Chat GPT thay thế con người

Cách đây không lâu, chat GPT nổi lên như một hiện tượng bùng nổ toàn cầu soán ngôi hàng loạt các ông lớn như Google, Chat Board để trở thành Bot thông minh nhất tính đến thời điểm hiện tại. Chat GPT đã đạt 1 triệu users chỉ trong 5 ngày.  Và như một hệ quả tất yếu liên quan đến vấn đề tuyển dụng, sự bành trướng của Chat GPT đã cướp đi hàng trăm nghìn việc làm của người dân lao động tại các quốc gia lớn như Mỹ, Đức, Nhật,… tệ hơn nữa Chat GPT được dự báo sẽ tiếp tục ảnh hưởng 300 triệu việc làm toàn cầu, thay thế hoàn toàn con người ở  những công việc mang tính chu kỳ lặp lại cao. 

Chat GPT đạt 1 triệu users chỉ sau 5 ngày

Richard DeVere, chuyên gia về công nghệ tại hãng nghiên cứu Ultima đánh giá:

“Tôi tin rằng các công cụ như ChatGPT có thể thay thế khoảng 20% lực lượng lao động hiện nay. Robot không hẳn sẽ thay thế công việc của bạn, nhưng một người được sự hỗ trợ của robot thì có thể”.

Thực trạng Chat GPT thay thế con người tại Mỹ

Theo báo cáo của Bộ Lao động Mỹ, thất nghiệp lần đầu ở Mỹ tăng lên 239k trong quý I năm 2023 – Kỳ vọng về số doanh nghiệp phá sản tăng lên.  Nguyên nhân một phần bởi làn sóng sa thải nhân viên công nghệ đã diễn ra ồ ạt trong bối cảnh kinh tế lạm phát và phát triển các tính năng thay thế như Chat GPT.

Tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ

 CEO Amazon Andy Jassy xác nhận  cắt giảm hơn 18.000 nhân viên, lần cắt giảm lớn nhất trong thập lỷ. 

Hãng điện toán đám mây Salesforce cũng cho biết sẽ cắt giảm 10% nhân sự, tương đương hàng nghìn lao động. Nền tảng chia sẻ video Vimeo cũng thông báo sa thải 11%. Một ngày sau đó, công ty thời trang số Stitch Fix tiết lộ kế hoạch giảm tới 20% nhân sự, sau khi đã sa thải 15% năm ngoái.

Rất  nhiều chuyên gia tiết lộ, kể từ khi xuất hiện những chatbot có tính năng cao, rất nhiều yêu cầu phức tạp đã được thực hiện hoá một cách dễ dàng. Như với ChatGPT, ứng dụng này đang được mệnh danh là “siêu chatbot”, trả lời hàng loạt câu hỏi khác nhau từ người dùng, như lập kế hoạch tập thể dục, làm thơ, sáng tác nhạc rap, hay thậm chí viết bài luận. Công cụ này thậm chí đã vượt qua được một số bài kiểm tra tại trường đại học về nhiều lĩnh vực như luật và quản trị kinh doanh, nhờ khả năng tổng hợp thông tin và biên tập các văn bản mượt mà giống như người viết. Vì vậy, việc Chat GPT sẽ chiếm sóng và thay thế việc làm ngày càng hiện hữu rõ nét tại các quốc gia phát triển như Mỹ. Và điều này hoàn toàn có thể lan đến các quốc gia như Việt Nam. 

Thực trạng Chat GPT thay thế con người tại Việt Nam

Trong số 1.000 doanh nghiệp được khảo sát, 48% đã ứng dụng Chat GPT vào công việc và đang dần thay thế nhân sự ở một số vị trí nhất định. Vào thời điểm vừa ra mắt, khi “trí khôn” của Chat GPT gây ngạc nhiên lớn và khiến lượng đăng ký tài khoản OpenAI vượt quá con số 100 triệu users. 

Dựa trên khảo sát của Bộ Khoa học Công nghệ, đối với Việt Nam chúng ta không coi Chat GPT như một mối đe doạ việc làm. Thay vào đó, Việt Nam cần tận dụng ưu điểm của bot Chat này nhằm áp dụng vào việc quản lý  chưa thể phủ thị trường Việt Nam bởi đặc điểm của sản phẩm còn một vài hạn chế sau. 

Chat GPT thay thế con người nhưng chưa có giải pháp đảm bảo 100% câu trả lời đúng.

ChatGPT dựa vào trí tuệ đám đông, sử dụng kỹ thuật “học tăng cường từ phản hồi của con người” (Reinforcement Learning from Human Feedback – RLHF), đồng thời áp dụng mô hình trao thưởng (reward model) nhằm khuyến khích những câu trả lời được đánh giá đúng và hạn chế những thứ gây hại. Lợi thế của việc dựa vào trí tuệ đám đông là tỷ lệ đúng sẽ cao. Tuy nhiên OpenAI chưa có giải pháp đảm bảo 100% câu trả lời đúng. Trong khi đó, nếu áp dụng vào dịch vụ hành chính công, điều kiện tiên quyết là các câu trả lời phải đảm bảo hoàn toàn chính xác cho người dân.

Thách thức thứ hai liên quan tới tính bảo mật và an ninh dữ liệu. 

Tất cả dữ liệu người dùng đều được chuyển cho server đặt ở nước ngoài do OpenAI quản lý. Vì thế, việc ứng dụng công cụ này vào quản lý nhà nước cần lưu ý đến khả năng nhiều thông tin nhạy cảm về an ninh, chính trị sẽ được người dùng cung cấp thiếu kiểm soát.

Nếu cần sử dụng ChatGPT, chúng ta có thể tham khảo thêm trường hợp Singapore. Theo Straits Times, chính phủ Singapore đang có dự án tích hợp ChatGPT vào Microsoft. 

Đối với Việt Nam, những tiến bộ gần đây của AI nói chung và Chat GPT nói riêng sẽ có tác động tích cực đến tương lai của việc làm. AI sẽ hỗ trợ để nâng cao các điều kiện sống của con người nói chung, và giải phóng lực lượng lao động khỏi những công việc mang tính lặp đi lặp lại và tiêu tốn thời gian, đặc biệt áp dụng trong dịch vụ hành chính công. 

Những công việc không bị ảnh hưởng bởi Chat GPT

Các chuyên gia cũng nhận định những người ít chịu ảnh hưởng nhất từ làn sóng AI sẽ là lao động chuyên môn cao, như người làm các công việc có óc sáng tạo, bác sĩ, luật sư hay nhà nghiên cứu khoa học. 

Ngoài ra, Người làm trong những lĩnh vực sáng tạo không có gì để phải lo lắng, ngược lại họ có thể tận dụng sự phát triển của AI để củng cố và chuyên biệt hóa các kỹ năng nghề nghiệp của mình. Chẳng hạn các bác sĩ hay y tá có thể tiêu tốn tới 60% thời gian làm việc cho các công việc giấy tờ. Nếu những việc này được chuyển cho máy móc thì họ sẽ có thể chăm sóc tốt hơn cho bệnh nhân. 

Ngược lại,  những công việc dễ bị thay thế nhất, trong đó bao gồm soạn thảo các giấy tờ văn bản phổ thông, thăm dò thị trường và làm nội dung quảng cáo, hay viết mã lập trình các tính năng đơn giản.

Chat GPT thay thế con người 

Con người sẽ không mất việc chỉ sau một đêm. Nhưng làn sóng đầu tiên sẽ rơi vào những người có ít chuyên môn nhất, và những công việc đang được hỗ trợ thường xuyên bằng nhiều tính năng AI.  Vì vậy để doanh nghiệp và lao động tồn tại cộng sinh thì cần có chiến lược kinh doanh đúng đắn. Và việc đầu tiên để tạo lập một chiến lược kinh doanh chính là xây dựng một hệ thống bái cáo quản trị hoàn chỉnh. Từ đó doanh nghiệp có thể đóng một nền móng vững chắc cho tầm nhìn viễn vọng sau này. 

TACA  Business Consulting,