cần nắm vững quy định, mà còn phải chủ động chuyển mình trong cách quản trị tài chính và hồ sơ kế toán. Việc hiểu chính sách là điều kiện cần, nhưng biết cách ứng dụng đúng mới là chìa khóa giúp tối ưu lợi nhuận hợp pháp.

(1) Doanh nghiệp nên rà soát toàn bộ hệ thống sổ sách, chứng từ và quy trình kê khai thuế định kỳ.

Những thay đổi trong thuế suất, khoản chi được trừ hay các loại thu nhập miễn thuế có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh. Việc cập nhật kịp thời giúp doanh nghiệp tránh rủi ro truy thu, đồng thời tận dụng được các ưu đãi mới như thuế suất 15% – 17% dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ hoặc miễn thuế cho các hoạt động đổi mới sáng tạo.

>> Xem ngay: Cách kiểm tra sổ sách kế toán- chiến lược tối ưu bảo vệ lợi ích doanh nghiệp

(2) Đầu tư vào hệ thống kế toán – thuế chuyên nghiệp và tự động hóa quy trình kê khai

Khi dữ liệu được chuẩn hóa và lưu trữ đầy đủ, việc đối chiếu, kiểm tra và nộp báo cáo theo quy định sẽ nhanh chóng, chính xác hơn, hạn chế sai sót dẫn đến vi phạm hành chính.

(3) Xây dựng kế hoạch tài chính gắn liền với lộ trình thuế, đặc biệt là trong các khoản chi phí đầu tư công nghệ, chuyển đổi xanh hoặc nghiên cứu phát triển (R&D). Đây là các lĩnh vực đang được Nhà nước khuyến khích và có chính sách ưu đãi mạnh mẽ — nếu tận dụng tốt, doanh nghiệp vừa giảm nghĩa vụ thuế, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.

(4) Tham khảo ý kiến chuyên gia tư vấn thuế định kỳ sẽ giúp doanh nghiệp tránh “lỗ hổng” trong quản lý, đặc biệt khi luật thuế thay đổi liên tục và có nhiều hướng dẫn chi tiết ở nghị định, thông tư. Một chiến lược thuế thông minh không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định, mà còn biến chính sách thành cơ hội và tạo nền tảng phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Đồng hành cùng chuyên gia thuế – đảm bảo tuân thủ và tối ưu hóa lợi nhuận

Chính sách thuế thay đổi liên tục, đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ hiểu luật mà còn biết vận dụng linh hoạt để tránh rủi ro và tận dụng cơ hội hợp pháp. Nếu doanh nghiệp của bạn đang cần một đối tác tư vấn thuế chuyên sâu, nắm vững quy định và thực tế triển khai, hãy để TACA đồng hành cùng bạn.

Với dịch vụ Tư vấn thuế chuyên nghiệp, đội ngũ chuyên gia của TACA sẽ giúp doanh nghiệp: